Alicja Patey-Grabowska (ur. 24 lipca 1937 w Warszawie) – polska poetka, tłumaczka, autorka sztuk scenicznych i utworów dla dzieci, krytyk literacki.

Życiorys Urodziła się w Warszawie, w rodzinie Kazimierza Romana Grabowskiego, psychologa, nauczyciela (zginął w Katyniu), i Stanisławy z domu Stec, nauczycielkiBarbara Marzęcka, Patey-Grabowska Alicja – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-10-10]..

Podczas okupacji niemieckiej przebywała w Warszawie, także w czasie powstania warszawskiego.

Po powstaniu warszawskim przeszła obóz Dulag 121 w PruszkowieLegitymacja Osób Represjonowanych B23611/KT13479, skąd z rodziną (matka, babka i brat Wojciech) wywieziona została do wsi Ochotnik pod Łodzią. Od roku 1946 mieszkała w Ożarowie Maz., gdzie jej matka pracowała jako nauczycielka matematyki. Do liceum Alicja uczęszczała we Włochach, gdzie uzyskała świadectwo maturalne. Następnie studiowała na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Po uzyskaniu w 1961 magisterium pracowała początkowo jako instruktorka do spraw kultury w Młodzieżowym Domu Kultury w Warszawie, a następnie jako wykładowca-konsultant literatury polskiej w oświacie dla dorosłych, m.in. w Technicznych Zakładach Naukowych w Warszawie.

Debiutowała w 1961 r. wierszami W lesie, Marcowe gody, Rozstaje i Paradoks w Almanachu Młodych, a w 1969 r. wydała pierwszy zbiór poezji pt. Z kręgu. Była członkiem Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy. W latach 1961–1963 należała do kręgu sympatyków Zespołu Literackiego „Grupa Warszawska”. Utwory poetyckie, recenzje, a także przekłady (z języka serbsko-chorwackiego, ukraińskiego, serbołużyckiego, rosyjskiego, niemieckiego i francuskiego) publikowała m.in. w czasopismach „Tygodnik Kulturalny” (1962–1970), „Kultura” (1966–1987), „Barwy” (1969–1987), „Głos Nauczycielski” (1971–1979), „Życie Literackie” (1975–1979, 1982, 1986–1987) i „Kierunki” (1980–1986, 1988–1989). W latach 1978–1980 prowadziła dział recenzji w piśmie „Gromada – Rolnik Polski”, w latach 1986–1987 redagowała dział poezji i prowadziła porady z zakresu kultury języka w czasopiśmie „Spółdzielczość w Szkole”. Od 1993 należała do zespołu redakcyjnego miesięcznika Stowarzyszenia Civitas Christiana pt. „Integracje”.

Była członkiem Związku Literatów Polskich (1977–1990), od 1980 - członkiem Oddziału Polskiego Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC) i Mazowieckiego Towarzystwa Kultury. W 1989 została honorowym członkiem korespondentem Międzynarodowej Akademii Literatury, Sztuki i Nauki „Di Pontzen” w Neapolu. W 1999 została członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Alicja Patey-Grabowska jest propagatorką polskiej poezji w kraju i zagranicą: wygłaszała referaty o polskiej poezji (z uwzględnieniem poezji kobiet), m.in. w Londynie, Rydze, Meersburgu, Petersburgu. Występowała na spotkaniach autorskich i przeprowadzała warsztaty literackie dla różnych odbiorców: w bibliotekach, szpitalach, domach dziecka, udziela się charytatywnie.

W 1958 zawarła związek małżeński z Tadeuszem Patey, architektem (rozwód 1971). Syn Mariusz Bernard Patey – fizyk, ekonomista, publicysta. Drugim mężem (od 1978) był lekarz onkolog i genetyk prof. Jan Steffen (zm. 2009)Alicja Patey-Grabowska-Steffen, Rozum i serce, Kielce 2010, passim., następnie wyszła za mąż za lekarza i poetę Krzysztofa Saturnina Schreyera.

Publikacje Tomiki wierszy Z Kręgu (1969) Adam – Ewa Oto ja – Kobieta Drzewo od wewnątrz Rana ziemi Zwierzyniec (bajki, satyry, epigramy) Oda do ciała Wiersze Znamię czasu Opowiedz miłość Ku pamięci Rozum i serce Imiona miłości Kwiaty z ognia Znaki zodiaku: miłość pisana wierszem, współautor Krzysztof Saturnin Schreyer, Oficyna Wydawnicza NTE; zbiór poezji (2019) Poezje wybrane (2020) Szept Gai (2022)

Książki dla dzieci Kołysanka Przygody kropelki Przed snem Wieczór Wigilijny (proza) Przygody lalki Babi i pajacyka Koko (proza) Przedziwna historia o skrzatach, elfach, trollach (proza) Pory roku Zapach akacji Czy słoń to koń Zwierzątkowo (wiersze)

Proza Poetki Syreniego Grodu (2021) – praca biograficzno-literacka Kochać – zapomnieć? (2022) – powieść W lustrze na opak (2025) – opowiadania, groteski, satyry Sztuki teatralne Ściana Przykazania (współautor S. Załuski) pseud. Aleksander Gray, wydane pod wspólnym tytułem Mur (1995) Antologie Ja i Ty – wiersze miłosne polskich poetek współczesnych W imię miłości – wiersze polskich poetek od XIX do 1996 r. Krzyk o świcie – wiersze katyńskie (współautor S. Melak) 1992 r.

Przekłady D.Neumann: Botschaften der Liebe. Gedichte. Orędzia miłości. Wiersze (Warszawa, Grapio 2001, 95 s.); J.P. Mestas: Długo potem. Longtemps apres. Wiersze (Warszawa, Grapio 2004, 60).

Partytury z muzyką Zbigniew Bargielski do wierszy Alicji Patey-Grabowskiej: 4 pieśni miłosne (na fortepian i mezzosopran, tłumaczenie na język niemiecki – I. Schmidt, 1975): Oto ja, kobieta, Gdy wyłuskasz, W kręgu, Matka (1969–1972) W kręgu zespół kameralny (PWN 1975) 2 pieśni miłosne: Adam-Ewa, Akt strzelisty (1989)

Nagrody i wyróżnienia

1975 – III nagroda równorzędna w konkursie Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk na sztukę teatralną o tematyce morskiej za Ścianę (1975) 1989 – „Srebrny Wieniec” - nagroda przyznana przez Międzynarodową Akademię Literatury, Sztuki i Nauki „Di Pontzen” w Neapolu 1989 – I nagroda za sztukę teatralną Ściana przyznana przez Pałac Pod Baranami w Krakowie (wsp. S. Załuski). 1996 – Tytuł „Wielkiej Damy Poezji” i profesora przyznane przez międzynarodową Akademię Literatury i Sztuki „La Crisalide” we Włoszech 1997 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za całokształt twórczości literackiej z uwzględnieniem twórczości dla dzieci 2004 – Nagroda Prix Europa za wiersz Dans un miroir. 2014 – Wyróżnienie za poemat Pax domine przyznana przez American Poets Academy. 2018 – Nagroda im. Witolda Hulewicza 2022 – Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Przypisy

Linki zewnętrzne

A.P.Grabowska w bazie Polskiej Bibliografii Literackiej A. Patey-Grabowska. Stowarzyszenie pisarzy polskich A. Patey-Grabowska. W karnawałowym tramwaju. Interpretacja wiersza

Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1937