Stanisław Mieczysław Mazur (ur. 1 stycznia 1905 we Lwowie, zm. 5 listopada 1981 w Warszawie) – polski matematyk, najbliższy współpracownik Stefana Banacha i jeden z głównych współtwórców lwowskiej szkoły matematycznej; wprowadził i rozwinął metody geometryczne w analizie funkcjonalnej oraz w 1938 zapoczątkował ogólną teorię przestrzeni liniowo-topologicznych; jeden z czołowych specjalistów w zakresie teorii limesowalności (sumowalności)
Poseł na Sejm Ustawodawczy (1947-1952) i Sejm PRL I kadencji z ramienia PZPR (z okręgu Lublin), członek KC PZPR.
Życiorys thumb|Grób Stanisława Mazura na Powązkach Wojskowych w Warszawie
W 1923 ukończył gimnazjum we Lwowie, w latach 1923–1926 studiował matematykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza i uniwersytecie w Paryżu. Studiów tych nie ukończył, ale pomimo braku magisterium został zatrudniony jako młodszy asystent na UJK, w 1932 obronił pracę doktorską O szeregach warunkowo sumowalnych napisaną pod kierunkiem Stefana Banacha, do 1935 był asystentem II katedry analizy matematycznej i I katedry analizy matematycznej UJK. Od 1935 był adiunktem, od 1936 docentem II katedry matematyki Politechniki Lwowskiej, w 1936 habilitował się na podstawie pracy O zbiorach i funkcjonałach wypukłych w przestrzeniach liniowych. W październiku 1936 otrzymał prawo veniam legendi z matematyki na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W okresie sowieckiej okupacji Lwowa nadal prowadził działalność naukową. W latach 1939–1941 i 1944-1946 był profesorem nadzwyczajnym, kierownikiem katedry geometrii Uniwersytetu Lwowskiego, od 1940 współpracownikiem Akademii Nauk Ukrainy w Kijowie. W okresie okupacji niemieckiej pracował jako sprzedawca.
W 1939 został deputowanym do Zgromadzenia Ludowego Zachodniej Ukrainy, od 1940 był radnym Lwowskiej Rady Miejskiej„W grudniowych (15 grudnia 1940) wyborach do rad obwodowych i miejskich ich członkami zostało sporo znanych Polaków. [...] Profesorowie Jakub Parnas, prof. Jan Lenartowicz, prof. Jan Grek, Włodzimierz Krukowski, prof. Stefan Banach, prof. Stefan Rudniański, prof. Stanisław Mazur, prof. Roman Witkiewicz, prof. Stanisław Pilat, prof. Kasper Weigel, Alfred Trawiński, [w:] Eugeniusz Duraczyński, Polska 1939–1945: dzieje polityczne, 1999, po powrocie Sowietów w 1944 został członkiem Zarządu Głównego Związku Patriotów Polskich, angażował się w tzw. akcję repatriacyjną.
Lwów opuścił w maju 1946. W latach 1946–1948 profesorem Uniwersytetu Łódzkiego, od 1948 Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie kierował Katedrą Matematyki II (do 1952) i Katedrą Analizy Matematycznej (1952-1969), w latach 1964–1969 był także dyrektorem Instytutu Matematycznego UW. Od 1969 pracował w Instytucie Matematycznym PAN, w 1975 przeszedł na emeryturę.
Był członkiem korespondentem PAU (od 1947), członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk (od 1952). W listopadzie 1949 został członkiem Ogólnokrajowego Komitetu Obchodu 70-lecia urodzin Józefa StalinaŻycie Warszawy, nr 306 (1808), 6 listopada 1949, s. 1..
Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B 32 rz. Tuje m. 5)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1946). Order Sztandaru Pracy II klasy (1951). Order Sztandaru Pracy I klasy (1954) Nagroda im. Stefana Banacha (1949) Doktorat honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego (15 maja 1978).
Życie prywatne Cechował się bardzo zjadliwym poczuciem humoru. Znanym wydarzeniem było wręczenie przez niego publicznie (obiecanej w Księdze szkockiej) żywej gęsi młodemu matematykowi szwedzkiemu, Perowi Enflo, w nagrodę za rozwiązanie (negatywne) problemu istnienia bazy Schaudera w każdej ośrodkowej przestrzeni Banacha. thumb|Profesor Mazur wręcza żywą gęś szwedzkiemu matematykowi Perowi Enflo za rozwiązanie problemu z Księgi Szkockiej Ojciec tancerki Krystyny Mazurówny (ur. 1939) oraz Barbary Mazurówny.
Zobacz też Twierdzenie Mazura-Ulama Gra Banacha-Mazura Lwowska szkoła matematyczna
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Lwowska szkoła matematyczna Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Lwowskiej Kategoria:Analiza funkcjonalna – polscy naukowcy Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Polscy współpracownicy radzieckich władz okupacyjnych 1939–1941 Kategoria:Członkowie Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy Kategoria:Członkowie Związku Patriotów Polskich Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Laureaci Nagrody im. Stefana Banacha Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami twierdzeń Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Pracownicy Instytutu Matematycznego PAN Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1981