thumb|240px|Terytorium Utah w roku 1851 thumb|240px|Secesja Terytorium Nevady w 1861 roku thumb|240px|Rok 1868. Granice nabrały kształtu współczesnego stanu Terytorium Utah – terytorium zorganizowane istniejące w latach 1850–1896 na terenie obecnych Stanów Zjednoczonych. Było zalążkiem stanów Utah i Nevada oraz częściowo Kolorado i Wyoming.
Historia Z wyjątkiem niewielkiego terenu wokół rzeki Kolorado (dziś stan Kolorado), cały obszar należał do Meksyku, który utracił go w wyniku przegranej wojny.
9 września 1850 r. Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił powstanie Terytorium UtahTego samego dnia Kalifornia została przyjęta do Unii jako trzydziesty pierwszy stan.. Kierowano się kompromisem roku 1850, by zachować równą liczbę stanów niewolniczych i z zakazem niewolnictwa. Częściowo przyczyniła się też petycja mormonów, którzy osiedlili się w Dolinie Słonego Jeziora w 1847. Pod przywództwem Brighama Younga złożono w Kongresie wniosek o utworzenie Stanu Deseret ze stolicą w Salt Lake City. Obejmować miał całą Wielką Kotlinę i rzekę Kolorado. W 1849 przygotowano projekt konstytucji stanowej. De facto region ten był zorganizowany jak stan nim powstało Terytorium.
9 lutego 1851 Brigham Young został gubernatorem Terytorium Utah. Na pierwszym posiedzeniu terytorialnego parlamentu przyjęto wszystkie akty prawne uchwalone przez Generalne Zgromadzenie Stanu Deseret. Tolerowano poligamię, co budziło wielkie emocje w całym kraju. Sprowadzało też osadników na wschodnie krańce Terytorium.
Zachodni obszar kolonizowali przede wszystkim nie-mormoni. Górnicy żyjący z poszukiwań i wydobycia złota oraz bogatych złóż srebra. 2 marca 1861 Kongres zdecydował o wyodrębnieniu na zachodzie Terytorium Nevady ze stolicą w Carson City. Powstało także Terytorium Kolorado, do którego przyłączono wschodnie kresy. Mały północny fragment znalazł się na Terytorium Nebraski. Siedem lat później granice Utah osiągnęły współczesny kształt, kiedy północno-wschodni fragment znalazł się na Terytorium Wyoming (przyłączono do niego tereny przejęte przez Nebraskę).
Budowa kolei łączącej Kalifornię ze wschodem w 1869 roku budziła niechęć. Uroczystość wbicia złotego gwoździa w jeden z podkładów w mieście Promotory hrabstwa Box Elder została zbojkotowana przez lokalne władze. Obawiali się sprowadzania obyczajów ze świata zewnętrznego do Doliny.
Kontrowersje związane z dominacją religii mormonów, opóźniły przystąpienie Utah do Unii. Kontrastowało to z Nevadą, która stała się stanem po zaledwie trzech latach, mimo mniejszej liczby mieszkańców. Wówczas miało to znaczenie dla państwa prowadzącego wojnę ze Skonfederowanymi Stanami Ameryki.
W połowie 1857 roku prezydent Stanów Zjednoczonych James Buchanan powołał na stanowisko gubernatora Terytorium Utah Alfreda Cumminga w miejsce mormońskiego lidera Brighama Younga. Stało się to przyczynkiem do wywołanej przez mormonów masakry pod Mountain Meadows i w konsekwencji trwających w latach 1857–1858 walk w Utah.
4 stycznia 1896 roku Utah zostało czterdziestym piątym amerykańskim stanem.
Gubernatorzy 1850–1858 – Brigham Young, mormon 1858–1861 – Alfred Cumming 1861 – John W. Dawson, demokrata/republikanin 1862–1863 – Stephen Selwyn Harding, liberał 1863–1865 – James Duane Doty, demokrata 1865–1869 – Charles Durkee, Free Soil Party/republikanin 1870 – John Wilson Shaffer 1870–1871 – Vernon H. Vaughan 1871–1875 – George Lemuel Woods, republikanin 1875 – Samuel Beach Axtell, demokrata 1875–1880 – George W. Emery 1880–1886 – Eli Houston Murray 1886–1888 – Caleb Walton West 1889–1893 – Arthur Lloyd Thomas 1893–1896 – Caleb Walton West
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Historyczne regiony Stanów Zjednoczonych Terytorium Utah Kategoria:Historia stanu Kolorado Kategoria:Historia stanu Nevada Terytorium Utah Kategoria:Stany Zjednoczone w XIX wieku