Euglenozoa – grupa protistów wyróżniana we współczesnych systemach taksonomicznych. W tradycyjnych, opartych na morfologii systemach, jej przedstawiciele zaliczani byli do wiciowców. W systemach Cavaliera-Smitha w randze odrębnego królestwa lub typu w obrębie królestwa Protozoa. W systemie Adla i Simpsona w randze kladu wewnątrz supergrupy Excavata (przy czym Excavata w systemie Cavaliera-Smitha z roku 2004 ma rangę podkrólestwa i należy do linii Cabozoa oraz Bicilliata).
Euglenozoa to jednokomórkowce wyposażone w dwie (rzadziej jedną lub więcej) wici. Podstawę wici tworzą dwa kinetosomy i trzy asymetrycznie ustawione mikrotubule. Często aparat służący do fagocytozy związany jest z aparatem wiciowym. Grzebienie mitochondrialne dyskoidalne. Cechą apomorficzną jest heteromorficzne wrzeciono leżące obok aksonemy. Niektórzy przedstawiciele utracili zdolność fagotrofii i odżywiają się osmotroficznie lub prowadzą fotosyntezę (także z możliwością heterotrofizmu). Część przedstawicieli żyje wolno, podczas gdy inni są pasożytami (w tym wywołującymi śpiączkę afrykańską).
Systematyka Według Adla należą tutaj:
Euglenida Bütschli, 1884 przywrócony przez Simpson 1997 – glony Heteronematina Leedale, 1967 Euglenophyceae Schoenichen, 1925 przywrócony przez Marin i Melkonian, 2003 Aphagea Cavalier-Smith, 1993 przywrócony przez Busse i Preisfeld, 2002 Diplonemea Cavalier-Smith, 1993 przywrócony przez Simpson, 1997 Symbiontida Yubuki i inni, 2009 Kinetoplastea Honigberg, 1963 Prokinetoplastina Vickerman w Moreira i inni, 2004 Metakinetoplastina Vickerman w Moreira i inni, 2004 rodzaje Kinetoplastea o niepewnej przynależności: Bordnamonas, Cephalothamnium, Hemistasia
Historia taksonu Dzielone były na następujące grupy według systematyki Adla i innych z 2005 roku: Euglenida Bütschli 1884, emend. Simpson 1997 (eugleniny) – glony, czasem bezzieleniowe, specyficzna pokrywa ciała (pellikula), np. euglena; Diplonemea Cavalier-Smith, 1993, emend. Simpson, 1997 – pierwotniaki tracące dodatkowe wrzeciono w fazie troficznej; Kinetoplastea Honigberg, 1963 (kinetoplastydy) – pierwotniaki mające kinetoplast, zwykle brak mastygonem, np. świdrowce; rodzaje incertae sedis: Calkinsia, Postgaardi.
Prawdopodobnie blisko spokrewnione z kladem Heterolobosea (akrazje), zaliczanym niegdyś do śluzowców, z którym bywają łączone w grupę Discicristata. Akrazje z kolei wykazują pokrewieństwo z kladem Jakobida. Te trzy grupy, wraz z kilkoma innymi (Parabasalia, Fornicata, Preaxostyla), łączone są w takson Excavata.
Przypisy
!