Franciszek Florian Barteczek (ur. 3 maja 1891 w Dziećmorowicach, zm. 14 stycznia 1983 w Jasienicy) – polski nauczyciel, działacz społeczny i niepodległościowy, jeden z przywódców przewrotu w Cieszynie w 1918, uczestnik III powstania śląskiego, kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się w rodzinie chałupnika Franciszka (1863–1895) i Marii z domu Lankocz (ur. 1868). Wcześnie stracił ojca. Ukończył szkołę ludową w Dziećmorowicach. Później uczył się niemieckiej szkole wydziałowej, skąd przeniósł się do polskiej „paralelki” przy seminarium nauczycielskim w Cieszynie. 8 lipca 1912 złożył maturę seminarialną. Od 1910 był działaczem organizacji o charakterze niepodległościowym. W latach 1912–1913 odbył służbę wojskową w cesarskim i królewskim 31 pułku strzelców w Cieszynie. Od 15 września 1913 przez rok uczył w szkole ludowej polskiej w Dziećmorowicach.

W czasie I wojny światowej, od 1 sierpnia 1914 służył w cesarskiej i królewskiej armii, gdzie był dowódcą plutonu, a następnie kompanii. W czasie walk na froncie rosyjskim, 28 sierpnia 1914 został ranny pod Lublinem i do 1 maja następnego roku był leczony w szpitalach, z czego – na polecenie komisji superrewizyjnej – przez miesiąc przebywał na kąpielach w Cieplicach. Po wyleczeniu odesłano go do szkolenia oddziałów zapasowych 31 pułku strzelców w Cieszynie.

Był jednym z polskich oficerów, którzy przygotowali przewrót wojskowy w Cieszynie w 1918. Zasługą Barteczka było zajęcie 31 października 1918 składu broni i amunicji na strzelnicy w Boguszowicach. 1 listopada 1918 wstąpił do rodzącego się Wojska Polskiego. Uczestnik obrony Śląska Cieszyńskiego w walkach z Czechami od 23 stycznia do 13 lutego 1919. Później z batalionem 7 pułku piechoty Ziemi Cieszyńskiej został wysłany do obrony Lwowa w czasie wojny polsko-ukraińskiej. 27 sierpnia 1919 otrzymał urlop. Komendant placu i adiutant dowódcy garnizonu w Cieszynie od 2 października 1920 do 3 maja 1921. Od 4 maja tego roku uczestniczył w III powstaniu śląskim. Za postawę wykazaną podczas walk, 17 maja 1922 otrzymał order „Virtuti Militari" V klasy, a we wniosku o jego nadanie, napisano m.in.:

31 sierpnia 1921 został przeniesiony do rezerwy, w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. W 1924 był oficerem rezerwy 75 pułku piechoty w Chorzowie, a dziesięć lat później pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień w Bielsku i zajmował 795 lokatę na liście starszeństwa oficerów rezerwy piechoty.

Później uczył w szkołach wydziałowych żeńskiej i męskiej w Cieszynie. Kierownik szkoły w Leszczynach (powiat rybnicki), od 1925 w Jasienicy. Od 1925 został prezesem regionalnego koła Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Jasienicy. Po zajęciu Zaolzia w 1938 został komisarzem rządowym w Nowym Boguminie.

W 1939, po wybuchu II wojny światowej, udał się na wschód, gdzie po miesiącu został aresztowany na polecenie władz radzieckich. Zwolniony, był nauczycielem w polskiej szkole w Pnikucie. Gdy na te tereny wkroczyli Niemcy, pod fałszywym nazwiskiem ukrywał się przed nimi na terenach powiatu mościckiego i brzeskiego.

Kierownik szkoły w Jasienicy od 1948 do 1949, pracował do 1958 jako księgowy, gdyż z przyznanej mu emerytury nie był w stanie utrzymać rodziny. W 1982 został uhonorowany Śląską Nagrodą im. Juliusza Ligonia.

Zmarł w Jasienicy 14 stycznia 1983 i tam też został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Był żonaty i miał dwóch synów: Zbigniewa (ur. 16 października 1923) i Bronisława (ur. 12 stycznia 1926).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6315 – 17 maja 1922 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1922 Krzyż Walecznych – 1922Rozporządzenie Kierownika M.S.Wojsk. L. 441.22 G. M. I. z 1922 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 8, s. 252) Medal Niepodległości – 15 kwietnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Srebrny Krzyż Zasługi – 9 września 1924M.P. z 1924 r. nr 209, poz. 640 „w uznaniu zasług, położonych dla przyłączenia Śląska do Polski”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka pamiątkowa „Orlęta” Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi 1 klasy Krzyż za Obronę Śląska Cieszyńskiego II kl. – 2 października 1919 Gwiazda Przemyśla Odznaka „Za Wołyń”

Przypisy

Bibliografia Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 300, 425. Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 11, 912.

Danel R., Przewrót, „Kalendarz Cieszyński 1988”, Cieszyn 1987, s. 73. Danel R., Buława E., Świt nad Olzą, Cieszyn 1988, s. 57. Golec J., Bojda S., Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 2, Cieszyn 1995, s. 19.

Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Komisarze rządowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Laureaci Śląskiej Nagrody im. Juliusza Ligonia Kategoria:Ludzie urodzeni w Dziećmorowicach (Czechy) Kategoria:Ludzie związani z Cieszynem Kategoria:Ludzie związani z Jasienicą (województwo śląskie) Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Ofiary radzieckich represji w Polsce 1939–1941 Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Przemyśla Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem za Obronę Śląska Cieszyńskiego II klasy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 10 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 75 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego‎ Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-czechosłowackiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1983