Test istotności – rodzaj testu, w którym na podstawie wyników próby losowej podejmuje się wyłącznie decyzję odrzucenia hipotezy, którą się sprawdza, bądź stwierdza się brak podstaw do odrzucenia tej hipotezy.
W teście istotności nie podejmuje się decyzji o przyjęciu sprawdzanej hipotezy, ponieważ bierze się w tym teście pod uwagę tylko błąd pierwszego rodzaju, a jego prawdopodobieństwo to poziom istotności, nie uwzględnia się natomiast konsekwencji popełnienia błędu drugiego rodzaju.
Testy istotności powstają w taki sposób, że w zależności od hipotezy zerowej buduje się pewną statystykę z wyników n-elementowej próby i wyznacza się rozkład zbudowanej statystyki, zakładając, że hipoteza zerowa jest prawdziwa. W powyższym rozkładzie wybiera się obszar wartości statystyki aby spełniona była następująca równość
gdzie: – ustalone z góry, dowolnie małe prawdopodobieństwo; – obszar krytyczny testu.
Jeżeli wartość statystyki z próby znajdzie się w obszarze krytycznym to podejmowana jest decyzja odrzucenia hipotezy zerowej na rzecz hipotezy alternatywnej. Jeżeli wartość statystyki z próby nie znajdzie się w obszarze krytycznym to nie ma podstaw do odrzucenia hipotezy zerowej (nie jest to równoznaczne z przyjęciem hipotezy zerowej).
W każdym teście istotności możemy się pomylić i odrzucić hipotezę, która była prawdziwa (błąd pierwszego rodzaju), ale prawdopodobieństwo takiej pomyłki jest bardzo małe, równe obranemu
Rodzaje testów istotności test istotności dla wartości średniej populacji test istotności dla dwóch średnich test istotności dla wskaźnika struktury test istotności dla dwóch wskaźników struktury test istotności dla wariancji populacji generalnej test istotności dla dwóch wariancji
Zobacz też przegląd zagadnień z zakresu statystyki statystyka weryfikacja hipotez statystycznych
istotności