Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), odrodzona w Polsce 15 listopada 1987. W okresie 1988–1990 aktywna w ramach opozycji demokratycznej. Wskutek sporów dotyczących taktyki wobec władz uległa podziałowi na dwa skrzydła: radykalne PPS-Rewolucja Demokratyczna z Piotrem Ikonowiczem i Józefem Piniorem oraz na PPS Jana Józefa Lipskiego zbliżone do opozycji skupionej wokół Komitetu Obywatelskiego. W 1990 doszło do połączenia wszystkich struktur krajowych i emigracyjnych PPS.
Historia partii 15 listopada 1987 w Warszawie ogłoszono odrodzenie Polskiej Partii Socjalistycznej. Tego samego dnia pomimo interwencji Służby Bezpieczeństwa w trakcie zjazdu założycielskiego doszło do ogłoszenia Deklaracji Politycznej PPS. W przyjętej deklaracji politycznej stwierdzono m.in.: 22 listopada 1987 wyłoniono władze PPS w składzie: Prezydium Rady Naczelnej PPS: przewodniczący – Jan Józef Lipski, wiceprzewodniczący – Władysław Kunicki-Goldfinger i Józef Pinior, sekretarz – Andrzej Malanowski, pozostali członkowie – Piotr Ikonowicz, Andrzej Kowalski i Marek Nowicki. Centralny Komitet Wykonawczy: Czesław Borowczyk (Wrocław), Zuzanna Dąbrowska (Wrocław), Grzegorz Ilka (Warszawa), Janusz Król (Warszawa – przez niektóre źródła oskarżany o współpracę z SB), Aleksander Krystosiak (Szczecin), Agata Michałek (Kraków), Cezary Miżejewski (Kozienice), Jacek Pawłowicz (Płock), Tadeusz Rachowski (Warszawa).
W wyniku sporów wobec strategii i taktyki partii w lutym 1988 doszło do podziałów, w wyniku których wyodrębniły się nurty: Piotra Ikonowicza pod nazwą PPS-Rewolucja Demokratyczna, Grzegorza Ilki pod nazwą TKK PPS oraz PPS Jana Józefa Lipskiego. Główną przyczyną rozbieżności była radykalne stanowisko części działaczy określone w przyjętej platformie pn. Zasady Działania PPS do Zjazdu Statutowego, w której stwierdzono: PPS była aktywna w walkach strajkowych w 1988. Działacze PPS więzieni byli m.in. za organizowanie strajku w zakładach „Dolmel” we Wrocławiu (Józef Pinior, Czesław Borowczyk). Działacze PPS uczestniczyli w działaniach związkowych „Solidarności”, demonstracjach i podziemnym ruchu wydawniczym. Ściśle współpracowano z RKS Dolnego Śląska i Międzyzakładowym Robotniczym Komitetem „Solidarności” z Warszawy.
21 lutego 1990 powołano w Warszawie (Niezależną) Polską Partię Socjalistyczną, której przewodniczącym został dr Mieczysław Krajewski, zaś sekretarzem generalnym Tadeusz Bilewicz.
W marcu tego samego roku Edward Osóbka-Morawski stanął na czele reaktywowanej Odrodzonej Polskiej Partii Socjalistycznej. Jako pierwsza spośród wszystkich ugrupowań odwołujących się do tradycji PPS została ona wpisana do sądowego rejestru partii politycznych w Warszawie, pod numerem 11. Pod numerem 13 zarejestrowana została PPS Jana Józefa LipskiegoLeonard Dubacki: Kalendarium historii PPS; w: Polska Partia Socjalistyczna. Historia i współczesność 1892–2007, s. 128–129.. thumb|300px|Obrady Komisji Kongresowej PPS w Warszawie 1990. Od prawej Andrzej Malanowski i Jan Józef Lipski. Po lewej Cezary Miżejewski i Tomasz Truskawa W dniach 27–29 października 1990 doszło do kongresu zjednoczeniowego łączącego PPS na emigracji, Niezależną PPS na Obczyźnie Tadeusza Prokopowicza i wszystkie nurty krajowe, poza Odrodzoną PPS Edwarda Osóbki-Morawskiego, z którą możliwość porozumienia odrzucono. Obiekcje wzbudzało także uczestnictwo w kongresie, w ramach delegacji emigracyjnej PPS, reprezentacji Niezależnej PPS, w której brali udział byli członkowie PZPRRafał Chwedoruk: PPS w latach 1987–1990. Działalność i myśl polityczna; w: Polska Partia Socjalistyczna. Dlaczego się nie udało?, red. Robert Spałka; wydaw. Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2010, s. 351–352.. Kongres ten oznaczony został jako XXV Kongres PPS (poprzedni XXIV Kongres PPS odbył się w 1937 w Radomiu). Na kongresie ciągłość historyczną partii potwierdziła Lidia Ciołkoszowa, ostatni żyjący członek przedwojennej Rady Naczelnej PPS (wybrana na XXIV Kongresie) i przewodnicząca RN PPS na emigracjiJacek Kowalski: Adam i Lidia Ciołkoszowie, lewica.pl z 11 czerwca 2002.
Na wniosek Lidii Ciołkoszowej, goszczącej z tej okazji w kraju po raz pierwszy od wojny, w przyjętej uchwale Kongresu stwierdzono:
Lidia Ciołkoszowa została dożywotnią honorową przewodniczącą RN. Na przewodniczącego RN PPS na Kongresie wybrano Jana Józefa Lipskiego, a przewodniczącym CKW został Włodzimierz Olejnik z CKZ PPS.
Działacze PPS przeciwni scaleniu utworzyli Polską Partię Socjalistyczną – Wolność Równość Niepodległość.
Działacze
Zobacz też Polska Partia Socjalistyczna (na emigracji) PPS-Rewolucja Demokratyczna Tymczasowy Komitet Krajowy Polskiej Partii Socjalistycznej „Robotnik” Partie polityczne w Polsce
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa PPS Deklaracja polityczna PPS (1989)
Kategoria:Polska Partia Socjalistyczna Kategoria:Lewicowe organizacje opozycyjne w PRL Kategoria:Nieistniejące partie i ugrupowania III Rzeczypospolitej Kategoria:Polskie partie socjalistyczne