Bydgoszcz jest jednym z większych miast Polski. W I Rzeczypospolitej zaliczana do miast średnich, zupełnie wyludniona wskutek wojen północnych, odrodziła się ponownie w XIX wieku. Wskutek industrializacji w II połowie tego wieku stała się dużym ośrodkiem. W 1938 roku plasowała się na 8. miejscu pod względem liczby ludności wśród miast II RPhttps://i0.wp.com/niezlomni.com/wp-content/uploads/2014/09/polska.jpg. Według danych z 31 grudnia 2023 roku opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny Bydgoszcz liczyła 326 434 mieszkańców.

Rys historyczny Okres staropolski Osada zwana Bydgoszczą istniała w 1038 r. W 1346 r. w miejscu zniszczonego grodu Kazimierz Wielki zbudował zamek, a osadzie nadał prawa miejskie. W XVI wieku zaludnienie Bydgoszczy wraz z trzema przedmieściami szacuje się na 5 tys. osóbGuldon Zenon: Zaludnienie Bydgoszczy w XVI-XVIII wieku. Prace Komisji Historii t. II: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria C: 1964.. Pod względem narodowościowym ogromną większość mieszkańców stanowili Polacy. W XVII wieku istniały kolonie Szkotów i Niemców. W XVII wieku wskutek nawrotów zarazy, pożarów i zniszczeń wojennych liczba ludności spadła do 1000, a w 1717 r. zasiedlało je tylko 150 osóbEncyklopedia Bydgoszczy, t. 1. praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2011. s. 283-284, .. Tuż przed I rozbiorem w 1772 r. Bydgoszcz liczyła około 700 osób, niemal wyłącznie narodowości polskiej, otoczona jednak była przez około 40 wsi lokowanych na prawie olęderskim, w których spory odsetek mieszkańców stanowili NiemcyBartowski Krzysztof: Udział starostwa i wójtostwa bydgoskiego w kolonizacji holenderskiej. [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. zeszyt 1..

Okres pruski Po przejściu Bydgoszczy w granice Królestwa Prus (1772 r.) ludność Bydgoszczy zaczęła wzrastać. Wskutek rozwoju gospodarczego (Kanał Bydgoski) i pruskiej kolonizacji urzędniczej, w 1800 r. liczba ludności miasta wynosiła tyle, ile podczas największego rozkwitu w okresie staropolskim – ok. 4,7 tys. – a w połowie XIX wieku sięgała już 11 tys. W 1851 r. doprowadzenie Pruskiej Kolei Wschodniej do Bydgoszczy rozpoczęło rewolucję przemysłową, która skutkowała gwałtownym przyrostem ludności. Do miasta przybywali robotnicy i pracownicy z okolicznych terenów, a także urzędnicy, przemysłowcy i wojskowi z głębi Niemiec. W latach 1851–1914 Bydgoszcz powiększyła pięciokrotnie swój obszar administracyjny oraz liczbę ludności. Na północ od Brdy powstało Nowe Miasto (Śródmieście), złożone z kwartałów kamienic czynszowych, koszar oraz dzielnic typu miasto-ogród. W tym czasie liczba ludności sięgnęła 58 tys., a razem z przedmieściami przemysłowymi Bydgoszcz liczyła 93 tys., zaliczając się do trzech największych ośrodków zaboru pruskiego. U progu I wojny światowej większość mieszkańców deklarowała narodowość niemiecką.

Dwudziestolecie międzywojenne Po włączeniu miasta do odrodzonej Polski w 1920 roku miasto wcieliło przedmieścia powiększając ośmiokrotnie swoją powierzchnię. Liczba ludności wzrosła do 88 tys. W dwudziestoleciu międzywojennym Bydgoszcz pod względem liczby ludności znajdowała się na 7. miejscu wśród miast polskich (po Warszawie, Łodzi, Lwowie, Poznaniu, Krakowie i Wilnie). W latach 1920–1922 miasto opuścili masowo Niemcy, po czym ich liczba ustabilizowała się na poziomie ok. 9 tys. osób (6% populacji). Ich miejsce zajęła nowo przybyła ludność, głównie z Wielkopolski i Pomorza, ale również z Kongresówki, Galicji i polskich emigrantów z Niemiec. W latach 30. rodzimi bydgoszczanie stanowili jedynie 30% populacji miasta. Około 32% było przybyszami z Wielkopolski, 13% z Pomorza, a 10% z Kongresówki i GalicjiHistoria Bydgoszczy. Tom II. Część pierwsza 1920-1939: red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe 1999. .. Według danych statystycznych w 1939 r. miasto zamieszkiwało 143 100 osób.

II wojna światowa W czasie II wojny światowej Niemcy wcielili Bydgoszcz do III Rzeszy w okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie. Mimo zamierzonej całkowitej germanizacji miasta, masowych wysiedleń i represji, do końca wojny ludność deklarująca się jako Polacy przekraczała 40 tys. osóbHistoria Bydgoszczy. Tom II. Część druga 1920-1939: red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe 2004. s. 170, ..

Okres po 1945 roku W 1945 roku miasto liczyło 146 tysięcy mieszkańców, w tym około 28% Niemców. Po roku Niemców pozostało już tylko 633, a ludność miasta liczyła 135 tysięcy osób. Przeprowadzony po 10 latach spis wykazał 202 tysięcy, a w 1965 roku do 256 tysięcy osób. Przyrost był efektem rozwoju przemysłu, dodatniego przyrostu naturalnego i migracji, rozrostu terytorialnego oraz rozwoju nowych osiedli mieszkaniowych. Do miasta przybywała ludność z regionu Kujaw, Pomorza, Wielkopolski oraz z głębi kraju.

W 1973 roku przyłączono Fordon nad Wisłą liczący około 8 tys. mieszkańców. W latach 1956–1990 zbudowano od podstaw duże osiedla mieszkaniowe na górnym tarasie miasta (Błonie, Szwederowo Południe, Szwederowo Północ, Wzgórze Wolności, Wyżyny, Kapuściska), tarasie dolnym (Leśne, Skrzetusko, Bartodzieje) oraz w tzw. Nowym Fordonie. Na ich terenie osiedliło się około 70 tys. osób.

W okresie powojennym Bydgoszcz pod względem liczby ludności znajdowała się na 9. miejscu wśród miast polskich. W 1986 roku wyprzedziła Katowice, wskakując na 8. miejsce. W latach 60. i 70. liczba ludności wzrastała po ok. 22%, zaś w latach 80. już tylko o 9%. Liczba ludności ustabilizowała się na maksymalnym poziomie w 1998 roku, kiedy osiągnęła 386 855 osób. Od tego czasu zaczęła spadać, wskutek ujemnego przyrostu naturalnego oraz migracji na rzecz gmin ościennych, co z kolei było cechą suburbanizacji.

Liczba mieszkańców mały|240px|Bydgoszcz podczas potopu szwedzkiego w 1656 roku – reprodukcja sztychu Erika Dahlbergha mały|240px|Bydgoszcz w 1838 roku – reprodukcja obrazu J.C. Cederholma mały|240px|Bydgoszcz w 2013 roku – widok z wieży ciśnień Data Liczba ludności Uwagi XV wiek 2000–3000 Miasto z przedmieściami Przed 1600 Niespełna 2000 1604 Około 3000 W obrębie murów miejskich 1. poł. XVII wieku Niespełna 5000 Po 1660 900 1717 150 W obrębie murów miejskich 1766 Niespełna 1000 1772 700 1800 4691 1806 4100 1816 6100 1817 6910 1837 7390 W tym 420 Żydów 1849 10 263 1852 12 900 1861 20 524 W tym 1372 Żydów 1867 25 000 1868 27 700 1871 27 440 W tym 1963 Żydów 1875 31 308 1880 34 044 W tym 1889 Żydów 1885 36 294 1890 41 399 W tym 2000 Polaków i 1451 Żydów 1895 46 400 1900 52 204 1906 51 080 1910 57 696 Z przedmieściami ~93 tysiące 1920 84 054 1921 90 095 W tym 645 Żydów 1922 95 078 W tym 705 Żydów 1923 100 000 1924 104 477 W tym 921 Żydów 1925 104 000 1926 108 065 W tym 1098 Żydów 1927 110 810 W tym 1283 Żydów 1928 115 964 W tym 1480 Żydów 1929 118 274 W tym 1579 Żydów 1930 117 945 W tym 1644 Żydów 1931 117 634 W tym 1882 Żydów 1932 119 208 W tym 1907 Żydów 1933 117 500 1935 129 377 W tym 2076 Żydów 1936 132 780 W tym 2101 Żydów 1937 137 146 W tym 2058 Żydów 1938 141 305 W tym 2042 Żydów 1939 143 100 1945 135 491 1946 134 614 Spis sumaryczny w 1946 roku 1950 162 524 Narodowy Spis Powszechny 1950, 164 200 (szacunkowo) 1955 202 044 1960 232 007 Spis powszechny w Polsce (1960), 239 900 (szacunkowo) 1961 240 000 1962 244 000 1963 248 300 1964 252 700 1965 256 582 1966 260 700 1967 273 300 1968 277 600 1969 280 800 1970 282 200 Narodowy Spis Powszechny 1970, 283 200 (szacunkowo) 1971 285 680 1972 291 200 1973 308 100 Włączono miasto Fordon 1974 313 500 1975 322 657 1976 330 362 1977 339 237 1978 338 332 Narodowy Spis Powszechny 1978 1979 343 799 1980 348 631 1981 352 424 1982 356 542 1983 357 683 1984 361 391 1985 366 424 1986 369 445 1987 372 602 1988 377 896 Narodowy Spis Powszechny 1988 1989 380 385 1990 381 534 1991 383 574 1992 383 568 1993 384 830 1994 385 708 1995 386 056 1996 386 592 1997 386 265 1998 386 855 1999 386 273 2000 375 676 2001 374 352 2002 372 104 Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2002 2003 370 245 2004 368 235 2005 366 074 2006 363 468 31 grudnia 2007 361 222 31 grudnia 2008 358 928 31 grudnia 2009 357 650 2010 364 443 Korekta po Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2011 2011 363 926 Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 31 grudnia 2012 361 254 31 grudnia 2013 359 428 31 grudnia 2014 357 652 31 grudnia 2015 355 645 31 grudnia 2016 353 938 31 grudnia 2017 352 313 31 grudnia 2018 350 178 31 grudnia 2019 348 190 31 grudnia 2020 344 091 31 grudnia 2021 334 026 Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021 31 grudnia 2022 330 038 31 grudnia 2023 326 434

Powierzchnia Bydgoszczy 2009 – 176 km²

Przypisy

Bibliografia 1939-1979 – Roczniki statystyczne GUS 1980-1994 – Roczniki demograficzne GUS 1995-2006 – Bank danych regionalnych GUS 2007-2015 – Bank danych lokalnych GUS 2009 – UM Bydgoszcz

Kategoria:Bydgoszcz Bydgoszcz