Posłonek rozesłany (Helianthemum nummularium (L.) Mill.) – gatunek rośliny należący do rodziny posłonkowatych. Rośnie dziko w Europie oraz w Azji Zachodniej i na Kaukazie.
Morfologia Pokrój Zimozielona krzewinka osiągająca wysokość do 30 cm, o kosmatych, rozgałęzionych i podnoszących się pędach. Oprócz pędów kwiatowych występują pędy płonne. Liście Ulistnienie naprzeciwległe. Liście z przylistkami, eliptyczne lub równowąskolancetowate, połyskujące, o szerokości do 6 mm i długości do 25 mm. Na górnej stronie są zazwyczaj prawie nagie, na dolnej stronie porośnięte krótkimi i gęstymi włoskami tworzącymi kutner. Na brzegach i na nerwach włoski dłuższe i gwiazdkowate. Ogonki liściowe o długości 2–4 mm. Kwiaty Duże, pojedyncze, złocistożółte o wcześnie odpadających płatkach długości 8–12 mm. Wyrastają na kosmatych szypułkach o długości 5–10 mm. Kielich trwały. Jego wewnętrzne działki mają długość 5–8 mm, zazwyczaj są słabo kutnerowate, na nerwach porośnięte długimi włoskami. Owoc Pękająca 3 klapami torebka z niełupkami.
Biologia i ekologia Krzewinka, chamefit. Kwitnie od maja do sierpnia, początkowo bardzo obficie, później słabiej.
W obrębie gatunku wyróżnianych jest 11 podgatunków, jeden podgatunek mieszańcowy i jedną odmianę: H. nummularium subsp. berteroanum (Bertol.) Breistr. H. nummularium subsp. glabrum (W.D.J.Koch) Wilczek H. nummularium subsp. grandiflorum (Scop.) Schinz & Thell. H. nummularium subsp. lycaonicum Coode & Cullen H. nummularium subsp. nummularium H. nummularium subsp. obscurum (Pers.) Holub H. nummularium subsp. pyrenaicum (Janch.) Schinz & Thell. H. nummularium subsp. semiglabrum (Badarò) M.Proctor H. nummularium subsp. tinetense (M.Mayor & Fern.Benito) Martín-Hernanz, Velayos, Albaladejo & Aparicio H. nummularium subsp. tomentosum (Scop.) Schinz & Thell. H. nummularium subsp. urrielense M.Laínz H. nummularium nothosubsp. kerneri (Gottl.-Tann. & Janch.) Lambinon H. nummularium var. roseum (Willk.) C.K.Schneid.
W Polsce występują cztery podgatunki: subsp. nummularium (podgatunek typowy), posłonek rozesłany nagi subsp. glabrum (W.D.J.Koch) Wilczek, posłonek rozesłany wielkokwiatowy subsp. grandiflorum (Scop.) Schinz & Thell. i posłonek rozesłany pospolity obscurum (Pers.) Holub.
Zastosowanie Jest uprawiany jako roślina ozdobna w różnych odmianach, o różnej barwie kwiatów. Szczególnie nadaje się do ogrodów skalnych i na rabaty. Uprawia się go z nasion, przez odkłady lub z sadzonek. Preferuje stanowiska słoneczne, gleby mogą być jałowe, ale muszą być zasobne w wapń. W czasie mroźnych i bezśnieżnych zim nadziemne pędy mogą przemarznąć, ale roślina odnowi się. Aby uzyskać ładny wygląd rośliny, starsze pędy należy przycinać. Cięcie zwiększa też odporność roślin na mróz.
Nazewnictwo Nazwa rodzajowa rośliny pochodzi od łacińskich słów helios = słońce i anthos = kwiat, nazwa gatunkowa od słowa nummmullus = pieniążek (kształt korony jest okrągły, jak pieniążek). Dawne nazwy ludowe rośliny to: cyronia, czystek słoneczny, panak chironow, poruszenik, posłonek, słoneczny obrot, wdówki, złotojeść pospolita.
Przypisy
Kategoria:Czystkowate Kategoria:Flora Tatr Kategoria:Ozdobne półkrzewy i krzewinki Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza