Juliusz Witold Wilczur-Garztecki, także Juliusz Garztecki ps. Wilczur, LudwikPowstańcze Biogramy - Juliusz Garztecki, Maks (ur. 6 maja 1920Dane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy „Bellona”, Warszawa 2002. w Warszawie, zm. 2 kwietnia 2017Parafia Ewangelicko-Reformowana w Warszawie: Ogłoszenia 9 kwietnia 2017 r. w Halinowie) – polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz, publicysta, fotograf, oficer Armii Krajowej, pracownik aparatu bezpieczeństwa PRL, agent oraz współpracownik UB, funkcjonariusz GZI WP, kapitan WP.

Życiorys thumb|240px|Grób Juliusza Wilczura-Garzteckiego w dniu pogrzebu na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Syn Stanisława i Anny. Absolwent I Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie (matura 1938). Uczestnik kampanii wrześniowej, trafił do niewoli niemieckiej, skąd zbiegł. Na przełomie 1939/40 wstąpił do ZWZBogusław Polak, Komunistyczna agentura przeciwko 2. Korpusowi Polskiemu, Kombatant nr 6/2008. Współzałożyciel miesięcznika „Droga” wydawanego od 1943 podczas okupacji hitlerowskiej. W tym czasie przyjaźnił się z poetą Krzysztofem Kamilem Baczyńskim. Był oficerem kontrwywiadu Armii Krajowej, zastępcą szefa Referatu Politycznego Kontrwywiadu Komendy Głównej Armii Krajowej (kryptonim „Sonda”). Walczył w powstaniu warszawskim. We wrześniu 1944 opuścił szeregi AK i przeszedł do PAL, gdzie został zastępcą szefa II Oddziału KG PAL ds. kontrwywiadu. Po kapitulacji powstania udał się do oflagu II-D Gross Born (nr jeniecki 101669) w celu organizacji Komitetu Demokratycznego ObozuIPN BU 01703/45, k. 14-17.

Po wyzwoleniu obozu wstąpił do wojska i został oficerem politycznym oraz korespondentem wojennym w Głównym Zarządzie Polityczno-Wychowawczym Wojska Polskiego. W 1945 przekazał archiwum kontrwywiadu AK w ręce UB, ujawniając wszystkich znanych sobie pracowników II Oddziału AKIPN BU 2264/1433, k. 53. W styczniu 1946 skierowany do Wyższej Szkoły Oficerskiej w Rembertowie na kurs szefów sztabów dywizji. W 1946 pracował w Polskiej Misji Wojskowej w Rzymie, w 1947 przeniesiony do centrali Oddziału II Sztabu Generalnego (wywiad). W 1947 zdemobilizowany, rozpoczął pracę jako wicekonsul w Rzymie, gdzie z ramienia Departamentu VII MBP zajmował się rozpracowaniem środowisk wywiadowczych 2. Korpusu Polskiego. Po dekonspiracji przeniesiony do Paryża na stanowisko wicekonsula i attaché ds. społecznych. W 1949 aresztowany przez UB, osadzony w więzieniu mokotowskim w Warszawie, gdzie został zwerbowany przez bezpiekę w więzieniu mokotowskim jako agent celny TW „Natan”. W więziennej celi rozpracowywał m.in.: księdza jezuitę Tomasza Rostworowskiego, wolnomularza Roberta Waltera; przedwojennego oficera i współpracownika wywiadu amerykańskiego kpt Jerzego Lewszeckiego; dowódcę WiN Antoniego Hedę czy oficera AK Tomasza ZanaT. Krok, Studium agenta celnego na przykładzie działań inwigilacyjnych byłego oficera kontrwywiadu AK Juliusza Wilczura-Garzteckiego wobec kpt. Jerzego Lewszeckiego (część I), „Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989”, nr 20/2022.. Garztecki został ostatecznie zwolniony w 1954IPN BU 01703/45, k. 21v. Po uwolnieniu (z przerwą na okres od 1955–1957) był konfidentem służb specjalnych PRL (od 1957 Służby Bezpieczeństwa PRL jako TW „Maksym”)P. Ceranka "Sprawa o kryptonimie Kwadrat" w: "Zeszyty Historyczne" nr 152, 2005.. Współzałożyciel Klubu Krzywego Koła. Od 1957 pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, później zajmował się fotografią, publicystyką i tłumaczeniami. Był członkiem ZPAF-u oraz Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej. Od 1976 uczestniczył w kombinacji operacyjnej SB polegającej na powołaniu fikcyjnej organizacji opozycyjnej o charakterze socjalistycznym używającej różnych nazw (Polscy Socjaliści – ogłoszono jej powstanie w 1979, Polska Partia Socjal-Demokratyczna). Celem operacji było najprawdopodobniej przejęcie kontroli nad żywiołowo powstającymi grupkami odwołującymi się do tradycji polskiego socjalizmu niepodległościowego. Zamiar ten nie udał się m.in. wobec podejrzeń odnośnie do Garzteckiego, jakie żywił Jan Józef Lipski, jeden z liderów środowiska opozycyjnych socjalistów w PRL. Niemniej grupa istniała aż do końca PRL.

W czasie stanu wojennego internowany, najprawdopodobniej w celu uwiarygodnienia jego osoby.

Życie prywatne Jego pierwszą żoną była Ewa Urszula Wilczur-Garztecka, współpracowniczka służb specjalnych PRL (ps. „Monika”, „Tkanina”), syn Marek Garztecki został dyplomatą i publicystą. Z drugą żoną, aktorką Haliną Jabłonowską, miał córkę Izę Garztecką-Kwiatkowską.

Pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie (kolumbarium CI-4-18)śp. Juliusz Witold Wilczur-Garztecki.

Odznaczenia i nagrody Złoty Medal „Zasłużony dla Fotografii Polskiej” Nagroda Honorowa im. Fryderyka Kremsera

Wybrane publikacje Fotografia rodzinna (1977) Koralowce Armia Krajowa za i przeciw (2006)

Tłumaczenia Neil Gaiman i Terry Pratchett – Dobry omen Allan Folsom – Pojutrze Robert Ludlum – Manuskrypt Chancellora Ken Follett – Skandal z Modiglianim Graham Masterton – Zaklęci Sven Hassel – Gestapo, Monte Cassino, Legion potępieńców, Generał SS, Towarzysze broni, Widziałem, jak umierają Alistair MacLean, Alastair MacNeill – Łamacz kodów David Bret "Edith Piaf" Jack Higgins – Czas zemsty, Gra dla bohaterów, Klucze do piekieł, Oko cyklonu Herman Wouk – Wichry wojny James P. Hogan – Gwiezdne dziedzictwo Mike Resnick – Wyrok na wyrocznię, Prorokini, Wróżbiarka, Wschodzący Eros Walter M. Miller – Kantyczka dla Leibowitza Karl Edward Wagner – Pierścień z krwawnikiem

Przypisy

Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie Kategoria:Członkowie Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Fotografików Kategoria:Funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Jeńcy Oflagu II D Gross-Born Kategoria:Laureaci Nagrody Honorowej im. Fryderyka Kremsera Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Halinowem Kategoria:Ludzie związani z polską prasą podziemną 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony dla Fotografii Polskiej” Kategoria:Oficerowie Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej we Francji Kategoria:Tajni współpracownicy Służby Bezpieczeństwa PRL Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Polska Ludowa) Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2017