Gaius Ophonius Tigellinus, Tigellinus Sophonius (ur. 8?; zm. 69) – pochodzący z Agrigento wojskowy rzymski, bliski przyjaciel cesarza Nerona, prefekt straży nocnej, a od 62 (po śmierci Sekstusa Afraniusza Burrusa) prefekt pretorianów i „prawa ręka” cesarza.
Owiany był bardzo złą sławą. Wygnany w 39 przez Kaligulę, powrócił do Rzymu dwa lata później, ułaskawiony przez Klaudiusza. W 62 na polecenie Nerona wysłał siepaczy, którzy zamordowali spiskującego przeciw cesarzowi Faustusa Korneliusza Sullę. Głowę Sulli wysłano następnie do Rzymu, gdzie Neron naśmiewał się z upadku wroga. Pisarze antyczni obciążali Tygellinusa odpowiedzialnością za nauczenie Nerona wszelkiego zdziczenia i wyuzdaniaFlawiusz Filostratos, Żywot Apolloniosa z Tyany 4:44.Michael Grant, Neron, Warszawa 1980, PIW, s.102.. Torturowana służąca Oktawii podczas zadawanych jej mąk powiedziała Tygellinusowi, że części rodne Oktawii czystsze są od jego ustTacyt, Roczniki XIV, 60.Michael Grant, Neron, Warszawa 1980, PIW, s. 105..
Od tego czasu, wspólnie z żoną cesarza Poppeą, miał decydujący wpływ na politykę cesarstwa. Przypuszcza się, iż to właśnie on podsunął Neronowi pomysł zrzucenia na chrześcijan odpowiedzialności za wielki pożar, jaki strawił dużą część Rzymu w 64 roku. W 65 wytropił spisek zawiązany przez Gajusza Pizona. Tygellinus wykorzystał tę okazję do usunięcia znienawidzonych przez siebie przyjaciół Nerona: Gajusza Petroniusza, Lukana oraz filozofa Seneki Młodszego. Za zasługi w wykryciu spisku odznaczony przez Nerona tytułem ornamenta triumphalia.
W 68 roku, w obliczu upadku władzy cesarza, Tygellinus postanowił zdradzić Nerona i wsparł w dążeniach do tronu przywódcę legionów hiszpańskich, Galbę. Po upadku Galby został skazany na śmierć przez cesarza Otona i popełnił samobójstwo.
W kulturze Ofoniusz Tygellinus jest jednym z bohaterów powieści Henryka Sienkiewicza Quo vadis i Paula L. Maiera Rzym w płomieniach.
W filmie Quo vadis w reżyserii Mervyna Le Roya rolę Ofoniusza Tygellinusa grał . Z kolei w polskiej wersji w reżyserii Jerzego Kawalerowicza w tę postać wcielił się Krzysztof Majchrzak.
Przypisy
Bibliografia Wojciech Górczyk, Praefecti Pretorio – znaczenie i rola polityczna w Cesarstwie Rzymskim (cz. I)
Kategoria:Prefekci pretorianów Kategoria:Rzymscy samobójcy Kategoria:Urodzeni w 8 Kategoria:Zmarli w 69