Sampi (σαμπῖ, pisana Ͳͳ lub Ϡϡ) – litera, która występowała w niektórych przedklasycznych wariantach alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 900.
Pochodzenie Pochodzenie litery sampi jest nieznane. Mogła ona bądź bezpośrednio, bądź pośrednio rozwinąć się z archaicznej greckiej litery san pochodzącej od fenickiej litery sade . Litera sade oznaczała dźwięk zbliżony do s. Jednak litera sampi nie występowała w alfabecie greckim między literami pi i koppa, ale na końcu za literą omega. Dlatego istnieje hipoteza mówiąca, że sampi zostało dołączone do alfabetu greckiego później.
Nazwa sampi nie jest jasna. Być może ma związek z nazwą san. Inną możliwością jest pochodzenie od słów hōsan pi „jak pi“), litera ta bowiem graficznie jest podobna do pi.
Użycie jako litery W niektórych alfabetach jońskich i pamfilskich występuje specjalna litera w postaci 14px lub 14px. Jest to archaiczna alfabetyczna forma sampi, z której później powstała współczesna numeryczna forma sampi. Znak ten występował od VI do w napisach jońskich i od IV do w alfabetach pamfilskich. Występował w miejscach, gdzie w większości dialektów stawiano (ss), a w dialekcie attyckim (tt). Jak wymawiano sampi, nie wiadomo. Pochodzi od zbitki *kj, można więc przypuszczać, że wymowa była zbliżona do /ts/. Przyjmuje się, że później zaczęła przeważać wymowa /ss/. W średniowiecznych rękopisach sampi otrzymało swój dzisiejszy numeryczny kształt 12px (Ϡϡ).
Kodowanie W Unicode litera jest zakodowana: Znak Unicode Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska Ͳ U+0372 Ͳ lub Ͳ GREEK CAPITAL LETTER ARCHAIC SAMPI archaiczna wielka litera grecka sampi ͳ U+0373 ͳ lub ͳ GREEK SMALL LETTER ARCHAIC SAMPI archaiczna mała litera grecka sampi Ϡ U+03E0 Ϡ lub Ϡ GREEK CAPITAL LETTER SAMPI wielka litera grecka sampi ϡ U+03E1 ϡ lub ϡ GREEK SMALL LETTER SAMPI mała litera grecka sampi
W LaTeX-u używa się znacznika: Znak LaTeX \Sampi \sampi
Zobacz też
lista jednoliterowych skrótów i symboli
Linki zewnętrzne Nick Nicholas, Sampi
Kategoria:Litery alfabetu greckiego