Filanderek pręgowany (Lagostrophus fasciatus) – gatunek ssaka z podrodziny filanderków (Lagostrophinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali w 1807 roku francuscy przyrodnicy François Péron i Charles Alexandre Lesueur nadając mu nazwę Kangurus fasciatus. Miejsce typowe to Bernier Island, Zatoka Rekina, Australia Zachodnia, Australia. Okazy typowe to: lektotyp – wierzchnia skóra i czaszka niedorosłego samca (sygnatura MNHN-ZM-MO-1990-403); paralektotyp – wierzchnia skóra i czaszka (sygnatura MNHN-ZM-MO-1990-402); paralektotyp – wierzchnia skóra i czaszka (sygnatura MNHN-ZM-MO-1990-404); paralektotyp – czaszka (sygnatura MNHN-ZM-AC-A2652); wewnątrzczaszkowy odlew gipsowy jednego z okazów (sygnatura MNHN-ZM-AC-A8227); wszystkie okazy pochodzą z kolekcji Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu i zostały zebrane między 26 czerwca a 14 lipca 1801 roku przez francuskiego zoologa René Maugé’a. Podgatunek baudinettei formalnie opisał w 2003 roku amerykańsko-australijski zespół teriologów (Amerykanin Kristofer M. Helgen i Australijczyk Tim Flannery) nadając mu nazwę Lagostrophus fasciatus baudinettei. Miejsce typowe to „Buchsfelde” (tj Loos, ), 40 km na północ od Adelajdy, Australia Południowa, Australia. Holotyp to skóra i częściowa czaszka z żuchwą dorosłej samicy (sygnatura ZMB 3213) z kolekcji Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie; zebrany w 1863 roku przez niemieckiego botanika Moritza Richard Schomburgka. Jedyny przedstawiciel rodzaju filanderek (Lagostrophus) który zdefiniował w 1887 roku angielski zoolog Oldfield Thomas.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają 2 podgatunków.
Etymologia Lagostrophus: lagos „zając”; στροφος strophos „pasmo, pas”. fasciatus: późnołac. fasciatus „w paski, pasiasty”, od łac. fascia „pasmo, pasek”. baudinettei: prof. Russell Victor Baudinette (1945–2004), australijski teriolog.
Zasięg występowania Filanderek pręgowany występuje w zależności od podgatunku: L. fasciatus fasciatus – Dorre Island i Bernier Island, w Zatoce Rekina w Australii Zachodniej; wymarły na kontynencie, gdzie współczesne okazy zostały znalezione w południowo-zachodniej Australii Zachodniej, a holoceńskie skamieniałości w południowo-wschodniej Australii Zachodniej. W latach 2004–2012 wprowadzony na Faure Island, leżącej również w Zatoce Rekina. L. fasciatus baudinettei – podgatunek wymarły, znany ze współczesnego okazu znalezionego w południowej Australii, a skamieniałości wskazują, że występował również w zachodniej Nowej Południowej Walii i Wiktorii.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 40–45 cm, długość ogona 23–26 cm; masa ciała 1–2,3 kg. Wierzch ciała ciemnoszary, z wyraźnymi ciemnymi poprzecznymi pręgami w części tylnej i u nasady ogona. Spód ciała szarobiały. Podgatunek baudinettei różni od podgatunku nominatywnego bardziej czerwonawym kolorem futra, mniej wyrazistymi pręgami na grzbiecie, dłuższymi włosami na głowie oraz krótszym ogonem.
Ekologia Środowisko życia Suche obszary porośnięte niskimi krzewami i rzadkim lasem.
Tryb życia Filanderek pręgowany prowadzi nocny tryb życia. Odżywia się głównie trawami, a także roślinami z rodziny malwowatych. Zapotrzebowanie na wodę pokrywane jest przez wilgotny pokarm oraz rosę. Samica rodzi zazwyczaj jedno młode między styczniem a sierpniem. Na kontynencie zwierzę zostało wyparte przez owce, lisy i koty. Na wyspach populacje tego gatunku są chronione.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU ( ‘narażony’).
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kangurowate Kategoria:Ssaki Australii