Wodorotlenek litu, zasada litowa, LiOH – nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorotlenków. Występuje w postaci bezwodnej i uwodnionej – monohydratu . Stosowany jest do produkcji składników smarów, materiałów katodowych w akumulatorach litowo-jonowych oraz do oczyszczania powietrza z dwutlenku węgla w okrętach podwodnych i statkach kosmicznych.
Otrzymywanie Wodorotlenek litu może być otrzymywany w reakcji węglanu litu z wodorotlenkiem wapnia, która to metoda zastąpiła mniej opłacalne otrzymywanie tego związku ze spodumenu za pomocą wapna. Inne sposoby – jak elektrodializa roztworów siarczanu litu lub chlorku litu bądź reakcja siarczanu litu z wodorotlenkiem baru – mają znaczenie przede wszystkim laboratoryjne niż przemysłowe.
Właściwości W postaci bezwodnej jest w warunkach pokojowych białym, bezwonnym ciałem stałym, jednak ciemnieje po wystawieniu na działanie światła. Tworzy tetragonalne kryształy, zaś jego forma uwodniona – jednoskośne. Jest higroskopijny, bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie tworząc roztwory o odczynie zasadowym, jednak ich charakter przypomina bardziej roztwory berylowców niż pozostałych metali alkalicznych. Z kwasami ulega reakcji zobojętniania:
Słabo rozpuszcza się w etanolu, jest praktycznie nierozpuszczalny w eterze dietylowym. Topi się w temperaturze powyżej 400 °C, rozkłada się przed osiągnięciem temperatury wrzenia w ponad 900 °C. Przy ogrzewaniu w próżni powyżej 800 °C ulega rozkładowi do tlenku litu:
Łatwo pochłania dwutlenek węgla z powietrza tworząc węglan litu:
Wchodzi w reakcję zmydlania tworząc odpowiednie estry:
Zastosowanie Głównym zastosowaniem wodorotlenku litu jest otrzymywanie mydeł litowych (głównie stearynianów), które wykorzystuje się w smarach używanych m.in. w samochodach czy samolotach. Jest używany do produkcji barwników, w budownictwie jako dodatek do wody zarobowej, gdzie pomaga zapobiegać niekorzystnym reakcjom pomiędzy zasadami i krzemionką obecną w cemencie portlandzkim prowadzącym do niszczenia betonu. Poza tym bywa stosowany jako dodatek do oraz zyskuje znaczenie w produkcji materiałów katodowych do akumulatorów litowo-jonowych.
Wodorotlenek litu stosowany jest również w systemach oczyszczania powietrza z dwutlenku węgla m.in. w okrętach podwodnych i statkach kosmicznych. Systemy wykorzystujące LiOH są jednak nieregenerowalne, stąd też na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej czy też w radzieckich statkach Sojuz czy Salut spełniały rolę systemów zapasowych lub awaryjnych
Przypisy
Litu, wodorotlenek Kategoria:Związki litu