thumb|Marian Konieczny w swojej pracowni Marian Adam Konieczny (ur. 13 stycznia 1930 w Jasionowie, zm. 25 lipca 2017 w Jaroszowcu) – polski rzeźbiarz, profesor, dziekan Wydziału Rzeźby (1968–1972) i rektor (1972–1981) Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji z ramienia PZPR, członek Rady Krajowej PRON. W 1975 delegat na VII Zjazd PZPR, w 1978 członek egzekutywy Komitetu Krakowskiego PZPR oraz przewodniczący Krakowskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Honorowy członek Akademii Sztuk Pięknych ZSRR.

Życiorys Był synem małorolnego chłopaRyszard Wójcik, Konieczny – Jego żywiołem jest brąz, [w:] red. Zygmunt Marcińczak, Nasi współcześni, MAW, Warszawa, 1980, s. 100–111, Stanisława i Stefanii. W czasie okupacji niemieckiej ukończył dwie klasy gimnazjum na tajnych kompletach. Uczęszczał do Gimnazjum Klasycznego w Brzozowie, a od 1948 na Akademię Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie (pracownia prof. Xawerego Dunikowskiego). Ukończył ją w 1954. Uczył się m.in. wraz z Augustynem Dyrdą. W latach 1954–1958 studiował na Instytucie im. Riepina w Petersburgu (wówczas Leningradzie), w pracowni Michaiła Kerzina, dziekana Wydziału Rzeźby. Z uczelni tej przywiózł do Polski trzy rzeźby, m.in. Starego Atletę, za którego otrzymał Srebrny Medal na Wystawie Sztuki Młodych w 1959 w Wiedniu. W 1958 podjął pracę w ASP w Krakowie i w latach 1972–1981 był rektorem tej uczelni.

W latach 1948–1954 należał do Związku Młodzieży Polskiej. W 1953 wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od 1958 do 1980 był członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego. Przystąpił także do Związku Polskich Artystów Plastyków. Został pochowany w alei zasłużonych krakowskiego cmentarza Rakowickiego.

O swojej twórczości powiedział:Gdy tworzę pomnik, to traktuję własny wysiłek jako poszukiwanie odpowiedzi na konkretny, w pewnym sensie zadany temat. Fakt, że jest to zamówienie społeczne, pociąga mnie jeszcze bardziej. Nabieram wówczas pewności, iż rzeźbiarz jest jednostką w społeczeństwie potrzebną, a może nawet niezbędną... Pomnik jest po prostu głosem w dyskusji nad epoką, w której się żyje, lub nad wydarzeniem dla niej znaczącym i na swój sposób charakterystycznym.Twórca wielkich kompozycji rzeźbiarskich, medali, portretów sławnych Polaków m.in. Konrada Swinarskiego, Krzysztofa Pendereckiego. Marian Konieczny jest także twórcą pomnika nagrobnego aktorki Barbary Kwiatkowskiej-Lass, zrealizowanego w 1998 oraz pomnika nagrobnego prof. Wiktora Zina zrealizowanego w 2012 – obydwa na cmentarzu Rakowickim.

Realizacje

Pomnik Bohaterów Warszawy („Warszawska Nike”) (1964) Pomnik Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1964) Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej w Częstochowie odsłonięty 9 maja 1968 (zdemontowany w 1992) Pomnik Lenina w Nowej Hucie z 1973 (zdemontowany w 1989) Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie (1974) Pomnik Grunwaldzki w Krakowie (rekonstr. 1976) Pomnik Aleksandra Zawadzkiego w Dąbrowie Górniczej (zdemontowany w 1990) Pomnik Tadeusza Kościuszki w Filadelfii (USA) z 1979 Pomnik Wincentego Pstrowskiego w Zabrzu sprzed 1979 (przemianowany w 2018 na „Pomnik Braci Górniczej”) Pomnik Leona Kruczkowskiego w Sosnowcu z lat 1979/1980 Pomnik Republika Tarnobrzeska Pomnik Chwały i Męczeństwa w Algierze w Algierze z 1982 (współautor), założenia i projekt architektury oraz plan zagospodarowania i arch. Wiesław Kempka, projekt konstrukcji i realizację prowadziła firma Lavalin z Kanady Pomnik Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie (1982) Pomnik Wincentego Witosa (1985), Warszawa, pl. Trzech Krzyży Pomnik Grzegorza z Sanoka w Sanoku (1985) Pomnik Stanisława Kutrzeby w Krakowie (1988) Pomnik Chopina w Hamamatsu (Japonia) (1990) Pomnik Edwarda Mandella House’a w Warszawie (1991) Pomnik Bartosza Głowackiego w Janowiczkach (1994) pod Racławicami Pomnik Jana Matejki w Warszawie (1995) Pomnik Barbary Kwiatkowskiej-Lass (1998) na cmentarzu Rakowickim Pomnik Jana Pawła II i księdza Eugeniusza Makulskiego (1999) przed Bazyliką w Licheniu Pomnik Jana Pawła II w Leżajsku (2000) Fontanna Apolla (2002) na Rynku Starym w Poznaniu Pomnik Jana Zamoyskiego w Zamościu (2005), przed d. pałacem Zamoyskich Rzeźby Wisła, Macierzyństwo I, Macierzyństwo II znajdujące się przed Galerią Rzeźby prof. Mariana Koniecznego w Zamościu, ul. Łukasińskiego 2 B oraz wszystkie inne zaprezentowane na ekspozycji w Galerii.

Ordery i odznaczenia thumb|Nagrobek Mariana Koniecznego Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1999) Order Sztandaru Pracy II klasy (1985) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1965) Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2009)

Nagrody i wyróżnienia Nagroda Państwowa I stopnia (1966) Nagroda Miasta Krakowa za całokształt twórczości artystycznej w dziedzinie rzeźby monumentalnej, a w szczególności za dzieło - Pomnik Lenina w No­wej Hucie (1973)„Dziennik Polski”, s. 1, nr 109, 9 maja 1973. Medal „Za zasługi w rozwoju współpracy kulturalnej między Polską a Związkiem Radzieckim” (przyznany przez ZG TPPR, 1974)Medale dla działaczy kultury, „Trybuna Ludu”, nr 111, 21 kwietnia 1974, s. 2. Nagroda „Trybuny Ludu” (1975)Nagrody „Trybuny Ludu”, „Trybuna Ludu”, nr 195, 23 sierpnia 1975, s. 1.

Przypisy Profil na stronie Biblioteki Sejmowej. [dostęp 2026-08-25].

„Dziennik Polski”, r. XXXIX, nr 90 (11 906), 9 maja 1983, s. 2.

Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, Warszawa 1984, s. 419. . „Nowiny Rzeszowskie”, nr 170 (5306), 20 lipca 1966, s. 2.

Bibliografia

Linki zewnętrzne Muzeum Mariana Koniecznego w Krakowie [dostęp 2024-04-18].

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Członkowie Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Komitetu Krakowskiego PZPR Kategoria:Członkowie Rady Krajowej PRON Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Delegaci na zjazdy PZPR Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Ludzie urodzeni w Jasionowie (województwo podkarpackie) Kategoria:Ludzie związani z Brzozowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy artyści socrealizmu Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Posłowie z okręgu Kraków Śródmieście (PRL) Kategoria:Rektorzy Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2017