Kapodziób (Cereopsis novaehollandiae) – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje południową Australię, Tasmanię oraz wyspy położone u południowych wybrzeży Australii i w Cieśninie Bassa. Nie jest zagrożony.
Zasięg występowania Kapodziób występuje w zależności od podgatunku: C. novaehollandiae novaehollandiae Latham, 1801 – południowa Australia (od Półwyspu Eyre’a po Wiktorię), Tasmania i sąsiednie wyspy; C. novaehollandiae grisea (Vieillot, 1818) – Archipelag Recherche, zimą także pobliskie wybrzeża południowo-zachodniej Australii Zachodniej. Ptak ten został introdukowany do Nowej Zelandii.
Taksonomia Gatunek i rodzaj po raz pierwszy opisał w 1801 roku angielski ornitolog John Latham, nadając mu nazwę Cereopsis N. Hollandiae. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Latham wskazał Nową Południową Walię (co później uściślono do wysp Cieśniny Bassa).
Etymologia Cereopsis: kēros – wosk; οψις opsis – twarz. novaehollandiae: – nowy; nowołac. Hollandia – Holandia tj. Nowa Holandia (nowołac. Nova Hollandia lub Hollandia Nova); nazwa nadana Australii Zachodniej przez wczesnych holenderskich odkrywców i pod którą Australia była znana Europejczykom w XVII, XVIII i na początku XIX wieku. W ornitologii nazwa ta jest zwykle synonimem wschodniej Australii, zwłaszcza stanu Nowa Południowa Walia. grisea: średniowiecznołac. griseum, griseus lub grisius – szary.
Morfologia mały|lewo|300px|Dorosłe kapodzioby w locie Długość ciała 75–100 cm, długość skrzydła 45–50 cm, rozpiętość skrzydeł 137–160 cm; masa ciała samców 3170–5100 g, samic 3180 g. Samce są nieco większe od samic. Charakteryzuje się krótką szyją i małą głową oraz krótkim, tępym dziobem, pokrytym prawie do końca zielonkawą woskówką. Nogi są różowe z czarnymi palcami o mocnych pazurach i głęboko wciętych błonach pławnych. Upierzenie jest popielate z ciemniejszymi plamami na skrzydłach.
thumb|250px|Jaja z kolekcji muzealnej Tryb życia Żyje na otwartych, trawiastych stokach. Ptak ten prowadzi głównie lądowy tryb życia, rzadko wchodzi do wody. Żywi się pokarmem roślinnym, żerując na trawiastych plażach i stokach. Poza sezonem lęgowym towarzyski, przemieszcza się w niewielkich stadach. Kapodzioby do lęgów przystępują w chłodnej porze roku (lipiec–sierpień). Gniazdo jest umieszczane na ziemi, w dołku pod skałami i krzewami. Samica składa 4–5 jaj, które wysiaduje przez 34–37 dni.
Status zagrożenia IUCN uznaje kapodzioba za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji szacuje się na 16–18 tysięcy osobników (co przelicza się na 11–12 tysięcy osobników dorosłych). Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Australii Kategoria:Fauna endemiczna Australii Kategoria:Taksony opisane przez Johna Lathama Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1801 roku