Mniejsze szkoły sokratyczne – szkoły filozofii greckiej założone przez uczniów Sokratesa (tzw. sokratyków mniejszych).
Nazwa ta ma je odróżnić platonizmu i jego kontynuacji w postaci arystotelizmu, również czerpiących z nauk Sokratesa, lecz którym przypisuje się większe znaczenie. Sokratycy mniejsi zajmowali się głównie zagadnieniami etycznymi i logicznymi.
Szkoła cyników Greccy cynicy Antystenes (założyciel szkoły cynickiej) (V-IV w. p.n.e.) Diogenes z Synopy (412 r. p.n.e. – 323 r. p.n.e.) (radykalista) Onezikritos z Astypalai (IV w. p.n.e.) (historyk podziwiający idee cynickie, bez praktyki) Filiskos z Eginy (IV w. p.n.e.) (uchodzi za autora tragedii przypisywanych Diogenesowi) Menander Cynik (uczeń Diogenesa) Hegazjasz z Synopy (uczeń Diogenesa) Monimos z Syrakuz (IV/III w. p.n.e.) (entuzjastyczny naśladowca Diogenesa i Kratesa) Krates z Teb – najwybitniejszy uczeń Diogenesa Hipparchia z Maronei – żona Kratesa Metrokles z Maronei (IV/III w. p.n.e.) – brat Hipparchii, szwagier Kratesa Trazyllos Cynik (znany jedynie z imienia) Menedemos Cynik (III w. p.n.e.) (uczeń Kolotesa z Lampsakos, epikurejczyka) Menippos z Gadary (III w. p.n.e.) Bion z Borystenes (IV/III w. p.n.e.) Kerkidas z Megalopolis (III w. p.n.e.) Teles z Megary (III w. p.n.e.) Meleagros z Gadary (II/I w. p.n.e.) Rzymscy cynicy (stoicyzujący i uduchowieni) Demetriusz Cynik (I w n.e.) Dion Chryzostom (I – II w n.e.) (autor 80 mów w formie diatryb) Cynizm inspirujący się dawnym radykalizmem kontestującym: Agatobulus (I poł. IV w. p.n.e.) (nauczyciel Demonaksa i Peregrinosa) Demonaks (I – II w n.e.) Peregrinos Proteus (zm. 165 n.e. przez samospalenie) Sostratos z Beocji (być może współczesny Demonaksowi) Teagens Cynik (naśladowca Peregrinosa) Ojnomaos z Gadary (II w n.e.) Maksymos z Aleksandrii (IV w n.e.) (łączył cynizm z chrześcijaństwem) Sallustios z Syrii (być może 430 r. n.e.) (ostatni cynik znany z imienia)
Szkoła cyrenaików Wczesny cyrenaizm Arystyp (Starszy) z Cyreny (II poł. V – I poł. IV w. p.n.e.) (prawdopodobnie założyciel szkoły) Arete z Cyreny (IV w. p.n.e.) (córka Arystypa) Arystyp (Młodszy) Metrodydaktos (II poł. IV w. p.n.e.) (syn Arete, wnuk założyciela szkoły) Antypater z Cyreny (IV w. p.n.e.) (uczeń Arystypa Starszego z Cyreny) Epitimides (IV w. p.n.e.) (uczeń Antypatra z Cyreny) Paraibates z Cyreny (IV/III w. p.n.e.) (uczeń Epitimidesa z Cyreny) Arystoteles Cyrenaik (IV/III w. p.n.e.) Późny cyrenaizm Hegezjasz z Cyreny (IV/III w. p.n.e.) i jego zwolennicy Annikeris z Cyreny (prawd. współczesny Hegezjaszowi) i jego zwolennicy Teodor z Cyreny (zwany Ateistą) (IV/III w. p.n.e.) (uczeń Annikerisa) i jego zwolennicy
Szkoła megarejska Euklides z Megary i jego uczniowie Euklides z Megary (V-IV w. p.n.e.) – założyciel szkoły Dioklides z Megary (uczeń Euklidesa, znany z imienia) Dionizjos z Chalcedonu (jeden z nauczycieli Teodora Ateisty) Ichtyas (znany z imienia) Kleinomachos z Turioj (znany z imienia) Eubulides z Miletu i jego uczniowie Eubulides z Miletu (IV w. p.n.e.) – jeden z głównych przedstawicieli szkoły Eufantos z Olintu (historyk, autor tragedii, nauczyciel Antigonosa Gonatasa) Mamnon (?) Aleksinos z Elidy (IV/III w. p.n.e.) (polemizował z Zenonem z Kition) Diodor Kronos i jego uczniowie Apollonios Kronos (nauczyciel Diodora Kronosa, znany z imienia) Diodor Kronos (IV w. p.n.e.) – jeden z głównych przedstawicieli szkoły Filon Dialektyk (prawdopodobnie bezpośredni uczeń Diodora) Pantoides Dialektyk (napisał dzieło O amfibologiach, z którym polemizował Chryzyp) Córki Diodora: Argeia, Teognis, Artemizja, Pantakleia Stilpon i jego uczniowie Pazikles z Teb (nauczyciel Stilpona, nam nieznany) Trazymach z Koryntu (nauczający Stilpona) Stilpon (IV-III w. p.n.e.) – jeden z głównych przedstawicieli szkoły Filip Megarejczyk (uczeń Stilpona, nam nieznany) Simmias z Syrakuz (uczeń Stilpona, poślubił jego córkę) Alkimos Retor (uczeń Stilpona) Arystydes (nam nieznany) Difilos z Bosforu (dawny naśladowca Teofrasta, uczeń Stilpona) Kleitarchos z Aleksandrii (pozyskany od cyrenaików uczeń Stilpona) Metrodor Teoretyk (pozyskany od Teofrasta uczeń Stilpona) Myrmeks (uczeń Stilpona, wcześniej mający zamiar go zabić) Pajonejos Dialektyk (nam nieznany) Frazidemos (dawny parypatetyk) Timogoras z Geli (dawny naśladowca Teofrasta uczeń Stilpona) Brizon i jego uczniowie Brizon (V/IV w. p.n.e.) Poliksenos (sofista, uczeń Brizona)
Szkoła elidzko-eretrejska Szkoła elidzka Fedon z Elidy – założyciel szkoły w Elidzie Pleistanos z Elidy (następca Fedona) Pazifon z Eretrii (o którym mało wiemy) Anchipylos z Elidy (uczeń Fedona) Moschos z Elidy (uczeń Fedona) Szkoła eretrejska Menedemos z Eretrii – przeniósł szkołę do Eretrii i nią kierował Asklepiades z Fliuntu – przeniósł szkołę do Eretrii i kierował nią wraz z Menedemosem
Bibliografia Wortal http://www.religieifilozofie.prv.pl Władysław Tatarkiewicz: Historia filozofii. T. 1-2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1999 Giovanni Reale: Historia filozofii starożytnej. T. 5. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 2002
Kategoria:Kierunki i szkoły filozofii starożytnej