thumb|Święto 9 psk w Grajewie – uczestnicy uroczystości; X.1928. thumb|Święto 9 psk w Grajewie 1928 – prezydent Ignacy Mościcki odbiera sztandar z rąk ofiarodawcy. 9 Pułk Strzelców Konnych imienia generała Kazimierza Pułaskiego (9 psk) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP i odtworzony oddział pieszy Armii Krajowej.

Pułk w okresie pokoju thumb|Podlaska BK w 1938 Pułk został sformowany 10 października 1921 w Hrubieszowie. Od listopada 1921 stacjonował eksterytorialnie w garnizonie Włodawa – koszary artyleryjskie (Okręg Korpusu Nr II), a od maja 1924 w garnizonach: Grajewo (dowództwo, 1 i 2 szwadron), Osowiec (3 szwadron i szwadron karabinów maszynowych) i Białystok (szwadron zapasowy) na terenie Okręgu Korpusu Nr III.

W latach 1921–1924 pułk był bezpośrednio podporządkowany dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu, a pod względem wyszkolenia podlegał inspektorowi jazdy nr I w Wilnie, gen. bryg. Juliuszowi Rómmlowi. W tym okresie oddział był jednostką kawalerii dywizyjnej. W czasie mobilizacji formował i wystawiał ze swego składu trzy dywizjony kawalerii, każdy z plutonem karabinów maszynowych. W czasie wojny dywizjony miały walczyć w składzie 9, 20 i 30 DP. W tym okresie w jego skład wchodziły trzy szwadrony strzelców konnych, oddział szkolny karabinów maszynowych, pułkowa szkoła podoficerska i kadra szwadronu zapasowego.

W 1924 pułk przestał spełniać funkcje kawalerii dywizyjnej. Przyjął organizację pułku kawalerii samodzielnej i został włączony w skład XI Brygady Kawalerii.

W 1929 jednostka została podporządkowana dowódcy Brygady Kawalerii „Białystok”, która w marcu 1937 została przemianowana na Podlaską Brygadę Kawalerii.

18 lutego 1933 Minister Spraw Wojskowych koszarom pułku w Grajewie nadał nazwę „Koszary imienia generała Kazimierza Pułaskiego”Dz. Rozk. MSWojsk. nr 2 z 18 II 1933, poz. 23..

Święto pułkowe obchodzono 29 czerwca, w rocznicę walk stoczonych w 1920 przez I dywizjon 2 psk.

14 maja 1936 minister spraw wojskowych generał dywizji Tadeusz Kasprzycki nadał 9 psk nazwę „9 pułk strzelców konnych imienia generała Kazimierza Pułaskiego”Dz. Rozk. MSWojsk. nr 7 z 14 V 1936, poz. 86.. Pułk w planie mobilizacyjnym „S”Nazwa pododdziałuTerminMiejsce mobilizacjidowódca pułku z drużynąalarmGrajewopluton łączności1÷3 szwadrony4 szwadronszwadron karabinów maszynowychkolumna taborowa nr 3656Białystokkolumna taborowa nr 3648uzupełnienie do czasu „W”7szwadron marszowy 1/9 psk18szwadron zapasowydo 15komenda placu Osowiec2Osowiec Obsada personalna i struktura organizacyjna pułkuObsada personalna w grudniu 1921StanowiskoStopień, imię i nazwiskodowódca pułkuppłk kaw. Franciszek Kaczkowski z 23 pułzastępca dowódcymjr kaw. Adam Marian Bolesław Michalski z byłego I/4 pskadiutantpor. kaw. Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski z byłego I/4 pskoficer kasowyppor. Ludwik Korczykoficer prowiantowypor. Aleksander Ziołodowódca szwadronu zapasowegortm. Edward Minoga z byłego I/4 pskdowódca 1 szwadronurtm. Karol Dilleniusoficer młodszyppor. Henryk Dombrowiczoficer młodszyppor. Feliks Zygmunt Tatarowskioficer młodszyppor. Antoni Wróblewskioficer młodszyppor. Henryk Antoniewiczdowódca 2 szwadronupor. kaw. Eugeniusz Jaryczewskioficer młodszyppor. Leon Wrześniowskioficer młodszyppor. Wilhelm Lewickidowódca 3 szwadronupor. kaw. Stanisław Kalinowski z 26 pułObsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939StanowiskoStopień, imię i nazwiskodowódca pułkupłk Tadeusz FalewiczI zastępca dowódcyppłk dypl. Jan Małysiakadiutantrtm. Władysław Traugutt-Tejchman (*)naczelny lekarz medycynykpt. lek. Kazimierz Dąbrowskistarszy lekarz weterynariimjr Aleksander SzczęścikiewiczII zastępca dowódcy (kwatermistrz)mjr Bohdan Dobrzyńskipodkwatermistrzrtm. adm. (kaw.) Otton Walerian Węcławowiczoficer mobilizacyjnyrtm. Feliks Zygmunt Tatarowskizastępca oficera mobilizacyjnegortm. Stefan IV Jankowskioficer administracyjno-materiałowypor. adm. (kaw.) Ferdynand Silnydowódca szwadronu gospodarczegortm. Władysław Traugutt-Tejchman (*)oficer gospodarczykpt. int. Antoni Albertioficer żywnościowychor. Ludomir Makomaskidowódca plutonu łącznościpor. Edward Franciszek Maruszczakdowódca plutonu kolarzyvacatdowódca plutonu ppanc.por. Henryk Koszdowódca 1 szwadronurtm. Władysław Robakdowódca plutonupor. Kazimierz Bernaciakdowódca plutonuppor. Bartłomiej Kuźmadowódca plutonuppor. Jan Stanisław Zamojskidowódca 2 szwadronupor. Zygmunt Tucewiczdowódca plutonupor. Kazimierz Chomińskidowódca plutonupor. Andrzej Fiszerdowódca 3 szwadronup.o. por. Izydor Kołakowskidowódca 4 szwadronurtm. kontr. Parnanos Nacwliszwilidowódca plutonuppor. Czesław Stanisław Gałajdowódca plutonuppor. Jan Zającdowódca szwadronu kmrtm. Walenty Pierzakdowódca plutonupor. Gracjan Fijałkowskidowódca szwadronu zapasowegortm. Wacław Florkowskizastępca dowódcypor. adm. (kaw.) Zygmunt Leszczyńskina kursiertm. Marian Waldeckpor. Jan Józef SzmigieroSzkoła podoficerska ckm Podlaskiej BKkomendant szkołymjr Kazimierz Wyszosław Tomasik (5 puł)instruktorpor. Hipolit Brzozowski (25 puł)instruktorpor. Henryk Giecewicz (4 puł)instruktorpor. Mieczysław Łączyński (3 psk)instruktorpor. Stanisław Lucjan Zdanowicz (10 puł)

9 psk w kampanii wrześniowej Mobilizacja 9 pułk strzelców konnych został zmobilizowany od dnia 24 sierpnia 1939 w garnizonach Grajewo, Osowiec i Białystok. Czynności mobilizacyjne prowadzono w ramach mobilizacji alarmowej w grupie niebieskiej:

9 pułk strzelców konnych w garnizonach Grajewo i Osowiec.

W grupie żółtej w szwadronie zapasowym 9 pułku strzelców konnych w Białymstoku zmobilizowano:

kolumnę taborową kawaleryjską typ II nr 353, kolumnę taborowa kawaleryjską typ II nr 354, kolumnę taborowa kawaleryjską typ II nr 355, park intendentury typ II nr 353.

W ramach I rzutu mobilizacji powszechnej w szwadronie zapasowym zmobilizowano: szwadron marszowy nr 1 Podlaskiej Brygady Kawalerii (5 pułku ułanów). Mobilizacja odbyła się bez większych zakłóceń i zgodnie z planem. 30 sierpnia po zakończonej mobilizacji pułk przesunął się w kierunku granicy niemieckiej.

Walki i działania Kampanię wrześniową pułk odbył w ramach Podlaskiej Brygady Kawalerii.

Walki w rejonie przygranicznym i w Prusach Wschodnich 30 sierpnia wydzielono z pułku wzmocnione szwadrony: 4 szwadron do osłony Grajewa i 1 szwadron do osłony Szczuczyna. Natomiast reszta pułku ugrupowała się we wsi Wilamowo (dowództwo pułku, szwadron ckm, szwadron gospodarczy, plutony kolarzy, ppanc. i łączności), oraz Siwki (2 szwadron) i Glinki (3 szwadron). 1 września pułk nie prowadził działań bojowych, wziął jedynie do niewoli dwóch lotników niemieckich z rozbitego samolotu. 2 września większość 9 pułku została dyslokowana do Szczuczyna. 3 szwadron rozpoznawał patrolami trzy przygraniczne wsie na terenie Niemiec. Jeden z patroli 2 szwadronu stoczył potyczkę na terenie Niemiec w rejonie miejscowości Bialla. O godz.9.00 9 psk wycofał się poza Szczuczyn w rejon Łempice, Ławsk, Gnatowo, Ciemniaki i Nieciki pozostawiając 2 szwadron przy granicy niemieckiej z zadaniem patrolowania pogranicza.

3 września pułk otrzymał rozkaz dowódcy Podlaskiej BK gen. bryg. Ludwika Kmicic-Skrzyńskiego o natarciu wraz z innymi jednostkami w kierunku Gross Brzosken, Klein Brzosken. W nocy 3/4 września 9 psk wzmocniony baterią 1/14 dywizjonu artylerii konnej i szwadronem czołgów TKS z 32 dywizjonu pancernego zajął stanowiska wyjściowe do natarcia. 4 września o godz. 7.10 wzmocniony i spieszony 1 szwadron wykonał natarcie w kierunku Kl Brzosken, zajął zalesione wzgórze na północ od wsi, a następnie zaległ pod ostrzałem niemieckiej broni maszynowej. O godz. 7.30 3 szwadron przy wsparciu artylerii, broni maszynowej uderzył na wieś Gr Brzosken, którą zajął, a następnie cmentarz za nią. Po czym zaległ przed wsią Kl Brzosken. Na zajętych stanowiskach oba szwadrony prowadziły walkę ogniową z obsadą atakowanej wsi do godz. 16.00. Następnie wycofały się na uprzednio zdobyte przedmioty terenowe. Po godz. 22.00 9 psk wycofał się na stanowiska poza Szczuczyn. W wyniku natarcia oba szwadrony wzięły do niewoli 26 jeńców z bronią, 3 lkm. Straty własne 7 rannych i utracone 4 konie. Z niewiadomych przyczyn natarcia nie wsparł szwadron czołgów TKS z 32 dpanc. 5 września po północy 2 szwadron dokonał wypadu na nie obsadzoną wieś Rogallen, we wsi Sokollen stwierdził obecność niemieckiej piechoty. 5 września do pułku dołączył 4 szwadron z Grajewa. Nocą 5/6 września na rozkaz dowódcy Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew" pułk wraz z macierzystą brygadą otrzymał zadanie przejścia na południowy brzeg Narwi.

Boje odwrotowe Rano 6 września bez styczności z nieprzyjacielem osiągnął 9 psk Rogalice Wielkie. Po odpoczynku kolejnej nocy 6/7 września poprzez Łomżę, Śniadowo dojechał do Lubotynia Starego. Na stacji w Śniadowie 9 psk znalazł 2 kompletne 37 mm armaty ppanc. wz. 36 i wagon amunicji, które zabrał ze sobą. 7 września w trakcie postoju pułk był dwukrotnie bombardowany przez lotnictwo niemieckie, bez strat. 9 psk zmienił rejon postoju do rejonu Rząśnika, Włóki i Lubotynia Starego. 8 września w rejonie stacjonowania pułk zajął obronę frontem na południe. O godz. 18.30 pułk podjął marsz ubezpieczony po szosie Śniadowo-Ostrów Mazowiecki, po osiągnięciu okolic Sulęcina Kolonia w rejonie wg 143 przeszedł do obrony z uwagi na zapadające ciemności. W nocy 8/9 września wyznaczony dywizjon strzelców z 2 i 3 szwadronem z plutonem km pod dowództwem rtm. Walentego Pierzaka został wyznaczony przez dowódcę brygady do działań dywersyjnych w rejonie Małkini. Większość 9 psk przemaszerowała jako straż przednia Podlaskiej BK przez las Pałapas do lasów nadleśnictwa Ostrów Mazowiecka. 9 września po krótkim odpoczynku w rejonie Kalinowa, pułk pomaszerował w kierunku drogi Andrzejewo-Ostrów Maz. Wzmocniony 1 szwadron obsadził wieś Biel. Nocą 9/10 września 9 psk przemieścił się do rejonu Zaręby Kościelne, gdzie dołączył dywizjon rtm. Pierzaka. Po odpoczynku 10 września, 9 psk podjął dalszy marsz przez Andrzejewo na Przeździecko. Jadący w straży przedniej pułku 2 szwadron został ostrzelany przez niemiecką bron maszynową, wsparty przez 3 szwadron osiągnął wschodni skraj lasu Przeździecko. 1 szwadron uderzył na Dmochy, gdzie unieruchomił i zniszczył 6 samochodów pancernych, 2 czołgi, kilka sanitarek i motocykli niemieckich. Po zluzowaniu przez 5 pułk ułanów, wieczorem pułk zajął wsie Zaręby, Choromany, Ciemne, Dworaki. W nocy 10/11 września odpoczywający pułk został zaskoczony silnym ogniem broni maszynowej i artylerii, wycofał się na Dąbrowę Kościelną. Rozbite zostały tabory pułku, oraz utracono 2 armaty ppanc, 2 ckm, utracono kontakt z plutonem 3 szwadronu, jeden z plutonów 4 szwadronu utracił konie. Natarcie niemieckiej piechoty powstrzymał 4 szwadron z plutonem 3 szwadronu. Zginęło kilku oficerów i wielu strzelców utracono wiele koni, przeciwnikiem 9 psk były oddziały niemieckiej 20 Dywizji Piechoty Zmotoryzowanej.