Fiodor Nikołajewicz Jurczichin, ros. Фёдор Николаевич Юрчихин (ur. 3 stycznia 1959 w Batumi (ZSRR), obecnie Adżarska Republika Autonomiczna w Gruzji) – inżynier, rosyjski kosmonauta. Jego rodzice są pontyjskimi Grekami.

Wykształcenie i praca zawodowa 1976 – ukończył klasę matematyczno-fizyczną w średniej szkole w Batumi im. Siergieja P. Korolowa. 1983 – został absolwentem Moskiewskiego Instytutu Lotnictwa im. Sergo Ordżonikidze (МАИ – Московский авиационный институт) i uzyskał tytuł inżyniera-mechanika. Od września pracował jako inżynier w biurze konstrukcyjnym Zjednoczenia Naukowo-Badawczego Energia. 1990-1995 – przez blisko rok na statku „Kosmonauta Jurij Gagarin” kierował grupą kontrolerów lotu. Później pracował w Centrum Kierowania Lotem, gdzie zajmował się m.in. przygotowywaniem lotów statków towarowych typu „Progress”. 1995-1997 – był pomocnikiem kierownika lotu podczas realizacji programu „Mir-NASA”. 2001 – ukończył Rosyjską Akademię Służby Państwowej.

Kariera kosmonauty thumb|Spacer kosmiczny przy module Zwiezda w kombinezonie Orłan (2007) thumb|Fiodor Jurczichin w kombinezonie Sokoł na pokładzie Sojuza TMA-19 (2010) 1996 – po pomyślnym przejściu badań w Instytucie Problemów Medyczno-Biologicznych (ИМБП) został dopuszczony przez Główną Komisję Medyczną do specjalistycznego treningu. 1997 – 28 lipca decyzją Państwowej Komisji Międzyresortowej (ГМВК) oficjalnie został kosmonautą NPO Energia. 1999 – zakończył podstawowe przeszkolenie dla przyszłych kosmonautów. 1 grudnia zdał egzaminy przed Międzyresortową Komisją Kwalifikacyjną (МВКК) i uzyskał kwalifikacje kosmonauty-badacza. 2000 – został skierowany do grupy kosmonautów przygotowujących się do lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczną. 2001 – 1 sierpnia zaproponowano go do załogi misji STS-112. W sierpniu jego kandydaturę zatwierdziła NASA, a już we wrześniu rozpoczął treningi w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Lyndona B. Johnsona. 2002 – w październiku uczestniczył na pokładzie wahadłowca Atlantis w 10-dniowym locie STS-112. 2003-2005 – pod koniec 2003 został inżynierem pokładowym załogi rezerwowej 13 ekspedycji na ISS. Razem z nim szkolił się także John Herrington, a później John Grunsfeld. Niezależnie od tych przygotowań w sierpniu 2005 skierowano go do grupy astronautów, z których sformowano później składy podstawowych stałych załóg ISS: 15, 16 i 17.Z uwagi na opóźnienie wznowienia regularnych lotów wahadłowców dokonano kolejnych zmian w składach przygotowywanych załóg i ostatecznie partnerami Jurczichina pod koniec 2005 zostali Edward Fincke oraz Siergiej Wołkow. 2006 – w marcu cała trójka była dublerami podstawowej załogi Sojuza TMA-8. Od maja Jurczichin został dowódcą podstawowej załogi 15. stałej załogi ISS. Razem z nim znaleźli się w niej Oleg Kotow oraz Clayton Anderson. Skład ten zaakceptowała również NASA. 2007 – w dniach 7 kwietnia – 21 października odbył lot w kosmos na pokładzie statku kosmicznego Sojuz TMA-10 i Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. 30 maja odbył swój pierwszy spacer w przestrzeni kosmicznej; następne wykonał 6 czerwca i 23 lipca. 2010 – w dniach 15 czerwca – 26 listopada udział w ekspedycji 24. i 25. na Międzynarodową Stację Kosmiczną, lot na pokładzie Sojuza TMA-19, którego był dowódcą. Dwa spacery kosmiczne: 27 lipca i 15 listopada. 2013 – czwarty lot na MSK, dowództwo na pokładzie Sojuza TMA-09M. Inżynier pokładowy ekspedycji 36. i dowódca ekspedycji 37. 2017 – 20 kwietnia na pokładzie Sojuza MS-04 wystartował w swój piąty lot kosmiczny. Wszedł w skład 51. (jako inżynier pokładowy) i 52. ekspedycji (jako dowódca). Na Ziemię powrócił 3 września tym samym statkiem.

Loty załogowe STS-112 (Atlantis F-26); 7 października 2002 na pokładzie wahadłowca Atlantis wystartował do misji STS-112. Podczas lotu pełnił funkcję specjalisty misji (MS-4). Razem z nim w kosmos polecieli: Jeffrey Ashby (dowódca), Pamela Melroy (pilot), David Wolf (specjalista misji MS-1), Sandra Magnus (MS-2) oraz Piers Sellers (MS-3). Dwa dni później prom kosmiczny połączył się z Międzynarodową Stacją Kosmiczną. Głównym celem tego lotu były dalsze prace związane z rozbudową konstrukcji stacji. Astronauci zajęli się przede wszystkim montażem nowych elementów kratownicy ITS. W tym celu Sellers i Wolf trzykrotnie wychodzili na zewnątrz ISS. Załoga promu przeniosła poza tym na pokład stacji kosmicznej ponad 800 kg wyposażenia i wykonała kilka niezbędnych prac remontowych. Podczas misji prowadzono również obserwacje atmosfery w poszukiwaniu ewentualnych ubytków ozonu. 16 października prom odłączył się od stacji. Przez dwa kolejne dni pozostawał na orbicie. Na Przylądku Canaveral astronauci wylądowali 18 października 2002.

Nagrody i odznaczenia Order Przyjaźni (2003) Medal za Lot Kosmiczny (NASA Space Flight Medal) Bohater Federacji Rosyjskiej (2008) Order Feniksa (Grecja) Universal Astronaut Insignia za lot orbitalny (nr 423) – Stowarzyszenie Uczestników Lotów Kosmicznych ()

Wykaz lotów Loty kosmiczne, w których uczestniczył Fiodor N. Jurczichin № Data startu Statek kosmiczny Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania 1 7 października 2002 STS-112Atlantis F-26 18 października 2002 STS-112Atlantis F-26 specjalista misji (MS-4) 10 dni 19 godzin 57 minut i 49 sekund 2 7 kwietnia 2007 Sojuz TMA-10 21 października 2007 Sojuz TMA-10 inżynier pokładowy Sojuza TMA-10,dowódca ekspedycji 15 na ISS 196 dni 17 godzin 4 minuty i 35 sekund 3 15 czerwca 2010(16 czerwca czasu miejscowego) Sojuz TMA-19 26 listopada 2010 Sojuz TMA-19 dowódca Sojuza TMA-19,inżynier pokładowy ekspedycji 24/25 na ISS 163 dni 7 godzin 10 minut i 47 sekund 4 28 maja 2013 Sojuz TMA-09M 11 listopada 2013 Sojuz TMA-09M dowódca Sojuza TMA-09M,inżynier pokładowy ekspedycji 36 na ISS,dowódca ekspedycji 37 166 dni 6 godzin 16 minut i 46 sekund 5 20 kwietnia 2017 Sojuz MS-04 3 września 2017 Sojuz MS-04 dowódca Sojuza MS-04,inżynier pokładowy ekspedycji 51 na ISS,dowódca ekspedycji 52 135 dni 18 godzin 8 minut i 17 sekund Łączny czas spędzony w kosmosie – 672 dni 20 godzin 39 minut i 51 sekund

Zobacz też alfabetyczna lista kosmonautów grupy i oddziały kosmonautów lista najdłuższych łącznych pobytów w kosmosie

Przypisy

Linki zewnętrzne Biogram na stronie Spacefacts Biografia na stronie NASA

Kategoria:Bohaterowie Federacji Rosyjskiej Kategoria:Dowódcy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Kategoria:Ludzie urodzeni w Batumi Kategoria:Odznaczeni Medalem za Lot Kosmiczny Kategoria:Odznaczeni Orderem Feniksa Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Rosyjscy kosmonauci Kategoria:Rosyjscy inżynierowie Kategoria:Urodzeni w 1959