thumb|240px|Plakat Hej! Kto Polak na bagnety!! Kamila Mackiewicza z okresu wojny polsko-bolszewickiej mały|298x298px|Karykatura Przed wyścigiem Kamila Mackiewicza, 1928 mały|240px|Grób Kamila Mackiewicza na cmentarzu Powązkowskim Kamil Mackiewicz (ur. 17 czerwca 1886 w Werkach, zm. 11 grudnia 1931 w Warszawie) – polski grafik, karykaturzysta, ilustrator książek, prekursor polskiego komiksu, kapitan Wojska Polskiego.

Życiorys Urodził się w Werkach pod Wilnem. Edukację wyższą rozpoczął w Moskwie, a od 1905 kontynuował studia w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych w pracowni Konrada Krzyżanowskiego. Wykształcenie artystyczne uzupełniał w Londynie i Nowym Jorku. W czasie I wojny światowej został powołany jako oficer do armii rosyjskiej. Podczas działań bojowych został ranny, dostał się do niewoli i do końca wojny przebywał w niemieckim obozie jenieckim. Niedługo po uwolnieniu i przyjeździe do Warszawy ponownie przywdział mundur, tym razem już jako żołnierz WP. W 1920 bowiem wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej, choć nie na froncie. Wykonywał transparenty, plakaty i inne druki dla Centralnego Komitetu Propagandy. W 1923 został zwolniony z wojska w randze kapitana i wyjechał Nowego Jorku, gdzie pracował jako ilustrator. Podpisał nawet kilkuletni kontrakt, ale po roku wrócił do Warszawy. Był członkiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.

Przez trzy ostatnie lata życia przebywał głównie w majątku Duniłowicze koło Postaw u hr. Józefa Tyszkiewicza, z którym był zaprzyjaźniony. Często podróżował, m.in. na Kaukaz, do Francji, Holandii i Afryki. Przebywał też w Dyneburgu, Moskwie i Petersburgu. Był zapalonym myśliwym. Dużo polował na Wileńszczyźnie. 18 lipca 1931 jako gość honorowy uczestniczył w uroczystym otwarciu przystani wioślarsko-pływackiej Polskiego Klubu Sportowego w Postawach. Był też gawędziarzem, znanym w szerokich kręgach towarzyskich.

Zmarł przedwcześnie w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 117-6-25).

Twórczość Choć początkowo uprawiał malarstwo, od 1913 głównym nurtem jego twórczości był rysunek i ilustracja. Zajmował się karykaturami portretowymi, rysunkami politycznymi i obyczajowymi. Współpracował z wieloma czasopismami polskimi oraz brytyjskimi i amerykańskimi, takimi jak „Mucha”, „Pani”, „Świat”, „Tęcza” i „Life”. W latach 1918–1921 rysował dla lwowskiego „Szczutka”. Już w 1919 opublikował w nim rodzaj komiksu, opatrzonego tekstami Stanisława Wasylewskiego, i zatytułowanego Ogniem i mieczem czyli przygody szalonego Grzesia. Często podejmował tematykę wojenną i wojskową, a także myśliwską. Ilustrował książki dla dorosłych i dzieci, m.in. Marii Rodziewiczówny, Henryka Sienkiewicza, Kornela Makuszyńskiego, Mariana Falskiego, oraz wydawnictwa o tematyce myśliwskiej – Stefana Krzywoszewskiego, Juliana Ejsmonda, Józefa Weyssenhoffa i Bohdana Dyakowskiego. Swoje prace wystawiał m.in. w Polskim Klubie Artystycznym w Warszawie (1920), Zachęcie (1921), na wystawie retrospektywnej w Łodzi (1927) oraz licznych ekspozycjach zbiorowych. Wspomnienia rysunkowe Swoje doświadczenia i obserwacje jeńca wojennego przekazał w albumie Czyściec niemiecki • Moje przeżycia w obozie jeńców – 1919. Opublikowało go Wydawnictwo Tygodnika Satyryczno-Politycznego „Szczutek” w 1920. Zawiera on zestaw 24. plansz formatu 30 x 23 cm w oprawie broszurowej, wykonanych w technice serigrafii. Są to satyryczne rysunki i karykatury, ukazujące życie w obozie jenieckim okresu I wojny światowej. Plansze są opatrzona krótkimi, żartobliwymi komentarzami. Całość opatrzył wstępem dziennikarz – Stanisław Dzikowski. Komiks Ogniem i mieczem czyli przygody szalonego Grzesia, 1918 Wybrane grafiki Krakowskie Przedmieście w 1905, 1905 Powrót syna z wojska Jejmość z mufką, 1921 Myśliwi z saniami w lesie, 1925 Kaczor lecący nad wodą, 1927 Seter i spłoszone ptactwo, 1928 Przed wyścigiem, 1928 Oświadczenie, 1928 Dwóch myśliwych i pies tropiący, 1928 Szlacheckie swary, 1930 Ilustracje i opracowania graficzne książek Orlęta • Z walk lwowskich, aut. Artur Schroeder, wyd. Spółka Nakładowa „Odrodzenie”, 1919 Awantura, aut. Julian Milko, wyd. Sekcja Opieki Ministerstwa Spraw Wojskowych – Wydział Dochodowy, 1920 Dzieci pana majstra, aut. Zofia Rogoszówna, wyd. Gebethner i Wolff, 1921 Elementarz powiastkowy • Dla żołnierzy, Marian Falski, wyd. Główna Książnica Wojskowa, 1921 Elementarz powiastkowy • Dla młodzieży i dorosłych, Marian Falski, wyd. Książnica Polska Towarzystwa Naucz. Szkół Wyższych, 1922 Przygody Imci Pana Tartarena z Taraskonu, aut. Alfons Daudet, wyd. Towarzystwo Wydawnicze „Ignis”, 1922 Rzeczy wesołe, aut. Kornel Makuszyński, wyd. Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska”, 1924 Opowieść wigilijna, aut. Karol Dickens, wyd. E. Wende i Ska, 1925 Wyga (okładka), Jack London, wyd. Wydawnictwo E. Wende i Ska, 1925 Walka wręcz • Dżiu–Dżitsu (okładka), aut. Henryk Jeziorowski, wyd. Główna Księgarnia Wojskowa, 1927 Bohaterski miś czyli przygody pluszowego niedźwiadka na wojnie, aut. Bronisława Ostrowska, wyd. Książnica Atlas, 1927 Ala w Krainie Czarów, aut. Lewis Carroll, wyd. Gebethner i Wolff, 1927 W pustyni i w puszczy, aut. Henryk Sienkiewicz, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1929 Życie i przygody małpki • Pamiętnik szympansiczki „Kaśki”, aut. Ferdynand Antoni Ossendowski, wyd. Książnica Atlas, 1930 Mali zwycięzcy, aut. A.F. Ossendowski, wyd. Książnica Atlas, 1930 Chorągiew, aut. Stanisław Falkiewicz, wyd. Wojskowy Instytut Naukowo–Wydawniczy, 1930 Czapka topielca (okładka), aut. Jerzy Szarecki, wyd. Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, 1931 Rozmowa przy kieliszku (ilustracje), autor Jarosław Tyszkowski, 1931 (patrz przykłady w Propaganda cukrownicza w II Rzeczypospolitej)

Plakaty Hej! Kto Polak na bagnety!!, 1920 Nam twierdzą będzie każdy próg, 1920

Przypisy

Bibliografia Kamil Mackiewicz, AgraArt Kamil Mackiewicz (1886–1931), artinfo.pl Kamil Mackiewicz, Miasto Postawy i okolice

Linki zewnętrzne Publikacje z ilustracjami Kamila Mackiewicza w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Polscy karykaturzyści Kategoria:Polscy plakaciści Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Polscy satyrycy Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1931 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie