Konklawe 4 – 11 marca 1513 – konklawe, które odbyło się po śmierci Juliusza II i wyniosło na tron papieski Leona X.
Śmierć Juliusza II Papież Juliusz II zmarł 21 lutego 1513. Włochy od blisko dwu dziesięcioleci były areną wojny, którą toczyły – w zmieniających się konfiguracjach sojuszniczych – Francja, Hiszpania i państwa włoskie. Juliusz II był przeciwnikiem Francuzów i dwa lata przed śmiercią utworzył Ligę Świętą przeciwko Francji. Polityka ta wywołała sprzeciw grupy profrancusko nastawionych kardynałów, którzy w 1511 zwołali sobór do Pizy, będący w opozycji do papieża. W odpowiedzi papież ekskomunikował pięciu kardynałów i zwołał własny sobór. Krótko po jego otwarciu zmarł. Ponadto rosło zagrożenie ze strony Imperium osmańskiego, zwłaszcza dla WęgierO pontyfikacie Juliusza II zob. Pastor, T. 6, s. 210 i nast..
14 stycznia 1505 Juliusz II wydał bullę unieważniającą wybór papieża w drodze świętokupstwaCum tam divino..
Lista uczestników Kolegium Kardynalskie liczyło 31 pełnoprawnych kardynałów, z czego w konklawe wzięło udział 25The Cardinals of the Holy Roman Church:
Raffaele Sansoni Riario; Kardynał S. GiorgioOd XIV do XVI wieku (a sporadycznie nawet i jeszcze później) rozpowszechniony był zwyczaj nazywania kardynałów (nawet w oficjalnych dokumentach) nie według ich imion i nazwisk, lecz według pseudonimów nawiązujących najczęściej do miejsca pochodzenia, diecezji lub kościoła tytularnego danego kardynała. (nominacja kardynalska: 10 grudnia 1477) – kardynał biskup Ostia e Velletri; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Lorenzo in Damaso i diakonii S. Giorgio in Velabro; dziekan Świętego Kolegium Kardynałów; kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego; administrator diecezji Cuenci i Savony; protektor Zakonu Krzyżackiego Domenico Grimani; Kardynał S. Marco (20 września 1493) – kardynał biskup Porto e Santa Rufina; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Marco; subdziekan Świętego Kolegium Kardynałów; patriarcha Akwilei Jaime Serra i Cau; Kardynał z Oristano (28 września 1500) – kardynał biskup Albano; administrator archidiecezji Burgos oraz diecezji Elne i Linköping Francesco Soderini; Kardynał z Volterry (31 maja 1503) – kardynał biskup Sabiny; administrator diecezji Saintes Marco Vigerio della Rovere OFM; Kardynał z Senigalli (1 grudnia 1505) – kardynał biskup Palestriny; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Maria in Trastevere; gubernator Capraniki Tamás Bakócz; Kardynał z Ostrzyhomia (28 września 1500) – kardynał prezbiter Ss. Silvestro e Martino; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; tytularny patriarcha Konstantynopola; arcybiskup Ostrzyhomia i prymas Węgier; kanclerz królestwa Węgier Francisco de Remolins; Kardynał z Sorrento (31 maja 1503) – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Marcello; administrator archidiecezji Palermo; biskup Fermo; wicekról Neapolu Niccolò Fieschi (31 maja 1503) – kardynał prezbiter S. Prisca; administrator archidiecezji Embrun i diecezji Agde Adriano Castello; Kardynał z Bath (31 maja 1503) – kardynał prezbiter S. Crisogono; administrator diecezji Bath and Wells Robert Guibé; Kardynał z Nantes (1 grudnia 1505) – kardynał prezbiter S. Anastasia; administrator diecezji Albi i Vannes; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów; legat apostolski w Awinionie; ambasador królestwa Francji przy Stolicy Apostolskiej Leonardo Grosso della Rovere; Kardynał z Agen (1 grudnia 1505) – kardynał prezbiter S. Susanna; biskup Agen; penitencjariusz większy; prefekt Trybunału Sygnatury Sprawiedliwości; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej Sisto Gara della Rovere; Kardynał S. Pietro in Vincoli (11 września 1508) – kardynał prezbiter S. Pietro in Vincoli; biskup Padwy; administrator archidiecezji Benewentu i archidiecezji Lukki; wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego; komendatariusz opactwa terytorialnego Farfa Carlo Domenico del Carretto; Kardynał z Finale (1 grudnia 1505) – kardynał prezbiter S. Nicola inter Imagines; arcybiskup Tours Christopher Bainbridge; Kardynał z Yorku (10 marca 1511) – kardynał prezbiter S. Prassede; arcybiskup Yorku; ambasador królestwa Anglii przy Stolicy Apostolskiej Antonio Maria Ciocchi del Monte; Kardynał z Pawii (10 marca 1511) – kardynał prezbiter S. Vitale; administrator diecezji Pawii Pietro Accolti; Kardynał z Ankony (10 marca 1511) – kardynał prezbiter S. Eusebio; biskup Ankony; administrator diecezji Maillezais i Kadyksu Achille Grassi; Kardynał z Bolonii (10 marca 1511) – kardynał prezbiter S. Sisto; biskup Bolonii i Città di Castello; protektor Polski Matthäus Schinner; Kardynał ze Sionu (10 marca 1511) – kardynał prezbiter S. Pudenziana; biskup Sion; administrator diecezji Novary Bandinello Sauli; Kardynał Bandinello (10 marca 1511) – kardynał prezbiter S. Sabina; biskup Gerace e Oppido Giovanni de’ Medici (9 marca 1489) – kardynał diakon S. Maria in Domnica; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów; administrator archidiecezji Amalfi; legat apostolski w Bolonii; władca Florencji Alessandro Farnese (20 września 1493) – kardynał diakon S. Eustachio; komendatariusz diakonii Ss. Cosma e Damiano; administrator diecezji Parmy i Corneto e Montefiascone; archiprezbiter bazyliki laterańskiej Luigi d’Aragona (1494) – kardynał diakon S. Maria in Cosmedin; komendatariusz diakonii S. Maria in Aquiro; administrator diecezji Aversa, Capaccio, León i Cava; komendatariusz opactwa terytorialnego Montevergine Marco Cornaro (28 września 1500) – kardynał diakon S. Maria in Portico; administrator diecezji Werony; legat apostolski w prowincji Patrymonium Sigismondo Gonzaga; Kardynał z Mantui (1 grudnia 1505) – kardynał diakon S. Maria Nuova; administrator diecezji Mantui; legat apostolski w Marchii Ankońskiej Alfonso Petrucci; Kardynał ze Sieny (10 marca 1511) – kardynał diakon S. Teodoro; biskup Sovany i Massa Marittima
Wśród elektorów było dziewiętnastu Włochów, dwóch Hiszpanów, Francuz, Niemiec, Węgier i Anglik. Trzynastu z nich mianował Juliusz II, dziesięciu – Aleksander VI, a po jednym – Innocenty VIII (Medici) i Sykstus IV (Riario).
Nieobecni Sześciu elektorów nie przybyło na konklawe (trzech Francuzów, Włoch, Hiszpan i Niemiec):
Philippe de Luxembourg; Kardynał z Luksemburga (21 stycznia 1495) – kardynał biskup Tusculum; biskup Le Mans i Thérouanne François Guillaume de Clermont; Kardynał z Clermont (29 listopada 1503) – kardynał prezbiter S. Stefano al Monte Celio; arcybiskup Auch; administrator diecezji Saint-Pons de Thomiers Francisco Jiménez de Cisneros OFM; Kardynał z Toledo (17 maja 1507) – kardynał prezbiter S. Balbina; arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii; wielki inkwizytor Kastylii Ippolito d’Este; Kardynał z Ferrary (20 września 1493) – kardynał diakon S. Lucia in Silice; archiprezbiter bazyliki watykańskiej; administrator archidiecezji Mediolanu i Kapui oraz diecezji Eger, Ferrary i Modeny Amanieu d’Albret (28 września 1500) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano; administrator diecezji Bazas i Lescar Matthäus Lang von Wellenburg; Kardynał z Gurk (10 marca 1511) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria; biskup Gurk i Cartageny; arcybiskup-koadiutor Salzburga; kanclerz Świętego Cesarstwa Rzymskiego
Trzech z nich mianował Aleksander VI, trzech Juliusz II.
Ponadto czterech innych kardynałów – inicjatorów schizmatyckiego soboru w Pizie, mimo ich próśb, nie zostało dopuszczonych do udziału w konklawe z uwagi na ciążące na nich ekskomuniki. Byli to: Bernardino Lopez de Carvajal, Federico di Sanseverino, Guillaume Briçonnet i René de Prie.
Kandydaci na papieża Wedle powszechnej opinii największe szanse na tiarę miało mieć dwóch najbogatszych kardynałów: Domenico Grimani i Tamás Bakócz, a w dalszej kolejności Riario i Fieschi. Pozycja Grimaniego wydawała się tym silniejsza, że miał on oficjalne poparcie swej ojczyzny, Republiki Wenecji, a ponadto cieszył się powszechnym szacunkiem z uwagi na prawe i cnotliwe życie. Z kolei przeciwko ambitnemu Bakóczowi zdawało się przemawiać wyłącznie jego węgierskie pochodzenie. W rzeczywistości jednak, po niedawnym potwierdzeniu przez Sobór Laterański V bulli przeciwko symonii, szanse bogatych purpuratów były mniejsze niż kiedykolwiek w ciągu poprzednich stu lat, gdyż nikt nie miał ochoty dawać pretekstu do oskarżeń o świętokupstwo i tym samym kwestionowania legalności wyboru. Ponadto Grimaniemu bardzo mocno sprzeciwiali się Hieronim de Vich, ambasador Hiszpanii, oraz hrabia Carpi, ambasador cesarza. Kandydatem popieranym przez cesarza był Adriano Castelli, podczas gdy Hiszpania sprzyjała kardynałowi Riario. Za papabile uważano też Mediciego i Carretto da Finale, których szanowano jako ludzi prawych i co do których nie było żadnych podejrzeń o niemoralne życie, co w ówczesnym Świętym Kolegium wcale nie było regułąPastor, s. 16-17; Sede Vacante 1513..
Konklawe Konklawe rozpoczęło się 4 marca mszą do Ducha Świętego, którą celebrował archiprezbiter Świętego Kolegium Tamás Bakócz i w której uczestniczyło 24 kardynałówPastor, s. 19; Sede Vacante 1513.. Dopiero po mszy, ale jeszcze tego samego dnia, dołączył Adriano di CastelloPastor, s. 19.. Dla trzech chorych kardynałów przygotowano specjalne cele, o znacznie bardziej komfortowych warunkach. Byli to Soderini, Sisto della Rovere oraz Medici, który mimo młodego wieku był w bardzo kiepskim stanie z powodu pewnej dość wstydliwej przypadłości (cierpiał na schorzenie odbytu)Pastor, s. 18.. Przez pierwszych kilka dni kardynałowie układali tekst kapitulacji wyborczej, który ustalono i podpisano dopiero 9 marca. Jej postanowienia obejmowały kontynuację walki z Turkami i znaczne ograniczenia władzy papieża na rzecz Świętego Kolegium, a także przyznawały liczne przywileje finansowe kardynałomPastor, s. 19-21; Sede Vacante 1513.. 10 marca odczytano bullę Juliusza II przeciw symonii i przystąpiono do pierwszego głosowania. Wobec braku zdecydowanego faworyta i wyraźnie zarysowanych podziałów wielu kardynałów postanowiło zagłosować na kandydatów z góry przegranych, licząc na to, że w międzyczasie dojdzie do wyklarowania sytuacji i uzgodnienia właściwego kandydata. O mało nie doprowadziło to do wyboru na papieża niezbyt cenionego, liczącego już ponad 80 lat hiszpańskiego kardynała Jaime Serra, którego nawet teoretycznie nie rozważano jako kandydata do tiaryPastor, s. 21; Sede Vacante 1513.. Wyniki pierwszego głosowania przedstawiały się następująco; por. Pastor, s. 21; Zgodnie z ówczesnymi regułami elektorzy mogli na kartkach do głosowania wskazywać po kilku kandydatów, z zaznaczeniem kolejności preferencji.: