Hans Asperger (ur. 18 lutego 1906 w Hausbrunn, zm. 21 października 1980 w Wiedniu) – austriacki lekarz pediatra, psychiatra. Od jego nazwiska pochodzi nazwa zaburzenia zespół Aspergera.
Życiorys Hans Asperger urodził się w rodzinie rolników niedaleko Wiednia. Już od najmłodszych lat wykazywał talent do języków. Po zdaniu matury o profilu humanistycznym studiował medycynę na uniwersytecie w Wiedniu, gdzie obronił doktorat w 1931. W 1932 zatrudnił się w uniwersyteckiej klinice dziecięcej. W 1934 przeniósł się do szpitala psychiatrycznego w Lipsku. Istnieją dowody, że aktywnie uczestniczył w realizacji nazistowskiego programu . Z ustaleń historyków wynika, że na podstawie jego rekomendacji co najmniej kilkadziesiąt dzieci skierowano do kliniki Am Spiegelgrund w Wiedniu, gdzie niedługo później zostały zamordowane.
Od 1943 był lekarzem wojskowym w oddziałach okupujących Chorwację. W 1944, po opublikowaniu swojego artykułu na temat objawów autyzmu, otrzymał etat na Uniwersytecie Wiedeńskim. Krótko po zakończeniu wojny został dyrektorem miejskiej kliniki dla dzieci i szefem uniwersyteckiej katedry pediatrii, którą to funkcję piastował przez kolejne 20 lat. W 1964 został dyrektorem wioski dziecięcej SOS w Hinterbrühl. Asperger jest autorem ponad 300 publikacji z zakresu psychologii.
Był praktykującym katolikiemCzech H (2018). "Hans Asperger, National Socialism, and "race hygiene" in Nazi-era Vienna". Molecular Autism. 9 (29) 29. doi:10.1186/s13229-018-0208-6. ISSN 2040-2392. PMC 5907291. PMID 29713442. S2CID 13809363. s. 5..
Zespół Aspergera
Pierwsze studium zespołu, nazwanego później jego nazwiskiem, Asperger opublikował w 1944. W studium tym, na przykładzie czwórki małych pacjentów, opisał objawy autystycznej psychopatii. Zachowania pacjentów charakteryzowały się brakiem empatii, niezdolnością do tworzenia więzi emocjonalnych (np. przyjaźni) z otoczeniem, zaburzeniami motorycznymi i pochłonięciem swoimi wąskimi zainteresowaniami. Asperger wyrażał się z tego powodu o swoich pacjentach „mali profesorowie”, sądził też, że wykorzystają swoje szczególne talenty w dorosłym życiu.
Archiwum Aspergera zawierające wiele jego nieopublikowanych prac uległo zniszczeniu pod koniec wojny. Do końca swojego życia Asperger publikował niemal wyłącznie po niemiecku, a jego prace rzadko były tłumaczone na angielski. Spowodowało to, że w odróżnieniu na przykład od dzieł Leo Kannera, dorobek Aspergera był mało znany wśród psychiatrów. Dopiero w 1981 brytyjska badaczka Lorna Wing użyła terminu „zespół Aspergera” i spowodowała zainteresowanie się dziełami Austriaka.
Dzieła (wybór) Wśród prac opublikowanych przez H. Aspergera znajdują się: Das psychisch abnormale Kind, w: Wiener klinische Wochenzeitschrift, 51 1938, s. 1314–1317 Die „Autistischen Psychopathen” im Kindesalter., [w: Archiv für Psychiatrie und Nervenkrankheiten 117 (1944) 73-136] Die medizinischen Grundlagen der Heilpädagogik, [w:] Mitschrift für Kinderheilkunde, Band 99, Wien 1950, s. 105–107 Heilpädagogik, Wien 1952 Erlebtes Leben, Fünfzig Jahre Pädiatrie, w: Pädiatrie und Pädiologie, 12 1977, s. 214–223
Przypisy
Bibliografia Lorna Wing: Asperger’s syndrome: a clinical account., [w: PsycholMed 11 (1981) 115-129] Tony Attwood: Das Asperger-Syndrom: Ein Ratgeber für Eltern. Trias – Verlag / Georg Thieme, Stuttgart 2000, s. 240 Asperger, M.: Zum Sehen geboren, Zum Schauen bestellt... Hans Asperger 1906-1980, Leben und Werk, [w:] Heilpädagogik, 49 2006/H.3, s. 2–11 Manfred Berger: Hans Asperger – Sein Leben und Wirken, [w:] heilpaedagogik.de 2007/H. 4, s. 29–32 Klein, F./Neuhäuser, G.: Heilpädagogik als therapeutische Erziehung, München 2006 Hans Asperger assisted Nazi regime of euthanasia, report claims – Irish Times 19/04/2018 Adam A. Zych (Hrsg.), Encyklopedia starości, starzenia się i niepełnosprawności. Thesaurus Silesiae, Katowice 2017, t. 1, , s. 116–117
Kategoria:Austriaccy pediatrzy Kategoria:Austriaccy psychiatrzy Kategoria:Austriaccy naziści Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1980 Kategoria:Osoby zajmujące się terapią autyzmu Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami medycznymi