Kanon mahajany – zestaw najważniejszych sutr mahajany. Jest on częścią buddyjskiego kanonu, który kształtował się aż do czasów współczesnych.
Podział sutr Ze względu na rozbicie mahajany na wiele szkół, trudno jest mówić o jednolitym kanonie, podobnym do kanonu hinajany.
Jednym z podziałów sutr mahajany jest podział na sześć wielkich zbiorów, z których pięć pierwszych reprezentuje tzw. naturalny podział a ostatni różne niezależne teksty. 1. Grupa Mahāprajñāpāramitā Sūtra, Vajracchedikā sūtra (Sutra Diamentowa) 2. Grupa Avatamsaka Sūtra, Daśabhūmika Sūtra. 3. Grupa Ratnakūta Sūtra, Vimalakīrtinirdeśa Sūtra, Sukhavātivyūha Sūtra. 4. Grupa Mahāsamnipāta Sūtra 5. Grupa Nirvāna Sūtra, Parinirvāna Sūtra 6. Saddharmapundarīka Sūtra, Lankāvatāra Sūtra, Sukhavātivyūha Sūtra krótsza. Grupa 3 i 4 zbierają mniejsze sutry.
Jako najważniejsze z reguły wymienia się następujące sutry: 1. Mahāprajñāpāramitā Sūtra – poświęcona głównie doktrynie śūnyaty 2. Gandavyūha Sūtra – część Sutry Awatamsaki; sławi Mañjuśriego, głosi doktrynę pustki (śūnyaty), dharmadhātu i wybawienia świata przez bodhisattwów. 3. Daśabhūmīśvara Sūtra – opisuje 10 stopni prowadzących do stanu Buddy. 4. Samādhirāja Sūtra (Sutra Króla Samadhi) – opisuje stopnie medytacji, poprzez które osiąga się najwyższe oświecenie. 5. Lankāvatāra Sūtra – najpierw związana ze szkołą yogacāry a potem ze szkołą chan. 6. Saddharmapundarika Sūtra – wyniesienie Buddy jako bóstwa nad bóstwami. 7. Tathāgataguhyaka Sūtra – jeden z najwcześniejszych przykładów sutry tantrycznej, 8. Lalitavistara Sūtra – biografia Buddy, pochodzi z okresu pośredniego pomiędzy hinajaną a mahajaną, poprawiona później przez mahajanistów. 9. Suvarnaprabhāsa Sūtra – filozoficzna, tantryczna.
Kształtowanie się kanonów Chiny Katalogi thumb|Sutra zapisana na zwoju Z historii rozprzestrzeniania się buddyzmu widać, że było ono ściśle związane z tekstami i ich tłumaczeniami. W Chinach właściwie natychmiast po wprowadzeniu buddyzmu rozpoczęto prace nad tłumaczeniami tekstów sanskryckich pochodzących z Indii lub Azji Środkowej. Do tego doszła olbrzymia ilość tekstów stworzonych przez wykształconych i pełnych inspiracji chińskich mnichów i mniszek.
Tłumaczenie tekstów buddyjskich rozpoczęło się w Chinach jeszcze w I wieku n.e. i trwało ponad 1000 lat. Jednym ze skutków tak długotrwałego procesu było kilkakrotne przetłumaczenie tych samych tekstów. W tekstach tych użyto np. różnych transliteracji (czyli przedstawienia odpowiednika brzmieniowego wyrazu sanskryckiego w języku chińskim, np. dharani jako tuoluoni) tych samych terminów itd.
Te chińskie tłumaczenia z reguły określa się takimi terminami jak: tłumaczenia starożytne tłumaczenia dawne tłumaczenia nowe Tłumaczenia starożytne to tłumaczenia dokonane przed Kumaradżiwą. Tłumaczenia dawne to tłumaczenia od Kumaradżiwy do 645 r., czyli okresu, w którym zaczął tłumaczyć Xuanzang. Tłumaczenia nowe to tłumaczenia Xuanzanga i wszystkie po nim.
W miarę wzrostu liczby tłumaczeń, w celu ułatwienia poruszania się potencjalnym czytelnikom wśród olbrzymiej ilości literatury, mnisi chińscy zaczęli tworzyć katalogi przetłumaczonych tekstów. Z reguły podawano nazwiska tłumaczy i tytuły tłumaczonych tekstów.
Pierwszym, i zarazem jednym z najważniejszych takich katalogów, był tzw. An lu, czyli Katalog Ana. Jego pełny tytuł brzmiał Zongli zhongjingmu lu (Wyczerpujący katalog sutr) zestawiony w 374 r. przez Dao’ana (道安).
Dane o powyższym katalogu zawarte były w katalogu stworzonym przez Sengyu 僧祐 w 518 r. Nosił on tytuł Chusanzang jiji (Zbiór zapisów dotyczących Tripitaki). Jest to najstarszy z zachowanych katalogów; tym samym jest nieocenionym źródłem informacji dotyczących literatury buddyjskiej. Jednak posiada on także wiele informacji historycznych, wstępy do różnych tłumaczeń i biografie wczesnych tłumaczy.
Do dziś przetrwało 18 takich katalogów. Podczas panowania dynastii Tang (唐) zestawiono aż 9 katalogów. Najważniejszym z nich jest Kaiyuan shijiao lu (Katalog buddyjski z ery Kaiyuan) ukończony przez Zhishenga 智昇 w 730 r. Liczył on 20 „zwojów”J. chiń. juan. Wyraz ten oznaczał długie rolki papieru, zwoje. Były one różnej długości; najdłuższy zwój sięga prawie 30 metrów. Dziś słowo to oznacza „rozdział”.. Zawierał on tytuły wszystkich istniejących tłumaczeń i posłużył jako tekst wyjściowy wszystkim następnym katalogom. Praca ta układała tłumaczy chronologicznie razem z tytułami tekstów i liczbą ich rozdziałów. Jeśli sutra była tłumaczona kilka razy, katalog podawał także inne tłumaczenia i tłumaczy. Niezwykle ważne było to, że podane były tytuły sutr zaginionych i już nieznanych Zhishengowi. Oprócz tego katalog zawierał krótkie biografie tłumaczy. Sutry podzielone były także na kategorie.
Chińska Tripitaka thumb|300px|Chińskie – już składane – wydanie Sutry Diamentowej Teksty znalezione w grotach Dunhuangu (敦煌 lub wcześniej 燉煌) zapisane są głównie na zwojach. Tekst Winai z 406 r.Obecnie w British Museum. mierzył 23 stopy długości. Nawet gdy już zaczęto druk ksylograficzny, to sutry w dalszym ciągu zapisywane były na zwojach. Z biegiem czasu wprowadzono jednak ułatwienie dla czytelników; ten długi pasek papieru zadrukowany jednostronnie, był składany tak, że tworzył formę książki.
Mniej więcej w latach 605–617 mnich Jingwan z klasztoru Zhiquan w Yuzhou rozpoczął ryć pewne teksty chińskiej tripitaki w kamieniu, w celu zabezpieczenia ich przed zniszczeniem. Pracę tę kontynuowano przez kilka stuleci (ostatnie kamienne tablice zostały wyryte w 1182 r.). W wyniku tych działań do dziś przetrwało 14620 bloków kamiennych zapisanych z obu stron.
Pionierami ksylograficznego druku z drewnianych płyt byli buddyści. Najstarsza znana drukowana książka znaleziona w Dunhuangu i pochodząca z 868 r.Znajduje się w Muzeum Brytyjskim. została zamówiona przez niejakiego Wangjie, który rozprowadzał ją dla wyrażenia szacunku pamięci o jego rodzicach. Tekst zawierał fragmenty Diamentowej sutry.
Lecz najstarszym drukiem istniejącym dzisiaj jest koreański zwój Dhāraī datowany pomiędzy 704 a 751 r. Został on znaleziony w klasztorze Bulguksa w Gyeongju (Korea Południowa) w 1966 r.
Jednak dopiero po stu latach zdecydowano się na niezwykły wysiłek wydrukowania z drewnianych płyt całej chińskiej Tripitaki. W 972 r. pierwszy cesarz dynastii Song (宋) wydał rozkaz i w Chengdu (成都) rozpoczęto prace. Uważa się, że wycięto 130.000 drewnianych płyt. Prace zakończono w 983 r. To wydanie Tripitaki nosiło nazwę Shuben (wydanie szeczuańskie). Liczyło ono 1076 tekstów zgromadzonych w 480 grupach (według znaków pisma chińskiego w celu ułatwienia szukania danego tekstu), w 5048 rozdziałach lub sekcjach (juan).
Jeszcze w czasie trwania dynastii Song wydano dalsze cztery edycje chińskiej Tripitaki: Chongning wanshou dazang (znana także jako Wydanie klasztoru Dongchan). 1080–1176 r. 595 grup, 6434 sekcje. Wydrukowano ją w Fuzhou (福州). Był to pierwszy prywatny druk kanonu. Pilu dazang (znana także jako Wydanie klasztoru Kaiyuan w Fuzhou). 1112–1172 r. 567 grup, 6117 sekcji. Wydrukowano ją także w Fuzhou. Siqi yuanjue zang (znana także jako Wydanie Nansong Huzhou). Prace rozpoczęto w 1132 r. Data ukończenia niepewna. 1421 tekstów, 548 grup, 5918 (lub 5480) sekcji. Przez uczonych japońskich uważana za kanon okresu dynastii Song. Siqi zifu zang. 1237–1252 r. w Huzhou w Zhejiang (浙江). 599 grup, 5740 sekcji.
Wysiłek drukowania kanonu podejmowały także niechińskie dynastie północne. W latach 1031–1064 wydano kompletną edycję Tripitaki w 579 grupach na żądanie panującego Liao (遼). Następna dynastia Jin w latach 1148–1173 wydała w Shanxi swój kanon w 682 grupach i ok. 7000 sekcjach, z których do dziś przetrwało ponad 4900.
Za mongolskiej dynastii Yuan (元) ukazało się kilka wydań: Puning zang wydrukowana w klasztorze Puning w Hangzhou (杭州) w latach 1278–1294. 1422 teksty, 587 grup. 6010 sekcji. Japońscy uczeni to wydanie traktują jako kanoniczną edycję dynastii Yuan. Jisha zang wydrukowana w Pingjiangfu w Jiangsu (江苏). Prace rozpoczęły się jeszcze za dynastii Song w 1231, ale ukończono je dopiero w 1322 r. 1532 teksty, 591 grup, 6362 sekcje. Hongfa zang wydrukowana w klasztorze Hongfa w Pekinie (北京) w latach 1277–1294. 1654 teksty, 7182 sekcje.
Mongołowie wydali także w 1302 r. edycję w piśmie Xixia (Tangut), wydrukowaną w klasztorze Dawanshou w Hangzhou. 100 kopii tego kanonu w 3620 sekcjach zostało rozprowadzonych po buddyjskich klasztorach w rejonie Tangut. Przetrwało sporo kopii tej edycjiJeden egzemplarz posiada Biblioteka Kongresu w Waszyngtonie. Miejska Biblioteka w Pekinie posiada 63 egzemplarze..
W czasie dynastii Ming (明) wydrukowano dwie edycje. Jedną w Nankinie (Nanjing 南京), która znana jest jako wydanie „Południowych Mingów” (chiń. Nan Ming) lub Południowy Zbiór/Kosz (chiń. Nanzang) oraz drugą w Pekinie, znaną jako wydanie „Północnych Mingów” (chiń. Bei Ming) lub Północny Zbiór/Kosz (chiń. Beizang). Warto tu także wspomnieć o kanonie nazwanym Jiaxing od powiatu, w którym powstał. Można go nazwać prywatnym kanonem mistrza chan Zibo Zhenke, który drukował go w formie książki w odnowionym przez siebie klasztorze Lengyan na górze Jing w powiecie Jiaxing. Składa się on z powtórzonej oficjalnej edycji Tripitaki z okresu Ming, ale zawiera również wiele współczesnych tekstów buddyjskichJiang Wu. Enlightenment in Dispute. Str. 25.
W okresie panowania Mandżurów (Manzu 满族) ukazały się także dwie edycje. Pierwsza została zakończona w 1677 r., a druga w 1738 r. (tzw. Smocza Edycja, chiń. Longzang).
W 1909 r. rozpoczęto druk w Szanghaju (Shanghai 上海) trzeciej edycji w klasztorze Pinja i ukończono pracę w 1914 r.
Korea Od IV w. teksty chińskie zaczęły wywierać coraz większy wpływ na Koreę, w której także nieustannie rosła liczba mnichów i mniszek. W VI w. mnich z Baekje (백제) udał się bezpośrednio do Indii i powrócił z sanskryckimi tekstami, głównie związanymi z Winają i Abhidharmą.
W 565 r. Liusi i Shi Mingguan przybyli z Chin do Korei, przynosząc ze sobą cały zestaw ówczesnego kanonu w 1700 zwojach. Jest to najwcześniejsza data związana z możliwością pierwszych tłumaczeń na j. koreański. Cały ten chiński kanon został przetłumaczony, jednak istniał tylko w rękopisach, gdyż nie znano jeszcze druku. Tym samym oddziaływanie ograniczonego ilościowo zestawu tekstów nie mogło być duże.
W 928 r. do Korei przeniesiono następny zbiór buddyjskich tekstów.
Gdy król Goryeo usłyszał o istnieniu wydrukowanego chińskiego kanonu znanego jako Shuben, wysłał oficjalne żądanie przesłania kopii tego wydania. W 991 r. cały zestaw przybył do Korei.
Jednak nawet takie drukowane zestawy nie zapewniały nigdy całego kanonu, gdyż ten rozrastał się nieustannie w związku z przybywaniem nowych tekstów z Indii. Nieco światła rzucają na ten problem katalogi tworzone przez chińskich mnichów. Jeden z takich katalogów z 730 r. zawiera informacje o 5048 zwojach. Inny z 799 r. informuje o 5390 zwojach. Katalog z 1027 r. opisał już 6197 zwojów. Tak więc w momencie wydrukowana nowej wersji kanonu pojawiały się teksty, które czekały na wprowadzenie do następnej wersji kanonu. Z tego wynika, że przepływ tekstów z Chin do Korei był nieustanny. Nowy zestaw kanonu przybył do Korei w 1021 r. W rok później do Korei wysłano z Chin teksty Prajñāpāramity przetłumaczone przez Xuanzanga. Stały się one sławne, gdyż litery napisane były złotym pyłem.