Mieczysław Najdorf, właśc. Mendel Najdorf, po zmianie obywatelstwa Miguel Najdorf (ur. 15 kwietnia 1910 w Grodzisku Mazowieckim, zm. 4 lipca 1997 w MaladzeMiguel Najdorf | Top Chess Players - Chess.com) – polski i argentyński szachista pochodzenia żydowskiego, arcymistrz, olimpijczyk, obywatel Argentyny od 1944 roku.
Życiorys Pierwszymi nauczycielami Najdorfa byli Dawid Przepiórka i Ksawery Tartakower. W roku 1930 wystąpił w pierwszym szachowym turnieju i zajął w mistrzostwach Warszawy VI-VII miejsce. W kolejnych latach wystąpił w wielu turniejach, osiągając liczne sukcesy, m.in.: 1931 – Warszawa (mistrzostwa miasta) – II miejsce 1934 – Warszawa (mistrzostwa miasta) – I 1935 – Warszawa (mistrzostwa Polski) – II, brązowy medal na olimpiadzie szachowej w Warszawie 1936 – mistrzostwa Węgier – I-II 1937 – Jurata (mistrzostwa Polski) – III, Rogaška Slatina – I, brązowy medal na olimpiadzie w Sztokholmie 1939 – srebrny medal na olimpiadzie w Buenos Aires Na czas VIII olimpiady w Buenos Aires (21 sierpnia – 19 września 1939) przypadł wybuch II wojny światowej. 1 września do jej uczestników dotarła informacja o ataku Niemiec na Polskę. Najdorf nie zdecydował się na powrót do ogarniętej wojną Polski, pozostał w Argentynie. W roku 1944 uzyskał argentyńskie obywatelstwo. Została w Polsce jego żona razem z trzyletnią córeczką. Jak stwierdził Najdorf „wojny nie przeżył nikt z mojej rodziny: żona, dziecko, czterech braci, ojciec”Lipczuk, R., Arcymistrz Mieczysław (Miguel) Najdorf i jego dwie ojczyzny. 1941 – Buenos Aires – I-II, Mar del Plata – I-II 1942 – Mar del Plata – I 1943 – Mar del Plata – I 1944 – Mar del Plata – I 1945 - Mar del Plata - I 1946 – Mar del Plata - I, Praga – I, Barcelona – I 1947 – Mar del Plata – I 1948 – Wenecja – I 1949 - Buenos Aires - I 1950 – Bled – I, Amsterdam – I, złoto medal na olimpiadzie w Dubrowniku 1952 – Helsinki – I-II, złoto medal na olimpiadzie w Helsinkach 1954 – (drużynowych) srebrny medal na olimpiadzie w Amsterdamie 1956 – Mar del Plata – I-II 1959 – Mar del Plata – I-II 1961 – Mar del Plata – I 1962 – Hawana (memoriał Jose Raula Capablanki) – I, brązowy medal na olimpiadzie w Warnie 1964 – Buenos Aires – I, 1966 – Buenos Aires – I 1967 – Mar del Plata – I 1968 – Buenos Aires – I-II 1970 – Belgrad (występ w meczu ZSRR – Reszta świata), Buenos Aires – I-III 1976 – Lone Pine open – dzielone II, otwarte mistrzostwa RPA – I 1979 – Buenos Aires – II
W okresie powojennym należał do ścisłej światowej czołówki, co potwierdził bardzo dobrymi wynikami, które osiągnął na turniejach pretendentów do tytułu mistrza świata: w roku 1950 w Budapeszcie zajął V1950 Budapest Candidates Tournament., a w 1953 w Zurychu – VI miejsce1953 Zurich Candidates Tournament.. Lokaty te odpowiadały wówczas miejscu w pierwszej dziesiątce na świecie.
Na olimpiadach wystąpił łącznie 11 razy w barwach Argentyny, w tym dziesięciokrotnie na I szachownicy. Jako członek polskiej drużyny narodowej brał udział w olimpiadach szachowych w latach: 1935 (Warszawa), 1936 (Monachium), 1937 (Sztokholm), 1939 (Buenos Aires)Gawlikowski, S., Olimpiady szachowe 1924 - 1974, wyd. 2. rozszerzone. Warszawa 1978, s. 65 nn.. Zdobył 13 medali: 8 drużynowych (srebro: 1936, 1939, 1950, 1952, 1954 i brąz: 1935, 1937, 1962) i 5 indywidualnie (złoto: 1936, 1939, 1950, 1952 i srebro: 1962) oraz rozegrał 222 olimpijskie partie, w których uzyskał 145 pktOlimpbase.. W czasie swojej kariery siedmiokrotnie zdobywał tytuł indywidualnego mistrza Argentyny (w latach 1949, 1951, 1952, 1955, 1960, 1964, 1967, 1975)„Szachista” nr 8/1993, s. 243.Mistrzowie Argentyny.
Był rekordzistą, jeśli chodzi o grę w symultanach. W 1943 roku w Rosario w Argentynie zagrał symultanę „na ślepo” z 40 przeciwnikami. W São Paulo w 1947 rozegrał 45 pojedynków „na ślepo”, wygrywając 39 partii, 4 remisując i tylko 2 przegrywając (seans trwał 19 godzin i 40 minut). Ten drugi wynik nie został jednak oficjalnie uznany, gdyż przebieg symultany nie był monitorowany we właściwy sposóbPrice, B., Historia szachów w 50 ruchach, s. 163..
W 1950 (również w São Paulo) w trakcie ponad 11 godzin rozegrał 250 partii jednocześnie, osiągając wynik +226 −10 =14Zapis (+226 –10 =14) oznacza 226 wygranych partii, 10 przegranych oraz 14 remisów.. Wniósł duży wkład w rozwój teorii szachowej, głównie obrony sycylijskiej i królewsko-indyjskiej. Nazwisko Najdorfa nosi jeden z najbardziej popularnych i często stosowany przez najsilniejszych szachistów świata wariant w obronie sycylijskiej: 1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 c:d4 4.S:d4 Sf6 5.Sc3 a6
W 1996 został drugim w historii Polakiem (po Dawidzie Przepiórce), który otrzymał tytuł Honorowego Członka Międzynarodowej Federacji Szachowej.
Poza sukcesami szachowymi, podobne powodzenie osiągnął w interesach, a mianowicie w branży ubezpieczeniowej – po wojnie został jednym z najzamożniejszych Argentyńczyków (posiadał własne towarzystwo ubezpieczeniowe)„Szachista” nr 6/1993, s. 173..
Najdorf tak opowiadał o swojej życiowej pasji (Warszawa, 1992):
W 1930 Mieczysław Najdorf rozegrał w Warszawie partię, która została później nazwana „polską nieśmiertelną partią”:
Glücksberg – M.Najdorf, Warszawa 1929 1.d4 f5 2.c4 Sf6 3.Sc3 e6 4.Sf3 d5 5.e3 c6 6.Gd3 Gd6 7.0-0 0-0 8.Se2 Sbd7 9.Sg5? G:h2+! 10.Kh1 Sg4 11.f4 He8 12.g3 Hh5 13.Kg2 Gg1! 14.S:g1 Hh2+ 15.Kf3 e5 16.de5 Sd:e5+ 17.fe5 S:e5+ 18.Kf4 Sg6+ 19.Kf3 f4 20.ef4 Gg4+ 21.K:g4 Se5+ 22.fe5 h5 # 0-1
Według retrospektywnego systemu Chessmetrics, najwyżej sklasyfikowany był w lipcu 1946 i w lutym 1948, zajmował wówczas 2. miejsce na świecie, za Michaiłem BotwinnikiemChessmetrics Player Profile: Miguel Najdorf..
Hołd Z okazji jego 80.urodzin, w 1990 roku, w Buenos Aires zorganizowano międzynarodowy turniej szachowy, który powtarzano w kolejnych latach.
Rok Zwycięzca(y) # 1990 José Luis Fernández García Turniej Miguel Najdorf 1990 1991 Julio Granda Zuñiga | Jesus Nogueiras Santiago Turniej Miguel Najdorf 1991 1992 Aleksander Czernin Turniej Miguel Najdorf 1992 1993 Aleksiej Szyrow Turniej Miguel Najdorf 1993 1994 Walerij Sałow Turniej Miguel Najdorf 1994 1995 Loek van Wely Turniej Miguel Najdorf 1995 1996 Jordi Magem Badals Turniej Miguel Najdorf 1996 1997 Maksim Sorokin Turniej Pamięci M. Najdorf 1997 1998 Pablo Ricardi | Bent Larsen | Carlos Garcia Palermo | Aleksander Wojtkiewicz Turniej Pamięci M. Najdorf 1998 1999 Pablo Ricardi Turniej Pamięci M. Najdorf 1999 2000 Wiktor Bołogan Turniej Pamięci M. Najdorf 2000 2001 Anatolij Karpow Turniej Pamięci M. Najdorf 2001 2002 Hugo Spangenberg Turniej Pamięci M. Najdorf 2002
Od 2001 roku w Warszawa organizowany jest Festiwal M. Najdorf n jego cześć. # Rok Zwycięzca VIIIFestiwal M. Najdorf 2008 2008 Krisnan Sasikiran, 6.5/9 IXFestiwal M. Najdorf 2009 2009 Radoslaw Wojtaszek, 6/9 XFestiwal M. Najdorf 2010 2010 Julian Radulski, 7/9 XIFestiwal M. Najdorf 2011 2011 Tomasz Markowski, 7/9 XIIFestiwal M. Najdorf 2012 2012 Oleg Romanishin, 7.5/9 XIIIFestiwal M. Najdorf 2013 2013 Kacper Piorun, 7.5/9 XIVFestiwal M. Najdorf 2014 2014 Tigran L.Petrosian 7.5/9 XVFestiwal M. Najdorf 2015 2015 Igor Kovalenko, 8/9 XVIFestiwal M. Najdorf 2016 2016 Grzegorz Gajewski, 7.5/9 XVIIFestiwal M.Najdorf 2017 2017 Kacper Piorun, 7/9 XVIIIFestiwal M. Najdorf 2018 2018 Aleksander Mista, 7/9 XIXFestiwal M. Najdorf 2019 2019 Bartlomiej Heberla, 7/9 XXFestiwal M. Najdorf 2021 2021 Jacek Tomczak, 7.5/9 XXIFestiwal M. Najdorf 2022 2022 Kosmaj Pacan-Milej, 7.5/9 XXIIFestiwal M. Najdorf 2023 2023 Deep Sengupta, 7/9 XXIIIFestiwal M. Najdorf 2024 2024 Deep Sengupta, 7.5/9 XXIVFestiwal M. Najdorf 2025 2025 Xinyang Nie, 7.5/9
Przypisy
Bibliografia Marek Cabanowski: Mieczysław (Miguel) Najdorf [dostęp 2009-12-26] Miguel Najdorf 1910-1997 Jerzy Kostro: Nasz Najdorf, [w:] Panorama szachowa 2005, nr 5/6, s. 41-47. „Szachy” nr 4/80 W. Litmanowicz, J. Giżycki, Szachy od A do Z, tom II, Warszawa 1987, s. 760–762
Gawlikowski, S., Olimpiady szachowe 1924 - 1974, wyd. 2. rozszerzone. Warszawa 1978: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1978. Lipczuk, R., Arcymistrz Mieczysław (Miguel) Najdorf i jego dwie ojczyzny, [w:] Przegląd Dziennikarski, 2021-04-23 Price, Bill, Historia szachów w 50 ruchach. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press,2021. Tłum. z angielskiego: Jerzy J. Malinowski.
Linki zewnętrzne
Glucksberg vs Najdorf, „The Polish Immortal Game”
Szachy: Mieczysław Najdorf
Kategoria:Argentyńscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Polacy w Argentynie Kategoria:Polscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Szachiści XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1997 Kategoria:Ludzie urodzeni w Grodzisku Mazowieckim