Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy – okręg przemysłowy w południowej Polsce, w środkowo-zachodniej części województwa małopolskiego oraz na środkowo-wschodnim krańcu małopolskiej części obecnego województwa śląskiego (miasto Jaworzno).
W literaturze naukowej i podręcznikach szkolnych prezentowane są różne opinie na temat jego nazwy oraz przynależności poszczególnych ośrodków przemysłowych do tego okręgu. Przez niektórych badaczy postrzegany jest jako część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, przez innych jako fragment Krakowskiego Okręgu Przemysłowegohttp://eszkola.pl/geografia/osrodki-i-okregi-przemyslowe-w-polsce-7577.html?strona=3 eszkola.pl, Ośrodki i okręgi przemysłowe w Polsce - charakterystyka - Geografia.
Historia mały|Kopalnia i Prażalnia Dolomitu "Żelatowa" w Chrzanowie (2014 r.) Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy obejmuje obszary dawnego Zagłębia Krakowskiego. Jego obecna nazwa została wprowadzona w latach 70. XX w., równolegle z opracowywaną reformą administracyjną z 1975 r., w wyniku której zarówno Jaworzno jak i Chrzanów znalazły się w województwie katowickim. Przed reformą administracyjną z 1 czerwca 1975 r. w publikacjach naukowych z zakresu geografii gospodarczej Polski okręg składający się z powiatów chrzanowskiego, jaworznickiego (miejskiego), olkuskiego, oświęcimskiego i wadowickiego nazywany był Zachodniokrakowskim Kompleksem PrzemysłowymPakuła L.: Procesy aglomeracyjne i integracyjne przemysłu na obrzeżu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, Wyd. Naukowe WSP, Kraków 1973; tenże: Kształtowanie się i struktura Zachodnio-Krakowskiego Kompleksu Przemysłowego, Biul. KPZK PAN, Ser. A, z. 2, Warszawa 1965.. Kompleks ten wchodził w skład województwa krakowskiego i nie był podporządkowany GOP, który obejmował wyłącznie ośrodki przemysłowe województwa katowickiego w granicach sprzed reformy z 1975 rGrabania M.: Górnośląski Okręg Przemysłowy. Liczby - fakty - problemy, Katowice 1964, s. 12, 17 [mapa zasięgu GOP]..
Obszar Obszar okręgu wynosi niecałe 700 km² i jest zamieszkały przez około 270.000 osób.
Okręg obejmuje jedno dużej wielkości miasto: Jaworzno
Oraz kilka średnich i małych: Chrzanów Libiąż Trzebinia Chełmek Krzeszowice Bukowno Alwernia
Gałęzie przemysłu Jaworzno Przemysł energetyczny Elektrownia Jaworzno Górnictwo Zakład Górniczy Sobieski w ramach Południowego Koncernu Węglowego S.A. Kopalnia Piasku Szczakowa S.A. (zlikwidowana) Kopalnia Węgla Kamiennego Jaworzno (zlikwidowana) Przemysł materiałów budowlanych Cementownia Szczakowa (zlikwidowana) Hutnictwo metali nieżelaznych cynku i ołowiu Przemysł elektrotechniczny Przemysł chemiczny Zakłady chemiczne Organika – Azot Przemysł szklarski Huta Szkła Szczakowa (zlikwidowana)
Powiat chrzanowski Chrzanów Hutnictwo metali nieżelaznych Zakłady Górniczo-Hutnicze Chrzanów Przemysł materiałów budowlanych i wydobywczy Kopalnia i Prażalnia Dolomitu Żelatowa Przemysł środków transportu Fabryka Maszyn Budowlanych i Lokomotyw Bumar-Fablok
Trzebinia Przemysł materiałów budowlanych i wydobywczy Zakłady Surowców Ogniotrwałych Górka Cement Przemysł petrochemiczny Rafineria Trzebinia (oraz spółki przyległe) Wydobycie rud cynku i ołowiu oraz produkcja koncentratów tych metali Zakłady Górnicze "Trzebionka" (zlikwidowane) Górnictwo Kopalnia Węgla Kamiennego "Siersza" (zlikwidowana) Hutnictwo metali nieżelaznych Zakłady Metalurgiczne (zlikwidowane) Przemysł energetyczny Elektrownia Siersza Przemysł tekstylny i włókienniczy Grevita
Libiąż Górnictwo Kopalnia Węgla Kamiennego Janina w ramach Południowego Koncernu Węglowego S.A. Kopalnia Węgla Kamiennego Janina Ruch II (nieczynna) Przemysł materiałów budowlanych i wydobywczy Producent kostki brukowej "Libet" Kopalnia dolomitu
Alwernia Przemysł chemiczny „Alventa” S.A. (do 2018 Zakłady Chemiczne „Alwernia” S.A.) Ekomas AlwerChem sp. z o.o. sp. k.
Powiat oświęcimski Chełmek Przemysł maszynowy i metalowy Wytwórnia Części Maszyn Obuwniczych Zakłady Urządzeń Technicznych Przemysł skórzano-obuwniczy Południowe Zakłady Przemysłu Skórzanego Chełmek
Powiat olkuski Bukowno Hutnictwo metali nieżelaznych Zakłady Górniczo-Hutnicze Bolesław
Zobacz też Okręg przemysłowy Górnośląski Okręg Przemysłowy Krakowski Okręg Przemysłowy
Przypisy
Kategoria:Jaworzno Kategoria:Górnośląski Okręg Przemysłowy