Chiwetel Umeadi Ejiofor; IPA: [] (ur. 10 lipca 1977 w Londynie) – brytyjski aktor, reżyser i scenarzysta pochodzenia nigeryjskiego. Laureat szeregu nagród, w tym Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej i Nagrody Laurence Olivier'a (Laurence Olivier Award). Był także wielokrotnie nominowany do Oscara, Primetime Emmy i Złotego Globu. Za swoje zasługi dla sztuki został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego – 2008 r. klasy Oficer (OBE), w 2015 r. klasy Komandor (CBE).
Życiorys Dzieciństwo Urodził się w Forest Gate w London Borough of Newham. Jego rodzice pochodzili z grupy etnicznej Ibo i mieli medyczne wykształcenie – ojciec był lekarzem, matka – farmaceutką. W 1988, kiedy miał 11 lat, podczas rodzinnej podróży do Nigerii na wesele, on i jego ojciec jechali do Lagos po uroczystościach, kiedy ich samochód zderzył się z ciężarówką. Jego ojciec zginął, a Ejiofor został ciężko ranny i miał blizny, które pozostały na jego czole.
Kariera aktorska Uczęszczał do Dulwich Prep London (znanej wówczas jako Dulwich College Preparatory School), gdzie występował w szkolnych przedstawieniach, m.in. w Hamlecie jako grabarz. Kontynuował aktorstwo w Dulwich College i wstąpił do Narodowego Teatru Młodzieży. Dostał się do , ale wyjechał po pierwszym roku, po otrzymaniu roli jako Ensign Covey w dramacie historycznym Stevena Spielberga Amistad (1997).
We wrześniu 1995 zagrał tytułową rolę w tragedii szekspirowskiej Otello w , a w 1996 w w Glasgow. W biograficznym dramacie telewizyjnym HBO Śmiertelna podróż (, 1996) wystąpił jako Ebow u boku Omara Eppsa i Jossa Acklanda. Następnie wziął udział w brytyjskich produkcjach takich jak muzyczny film Czas Greenwich ( 1999), komediodramat To był wypadek (2000) z Thandie Newton, dreszczowiec Stephena Frearsa Niewidoczni (2002) z Audrey Tautou i serial BBC One (2003) w roli utalentowanego prawnika Ashleya Cartera.
Wystąpił w roli Petera, męża Juliet (Keira Knightley) w świątecznej komedii romantycznej Richarda Curtisa To właśnie miłość (2003). Pojawił się jako Frank Wills w komediodramacie Spike’iem Lee Ona mnie nienawidzi (2004). Zagrał jedną z głównych ról w komediodramacie Woody’ego Allena Melinda i Melinda (2004) jako Ellis Moonsong i dramacie Toma Hoopera Czerwony pył (, 2004) z Hilary Swank jako Alex Mpondo. Ponownie spotkał się ze Spike’iem Lee na planie filmu sensacyjnego Plan doskonały (2006), gdzie zagrał postać detektywa Billa Mitchella u boku Denzela Washingtona, Jodie Foster, Clive’a Owena i Willema Dafoe.
Po występie w filmie Davida Mameta Mistrz (, 2008) w roli Mike’a Terry’ego, instruktora brazylijskiego jiu-jitsu, znalazł się w obsadzie apokaliptycznego dreszczowca Rolanda Emmericha 2012 (2009) oraz dreszczowca Phillipa Noyce’a Salt (2010) z Angeliną Jolie i Danielem Olbrychskim.
W 2019 roku użyczył głosu złowrogiemu lwu Skazie w filmie Król lew.
W 2025 zagrał nauczyciela w Bridget Jones: Szalejąc za facetem (Bridget Jones: Mad About the Boy).
Reżyser i scenarzysta W 2008 zadebiutował jako reżyser i scenarzysta filmu krótkometrażowego Slapper. W 2013 stworzył kolejną krótkometrażówkę - Columbite Tantalite.
W 2019 stworzył swój pierwszy film pełnometrażowy O chłopcu, który ujarzmił wiatr (The Boy Who Harnessed the Wind). Pięć lat później pojawiło się jego kolejne dzieło, Rob Peace.
Filmografia Śmiertelna podróż (, 1996) jako Ebow Amistad (1997) jako Ensign Covey Czas Greenwich (, 1999) jako Rix To był wypadek (, 2000) jako Nicky Burkett (2001) jako Tyler Arnold My Friend Soweto (2001) jako Soweto Niewidoczni (Dirty Pretty Things, 2002) jako Okwe To właśnie miłość (Love Actually, 2003) jako Peter Opowieści kanterberyjskie (2003) jako Paul Trzy ślepe myszki (Three blind mice, 2003) jako Mark Hayward Twelfth Night, or What You Will (2003) jako Orsino Trust (2003) jako Ashley Carter Czerwony pył (Red Dust, 2004) jako Alex Mpondo Melinda i Melinda (Melinda and Melinda, 2004) jako Ellis Ona mnie nienawidzi (She Hate Me, 2004) jako Frank Wills Serenity (2005) jako Tajny agent Kozaczki z pieprzykiem (Kinky Boots, 2005) Czterej bracia (Four Brothers, 2005) jako Victor Sweet Ludzkie dzieci (Children of Men, 2006) jako Luke Plan doskonały (Inside Man, 2006) jako detektyw Bill Mitchell Talk To Me (2007) jako Dewey Hughes Tonight at Noon (2007) jako Lee / Evans Amerykański gangster (American Gangster, 2007) jako Huey Lucas 2012 (2009) jako Adrian Helmsley Salt (2010) jako Peabody Zniewolony (12 Years a Slave, 2013) jako Solomon Northup (nominowany do Oscara) Marsjanin (The Martian, 2015) jako Venkat Kapoor Doktor Strange (2016) jako Karl Mordo Maria Magdalena (Mary Magdalene, 2018) jako Piotr Król lew (The Lion King , 2019) jako Skaza (głos) Czarownica 2 (Maleficent: Mistress of Evil, 2020) jako Conall The Old Guard (2020) jako Copley Doktor Strange w multiwersum obłędu (Doctor Strange in the Multiverse of Madness, 2022) jako Karl Mordo Venom 3: Ostatni taniec (Venom: The Last Dance, 2024) jako Strickland Bridget Jones: Szalejąc za facetem (Bridget Jones: Mad About the Boy, 2025) jako pan Walliker Backrooms. Bez wyjścia (2026) jako Clark
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Brytyjscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Brytyjscy aktorzy głosowi Kategoria:Brytyjscy reżyserzy filmowi Kategoria:Brytyjscy scenarzyści Kategoria:Brytyjczycy pochodzenia nigeryjskiego Kategoria:Artyści związani z Londynem Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Urodzeni w 1977 Kategoria:Absolwenci Dulwich College Kategoria:Laureaci nagrody Laurence’a Oliviera