Stanisław Osiecki

thumb|Grób Stanisława Osieckiego na warszawskim cmentarzu Powązkowskim Stanisław Osiecki, ps. „Kowalski” (ur. 20 maja 1875 w Ciechanowie, zm. 12 maja 1967 w Warszawie) – polski działacz ruchu ludowego, poseł na Sejm II RP (na Sejm Ustawodawczy oraz I kadencji), senator III kadencji (1935), minister w rządach II Rzeczypospolitej. Po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej, potem poseł na Sejm Ustawodawczy, wolnomularzLudwik Hass, Ambicje, rachuby, rzeczywistość: wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905–1928, Warszawa 1984, s. 370., taternik.

Życiorys W 1896 zdał maturę w szkole realnej w Warszawie. Był następnie studentem warszawskiej politechniki oraz od 1907 do 1908 Wydziału Matematyczno-Fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1905–1907 działał w Polskim Związku Ludowym. Był członkiem Zarządu utworzonego w 1906 w Królestwie Kongresowym Towarzystwa Kultury PolskiejJanina Bemówna, Towarzystwo Kultury Polskiej, w: Nasza walka o szkołę polską 1901–1917: opracowania, wspomnienia, dokumenty, t. II, warszawa 1934, s. 187–188.. W latach 1907–1915 związany z tygodnikiem „Zaranie”. W związku z działalnością niepodległościową był aresztowany przez władze carskie Imperium Rosyjskiego, więziony i wydalony z granic państwa. Od grudnia 1915 do maja 1917 był członkiem Centralnego Komitetu Narodowego w WarszawieJerzy Pająk, O rząd i armię. Centralny Komitet Narodowy (1915–1917), Kielce 2003, s. 246, .. Był jednym z czołowych działaczy Komisji Porozumiewawczej Stronnictw DemokratycznychJerzy Pająk, Zjazdy Okręgowej Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Niepodległościowych w Kielcach w listopadzie 1917 roku, w: Między Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne pod red. K. Brachy i S. Wiecha, t. 1, 2000, s. 305.. W latach 1915–1920 członek Zarządu Głównego PSL „Wyzwolenie” (od 1917 do 1918 jego wiceprezes),

Następnie związał się z Wincentym Witosem. W konsekwencji w latach 1921–1931 członek Rady Naczelnej i w latach 1920–1921 i 1925–1931 członek Zarządu Głównego PSL „Piast”. W latach 1919–1927 poseł na Sejm RP. W latach 1919–1925 był wicemarszałkiem Sejmu RP. Uzyskiwał mandat w okręgu Łuków. W 1923 minister reform rolnych w rządzie Wincentego Witosa (tzw. Chjeno-Piast). W latach 1925–1926 minister przemysłu i handlu w rządach Aleksandra Skrzyńskiego i Wincentego Witosa.

Po zjednoczeniu stronnictw ludowych w latach 1931–1933 skarbnik Naczelnego Komitetu Wykonawczego Stronnictwa Ludowego, w latach 1933–1939 członek Rady Naczelnej SL. W 1935 pełnił mandat senatora III kadencji wybranego z listy państwowej Centrolewu, który objął 13 marca po śmierci Bolesława Limanowskiego.

W okresie okupacji niemieckiej w latach 1940–1944 przewodniczący Centralnego Kierownictwa Ruchu Ludowego w ramach Polskiego Państwa Podziemnego.

Po zakończeniu II wojny światowej w latach 1947–1948 członek Rady Naczelnej PSL (będąc w tzw. grupie Władysława Kiernika), w latach 1946–1947 poseł do KRN, w latach 1947–1950 poseł na Sejm Ustawodawczy z okręgu Bydgoszcz; od 1949 był członkiem Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Po zrzeczeniu się mandatu zakończył działalność polityczną.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta.

Działalność pozapolityczna Pracę partyjną i parlamentarną łączył z funkcją prezesa (1932–1936) warszawskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Był między innymi inicjatorem budowy schroniska na Hali Gąsienicowej, gdzie jego działalność w 1969 upamiętniono tablicą pamiątkową. Dokonał też kilku pierwszych wejść w Tatrach. W 1925 wraz z Mariuszem Zaruskim oraz Stanisławem Zdybem dokonał pierwszego zimowego wejścia na nartach z Koziej Dolinki na Zmarzłą Przełęcz.

Był działaczem sportowym Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego. W latach międzywojennych pełnił także funkcję przewodniczącego Związku Polskich Towarzystw Turystycznych, Związku Polskich Związków Sportowych oraz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Uzyskał godności członka honorowego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego oraz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

Życie prywatne Pradziad Stanisława Osieckiego, Wojciech, był majorem Wojska Polskiego, uczestnikiem wojny polsko-rosyjskiej w 1831. Był kawalerem orderu Virtuti Militari i Legii Honorowej. Rodzicami Stanisława Osieckiego byli Ignacy i Maria z Miliwockich.

Jego pierwszą żoną była Józefa z Filipowiczów (zm. 1919). Miał z nią dwóch synów: Tadeusza (1900–1920) i Stefana (1903–1977)Mateusz Ratyński, Stefan Osiecki (1902–1977). Szkic do biografii zapomnianego grafika i filmowca, „Pleograf” 2023, nr 2., który był taternikiem i filmowcem. Tadeusz Osiecki poległ w czasie wojny polsko-bolszewickiej, 26 września, w walkach nad Słuczem, jako podchorąży 201 Pułku Szwoleżerów. Był studentem Politechniki Warszawskiej, członkiem POW i drużynowym 15 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej.

Drugą żoną była Jadwiga Filipowicz, z którą miał syna Jacka i córkę Marię Osiecką-Kuminek.

Stanisław Osiecki spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 184–IV–1).

Upamiętnienie Staraniem Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego ku czci Stanisława Osieckiego została w 2022 odsłonięta tablica pamiątkowa na froncie jego domu przy ulicy Mickiewicza 38.

W 2020 ukazała się całościowa monografia autorstwa dr. Mateusza Ratyńskiego poświęcona życiu i działalności Stanisława Osieckiego – Stanisław Osiecki (1875–1967). Polityk z pasjąOpis książki na stronie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego..

Przypisy

Bibliografia (red.) Jacek Majchrowski, Kto był kim w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1994

(red. Romuald Turkowski), Opozycja parlamentarna w Krajowej Radzie Narodowej i Sejmie Ustawodawczym 1945–1947, Warszawa 1997 Marian Matusiak, Tatrzański Szlak na Powązkach Profil na stronie Biblioteki Sejmowej Mateusz Ratyński, Stanisław Osiecki (1875–1967). Polityk z pasją, Warszawa 2020

Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Warszawie Kategoria:Członkowie ruchu zaraniarskiego Kategoria:Członkowie Centralnego Kierownictwa Ruchu Ludowego Kategoria:Członkowie Centralnego Komitetu Narodowego w Warszawie (1915–1917) Kategoria:Członkowie Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych Kategoria:Członkowie Stronnictwa Ludowego „Roch” Kategoria:Członkowie Towarzystwa Kultury Polskiej Kategoria:Działacze Towarzystwa Tatrzańskiego – Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Honorowi członkowie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Kategoria:Ludzie urodzeni w Ciechanowie Kategoria:Ministrowie przemysłu i handlu II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy – więźniowie polityczni w Imperium Rosyjskim Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego (1945–1949) Kategoria:Politycy PSL „Piast” Kategoria:Politycy PSL „Wyzwolenie” Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego Kategoria:Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej (województwo lubelskie) Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Senatorowie III kadencji (1930–1935) Kategoria:Polscy taternicy Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1922–1927) Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu Ustawodawczego (1919–1922) Kategoria:Urodzeni w 1875 Kategoria:Zmarli w 1967