Abdullah Ahmad Badawi (ur. 26 listopada 1939 w Kepala Batas, w stanie Penang, zm. 14 kwietnia 2025 w Kuala Lumpur) – malezyjski polityk, premier Malezji od 31 października 2003 do 3 kwietnia 2009, przewodniczący Zjednoczonej Malezyjskiej Organizacji Narodowej (UNMO) w latach 2003–2009, największej partii politycznej w kraju. Wicepremier i minister spraw wewnętrznych w latach 1999–2003, minister spraw zagranicznych w latach 1991–1999.
Życiorys Młodość i edukacja Urodził się w 1939 w Kepala Batas, w Penang, w Malezji. Jego ojciec był znanym religijnym działaczem partii UNMO.
Uczył się w Bukit Mertajam High School w Bukit Mertajam. W 1964 ukończył studia licencjackie z dziedziny islamistyki na Uniwersytecie Malaya.
Początki kariery politycznej Po zakończeniu studiów w 1964, wstąpił do służby cywilnej i dyplomatycznej. W 1965 dołączył do UNMO. W 1969 został sekretarzem Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Od 1973 do 1978 był urzędnikiem w Ministerstwie Kultury, Sportu i Młodzieży. W 1978 zrezygnował z kariery urzędniczej i został wybrany członkiem Dewan Rakyat (niższa izba parlamentu) ze swojego rodzinnego okręgu, Kepala Batas.
W 1978 objął pierwszą posadę w administracji rządowej jako sekretarz w Ministerstwie Terytorium Federalnego. W 1980 awansował na stanowisko wiceministra.
Minister W 1981 awansował na stanowisko ministra Terytorium Federalnego. Następnie, w latach 1984–1986 zajmował stanowisko ministra edukacji, w latach 1986–1987 ministra obrony w rządach premiera Mahathira bin Mohamada.
W 1988 został wiceprzewodniczącym partii UNMO. 15 marca 1991 premier Mahathir bin Mohamad mianował go ministrem spraw zagranicznych i urząd ten Badawi pełnił do 1999. W styczniu 1999 został wicepremierem i ministrem spraw wewnętrznych, zastępując na tym stanowisku wyrzuconego z partii Anwara Ibrahima.
Premier left|thumb|170px|Abdullah Ahmad Badawi w czasie Światowego Forum Ekonomicznego w Davos, 2007 Po rezygnacji z urzędu premiera przez Mahathira Mohamada po 22 latach sprawowania władzy, nowym szefem rządu został wybrany 31 października 2003 Abdullah Ahmad Badawi. W wyborach parlamentarnych 21 marca 2004 koalicja Front Narodowy (BN, Barisan National), którą tworzyła Zjednoczona Malezyjska Organizacja Narodowa, odniosła jednogłośne zwycięstwo, zdobywając 198 miejsc w 219-osobowym parlamencie.
W polityce wewnętrznej jego rząd dążył do liberalizacji gospodarki, popierał inicjatywy wolnorynkowe, prywatyzację i inwestycje zagraniczne w kraju. W 2006 przedstawił tzw. Dziewiąty Plan Malezyjski, określający priorytety rozwoju gospodarczego na lata 2006–2010. Pod koniec 2005 rząd zawarł porozumienie o wolnym handlu z Japonią, znoszące stopniowo wzajemne cła na wszystkie rodzaje towarów, FTA Malaysia, 14 lipca 2006..
Od października 2003 do września 2006 pełnił funkcję przewodniczącego Ruchu państw niezaangażowanych, a w 2005 był przewodniczącym ASEAN.
31 sierpnia 2007 wziął udział w uroczystych obchodach 50-lecia niepodległości Malezji na Placu Niepodległości w Kuala Lumpur. Naśladując pierwszego premiera kraju Tunku Abdula Rahmana, podobnie jak on przed pół wieku, wykrzyknął: Merdekal! („Niepodległość!”)Malaysia marks 50 years as nation, BBC News, 32 sierpnia 2007..
thumb|200px|Abdulah Ahmad Badawi z prezydentem George’em W. Bushem, wrzesień 2006 W wyborach parlamentarnych 8 marca 2008 Zjednoczona Malezyjska Organizacja Narodowa odnotowała ogromną stratę w porównaniu do wcześniejszych wyborów. Pomimo iż utrzymała większość miejsc w parlamencie, zdobyła tylko 140 z 222 mandatów. Oprócz zmniejszenia swojej reprezentacji parlamentarnej, utraciła również na rzecz opozycji władzę w czterech stanach, International Herald Tribune, 9 marca 2008.. 10 marca 2008 Abdullah Ahmad Badawi został zaprzysiężony na stanowisku premiera na drugą kadencjęMalaysian prime minister sworn in for second term, International Herald Tribune, 10 marca 2008.. 18 marca 2008 przedstawił skład nowego gabinetu, w którym wymienił połowę ministrów, a sam objął resort finansów.
W czerwcu 2008 członkowie jednej z mniejszych partii, wchodzącej w skład koalicji Frontu Narodowego, zapowiedzieli wystąpienie z wnioskiem o wotum nieufności wobec premiera. Ruch ten argumentowali utratą wiary w skuteczne jego przywództwoMalaysia PM faces confidence vote, BBC News, 18 czerwca 2008.. Ostatecznie wnioskodawcy nie dopełnili wymaganych prawem obowiązków i nie zdołali doprowadzić do głosowaniaMalaysia's Abdullah avoids vote, BBC News, 24 czerwca 2008.. Gdyby im się udało, byłoby to pierwsze wotum nieufności w historii Malezji.
Z powodu spadku popularności premiera w społeczeństwie i słabego wyniku wyborczego, w szeregach partii zaczęły pojawiać się głosy, nawołujące do jego rezygnacji ze stanowiska lidera UNMO i premiera Malezji. 10 lipca 2008 premier Badawi ogłosił prawdopodobne ustąpienie ze stanowiska szefa partii i rządu w czerwcu 2010 i przekazanie władzy swemu zastępcy, Najibowi Tun Razakowi. We wrześniu 2008 ogłosił jednak, że z władzy zrezygnuje być może już wcześniej niż w 2010. 8 października 2008 Badawi, ostatecznie zadeklarował, że z urzędu premiera zrezygnuje w marcu 2009Badawi to step down as Malaysia's PM in March, ABC Radio Australia, 9 października 2008..
Zgodnie z deklaracjami, 26 marca 2009 podczas Kongresu UNMO, zrezygnował z funkcji przewodniczącego partii, a jego następcą został wybrany Najib Tun RazakNajib declared as new UMNO President, People’s Daily Online, 26 marca 2009.. 2 kwietnia 2009 premier Badawi złożył dymisję na ręce króla Mizana Zainala Abidina, wyswuwając jednocześnie kandydaturę Najiba Tuna Razaka na swojego następcęMalaysian PM has audience with Supreme Head to relinquish post, People’s Daily Online, 2 kwietnia 2009.. Król zaakceptował tę kandydaturę i 3 kwietnia 2009 Najib Tun Razak zastąpił Badawiego na stanowisku premiera MalezjiNajib sworn in as Malaysia's new prime minister, People’s Daily ONline, 3 kwietnia 2009.Najib appointed new Malaysian PM, BBC News, 2 kwietnia 2009..
Życie prywatne W 1965 poślubił Endon Mahmood, z którą miał dwoje dzieci. Żona zmarła 20 października 2005 na raka piersi po dwóch latach od wykrycia choroby.
6 czerwca 2007 kancelaria premiera poinformowała publicznie o ponownym małżeństwie szefa rządu. 9 czerwca 2007 poślubił Jeanne Danker. Ceremonia odbyła się w rezydencji premiera i uczestniczyli w niej najbliżsi krewni. Jeanne Abdullah ma dwie córki z poprzedniego małżeństwa z młodszym bratem pierwszej żony Badawiego, Malaysian National News Agency, 6 czerwca 2007..
Zmarł wieczorem 14 kwietnia 2025 w szpitalu , w Kuala Lumpur.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna rządu Profile: Abdullah Ahmad Badawi, BBC News.
Kategoria:Malezyjscy ministrowie Kategoria:Premierzy Malezji Kategoria:Urodzeni w 1939 Kategoria:Zmarli w 2025