Iwan Grigoriewicz Drewicz (niem. Johann von Drewitz ; ur. 1733 lub 1739, zm. w maju 1783 lub po ok. 1800) – rosyjski generał, uczestnik wojny siedmioletniej oraz tłumienia konfederacji barskiej i powstania Pugaczowa. Znany z okrucieństwa i łupiestwaAleksandr Suworow o Drewiczu – Древиц Иван Григорьевич (1733–1783), [w:] .

Życiorys Urodzony w 1733 lub 1739 roku. Służbę wojskową rozpoczął w armii pruskiej w stopniu kapitana. Dowodził kompanią piechoty. Jednak w czasie wojny siedmioletniej, podczas oblężenia Szczecina zdezerterował i przeszedł do Rosjan. W służbie rosyjskiej od 1759 roku. Służył w rosyjskich pułkach serbskich i węgierskich huzarów. Awansowany do stopnia pułkownika.

W lutym 1767 dowodził pułkiem wojsk rosyjskich w korpusie interwencyjnym gen. Piotra Kreczetnikowa, który wkroczył w granice Rzeczypospolitej, by stłumić konfederację barską. Jego oddział został m.in. wyznaczony do ochrony posła rosyjskiego Nikołaja Repnina.

W czasie walk z konfederatami barskimi uczestniczył w następujących bitwach i potyczkach: Krotoszyn (11.06.1768), Raszków (12.06.1768), Zduny, Cieszków (14.06.1768) Pakość (19.03.1769), Lwów (31.03.1769)Potyczka oddziałem dowodzonym przez Kazimierza Pułaskiego., Chrystianpol, Sokół – rozbicie dwóch oddziałów konfederatów Potockiego i marszałka Bierzyńskiego (), Brzeżany (27.05.1769) Hoszów (  8.08.1769), Toruń (9/10.1769), Kraków, Dobra (23.01.1770), Izby (3-5.08.1770), Pińczów (  5.09.1770), Częstochowa (12.1770 – 01.1771) – szturm Jasnej Góry i spalenie Częstochowy, Lanckorona (23.05.1771), rozbicie 500 osobowego oddziału Kazimierza Pułaskiego koło Piotrkowa (). W 1772 roku dowodził oblężeniem warownego klasztoru Karmelitów bosych w Zagórzu, w którym schronili się konfederacji barscy. W wyniku ostrzału artyleryjskiego ucierpiały zabudowania klasztorneJerzy Tarnawski, w: Verbum nr 1(49) z 2008 r., Echa Konfederacji Barskiej nad Osławą..

Podczas konfederacji barskiej przypisywano mu okrucieństwo: okaleczanie i mordowanie jeńców, a w późniejszym okresie sprzedaż jeńców jako rekruta do armii pruskiejWacław Szczygielski, Konfederacja Barska w Wielkopolsce, 1970 oraz por. tekst „Piosenki o Drewiczu” („...obcinałeś ręce, obcinałeś uszy...”)., co stało się przyczyną negatywnej popularności. Po serii grabieży majątków konfederatów i dokonaniu wielu malwersacji przy zaopatrzeniu wojska, został awansowany do stopnia brygadiera i w 1774 roku opuścił Rzeczpospolitą, udając się na Ukrainę.

W 1772 roku nabył posiadłość w okolicach Witebska, gdzie wpisano go na listę ziemian. W latach 1773–1775 wziął udział w tłumieniu powstania chłopskiego Jemieliana Pugaczowa. W 1777 roku mianowany generałem majorem.

W 1767 roku został ojcem Fiodora (późniejszego generała w armii rosyjskiej). Iwan Drewicz zmarł w maju 1783, według innej wersji około 1800 roku.

Odznaczenia Za zasługi w bitwie pod Dobrą, roku został odznaczony Wojskowym Orderem św. Jerzego III klasy (nr 3 odznaczenia), z uzasadnieniem: „za rozbicie licznych sił nieprzyjacielskich w bitwie pod Dobrą w Polsce wraz z płk Rönne i odbicie 15 armat”.

Sprawa nazwiska i pochodzenia Iwan Grigoriewicz DrewiczZachowana tradycyjna pisownia nazwiska Drewicz zamiast zgodnej ze współczesnymi zasadami transkrypcji Driewicz zob.: (niem. Johann von Drewitz – ros., a także serb. Иван Григорьевич Древиц – trans. pol. Iwan Grigor’iewicz Driewic – także zruszczone Древич – pol. Driewicz – translit. pol. Ivan Grigor’evič Drevič – także ros. Иоганн фон Древиц – pol. Johann von Drewitz), imię także spolszczane jako Jan, nazwisko także spisane jako Drewiez (ur. 1733 lub 1739, zm. w maju 1783 lub po ok. 1800Podawana w niektórych opracowaniach data śmierci ok. 1800 przypuszczalnie na podstawie przypadkowej zbieżności nazwiska Johann Drewicz w: Bibliografii Estreichera, w której występuje nazwisko Johanna Drewicza, siodlarza mieszkającego w Słonimie, strony w procesie sądowym z 1799 w haśle: ) – daty urodzenia, śmierci, pochodzenie i narodowość są niejednoznaczneBrak hasła Iwan Drewicz, Johann Drewitz w Polskim Słowniku Biograficznym, tom V.. Według popularnej wersji był Niemcem urodzonym w Dreźnie, a „jego nazwisko w Rosji przybrało formę południowosłowiańską – Drewič”, według innej wersji był Serbem pochodzącym z serbskiej szlachty.

Iwan Drewicz w kulturze

Bohater anonimowej pieśni z czasów konfederacji barskiej „Piosenka o Drewiczu” (inc. „Jedzie Drewicz, jedzie...”) oraz dwóch współczesnych utworów Jacka Kowalskiego: tragikomedii Historia o Gogolewskim, 2001 i pieśni Duet Iwana Drewicza z JW Józefem Zarembą, komendantem konfederacji wielkopolskiej.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Historia o Gogolewskim (omówienie)

Kategoria:Generałowie majorowie armii Imperium Rosyjskiego Kategoria:Uczestnicy walk konfederacji barskiej (strona rosyjska) Kategoria:Pruscy wojskowi Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Urodzeni w XVIII wieku Kategoria:Zmarli w XVIII wieku