Piotr Tylicki herbu Lubicz (ur. 1543 w Kowalu koło Włocławka, zm. 13 lipca 1616 w Krakowie) – biskup krakowski w latach 1607–1616, kujawski w latach 1604–1606, warmiński w latach 1600–1603, biskup chełmiński w latach 1595–1600, podkanclerzy koronny w latach 1598–1605, referendarz wielki koronny w latach 1591–1595, sekretarz wielki koronny (duchowny) w latach 1585–1595, sekretarz królewskiUrzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 137, 146, 211. Senator uczestniczący w sejmach: 1601, 1603, 1605, 1606, 1607, 1609, 1611, 1613 (I), 1613 (II) i 1615 rokuLeszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 161-162..
Życiorys Pochodził z niezamożnej szlachty, był synem Andrzeja, wójta miasta Kowala. Studiował prawo w Akademii Krakowskiej, w wieku 45 lat przyjął święcenia diakonatu. Pracował w kancelarii królewskiej, za panowania Stefana Batorego został sekretarzem królewskim; zgromadził wiele beneficjów kościelnych – był kanonikiem w Przemyślu, Warszawie, Sandomierzu, Krakowie, Płocku, Poznaniu i na Warmii (1584), scholastykiem w Łęczycy, prepozytem w Gnieźnie oraz proboszczem w Małogoszczu. W 1591 został z nominacji króla Zygmunta Wazy referendarzem koronnym, w latach 1598–1604 sprawował godność podkanclerzego koronnego. Towarzyszył królowi Zygmuntowi w nieudanej wyprawie w obronie tronu Szwecji (1598).
Po śmierci biskupa chełmińskiego Piotra Kostki w styczniu 1595 otrzymał nominację królewską na to biskupstwo; 17 sierpnia 1595 został zatwierdzony przez papieża i konsekrowany w Krakowie w październiku 1595; został jednocześnie administratorem diecezji pomezańskiej. Jako biskup wprowadził do Torunia jezuitów, przeciwstawiał się jednocześnie budowie szkół i kościołów ewangelickich. W 1597 przeprowadził wizytację generalną biskupstwa. W 1599 nadał nowe statuty kapitule chełmińskiej, a w 1600 erygował nowy, piąty kanonikat w kapitule. Poparł projekt kodyfikacji pruskiego prawa ziemskiego (1598). 5 czerwca 1600 został wybrany przez kapitułę warmińską biskupem diecezji warmińskiej; otrzymał papieską prekonizację 7 października 1600 i objął rządy w lutym 1601. W okresie sprawowania rządów w diecezji warmińskiej zajmował się przede wszystkim sprawami państwowymi, m.in. prowadził akcję dyplomatyczną, mającą na celu pozyskanie elektora brandenburskiego dla koalicji antyszwedzkiej; odbył jednak generalną wizytację diecezji warmińskiej, a także nadał nową regułę zakonowi katarzynek w Braniewie (1602). W bieżącej pracy w diecezji był zastępowany przez administratora, kanonika Jana Pisińskiego.
W listopadzie 1603 został mianowany przez króla biskupem kujawsko-pomorskim, objął rządy w nowej diecezji latem 1604; już w styczniu 1607 został przeniesiony na biskupstwo krakowskie, gdzie pozostał do końca życia. W diecezji krakowskiej zajął się wprowadzaniem reform soboru trydenckiego, dbał o dyscyplinę wśród duchowieństwa. Wspierał Akademię Krakowską, a także klasztory, szpitale i kościoły. Ufundował stypendium dla studentów Akademii Krakowskiej pochodzących z Warmii; w 1615 razem z bratem Jakubem ufundował kaplicę Tylickich w kościele dominikanów św. Mikołaja w Toruniu.
W 1612 roku biskup nadał prawa miejskie ówczesnemu Miastku. Ustanowił własny herb i liczne przywileje oraz ufundował szkołę parafialną i kościół, który wyposażył w wiele cennych dzieł z prywatnych zbiorów. Z wdzięczności za przywrócenie przez Piotra Tylickiego świetności Miastku ludność zmienia nazwę miejscowości na Tylicz.
Przypisy
Bibliografia
Tadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku, Olsztyn 1988.
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Członkowie dworu Zygmunta III Wazy Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Książęta sambijscy Kategoria:Biskupi chełmińscy Kategoria:Biskupi krakowscy Kategoria:Biskupi warmińscy Kategoria:Biskupi włocławscy Kategoria:Kanonicy kapituły kolegiackiej św. Jana Chrzciciela w Warszawie Kategoria:Kanonicy krakowscy Kategoria:Kanonicy gnieźnieńscy Kategoria:Kanonicy płoccy Kategoria:Kanonicy poznańscy Kategoria:Kanonicy sandomierskiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Kanonicy warmińscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Kowalu Kategoria:Podkanclerzowie koronni (duchowni) Kategoria:Referendarze wielcy koronni (duchowni) Kategoria:Scholastycy łęczyckiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Sekretarze Stefana Batorego Kategoria:Sekretarze wielcy koronni (duchowni) Kategoria:Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1601 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1603 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1605 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1606 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1607 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1609 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1611 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1615 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1613 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1613 Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Urodzeni w 1543 Kategoria:Zmarli w 1616