Kirysek nadobny, kirysek złoty (Gastrodermus elegans) – gatunek słodkowodnej ryby sumokształtnej z rodziny kiryskowatych (Callichthyidae). Gatunek typowy rodzaju GastrodermusAngelica C. Dias, et al., Phylogenomic analyses in the complex Neotropical subfamily Corydoradinae (Siluriformes: Callichthyidae) with a new classification based on morphological and molecular data, Zoological Journal of the Linnean Society 203 (3), s. 1-31, 2024..
Opis lewo|mały|182x182px Dorasta do ok. 5 cm długości. Ciało białawe, przepasane mniej lub bardziej rozmazanym czarnym pasem ciągnącym się od tylnej części głowy do nasady ogona. Pas często przecięty jest przez jasną smugę, natomiast na jego przodzie może obecny być szereg ciemnych cętek. Głowa najczęściej pokryta niewyraźnymi, ciemnymi plamkami. Samice większe i pełniejsze od samców. Ponadto, ubarwienie samców ma być żywsze od samic, a na ich płetwach grzbietowych jawić się czarne smugiGastrodermus elegans (Steindachner, 1877) [online], ScotCat, luty 2012 [dostęp 2025-07-31].
Biologia Żyją gromadnie w rzekach i leśnych strumykach o piaszczystym podłożu. Przegrzebują detrytus w poszukiwaniu pożywienia w postaci larw owadów, wodnych skorupiaków czy resztek roślinnych. Składają jaja na wierzchniej stronie liści roślin wodnych oraz na ich korzeniachCorydoras elegans [online], Seriously Fish [dostęp 2025-07-31].
Występowanie Występuje pospolicie w zachodnim basenie Amazonki. Notowany m.in. wodach Javari czy Ukajali w Peru, Aguarico i Napo w Ekwadorze oraz w brazylijskim Solimões.
W akwarium Podobnie jak inne gatunki kirysków, kirysek nadobny jest popularną rybą akwariową o spokojnym usposobieniu. Koniecznie musi być utrzymywany w grupie liczącej co najmniej 6 osobników w zbiorniku z zapewnioną otwartą przestrzenią do pływania. Jako podłoże najlepiej sprawdzi się piach. Akwarium należy także wyposażyć w korzenie, kawałki drewna czy inne elementy dekoracyjne, zapewniające rybom schronienie. Mogą być trzymane z innymi kiryskami, małymi kąsaczowatymi, zbrojnikami czy pielęgnicami, a także z większymi gatunkami o łagodnym temperamencie.
Przypisy
Kategoria:Kiryskowate Kategoria:Ryby Ameryki Południowej Kategoria:Kiryskowate hodowane w akwariach Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1876 roku