thumb|Grób Ludwika Widerszala na warszawskim cmentarzu Powązkowskim Ludwik Nikodem Widerszal ps. „Krysiński”, „Pisarczyk” (ur. 24 kwietnia 1909 w Warszawie, zm. 13 czerwca 1944Księgi metrykalne parafii rzymskokatolickiej św. Michała w Warszawie. Akt zgonu 270/1944 tamże) – polski historyk i archiwista, znawca dziejów Bałkanów i Kaukazu, członek Wydziału Informacji Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej.
Życiorys Urodził się w inteligenckiej rodzinie żydowskiej Adama Stanisława – pracownika bankowego oraz Reginy Eugenii z Krakowskich. W latach 1919–1921 uczęszczał do Państwowego Gimnazjum im. Tadeusza Czackiego, później do Państwowego Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie, w którym w 1925 uzyskał świadectwo maturalne. Po śmierci ojca zarabiał na życie udzielaniem lekcji. W 1926 rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim (m.in. pod kierunkiem Marcelego Handelsmana). W 1930 obronił pracę magisterską pod tytułem Tradycje napoleońskie we Francji i w Polsce przed rokiem 1848. Od 1928 pracował w Instytucie Historycznym UW jako asystent-wolontariusz, a po 1932 młodszy asystent. W 1930 uzyskał stopień doktora za pracę Sprawy kaukaskie w polityce europejskiej w latach 1831–1864 (opublikowana w 1934). W 1933 był współorganizatorem VII Międzynarodowego Kongresu Historycznego w Warszawie, na którym przedstawił referat poświęcony polityce brytyjskiej na Zachodnim Kaukazie w XIX wieku. Pięć lat później wziął udział w VIII Kongresie w Zurychu, na którym miał wystąpienie poświęcone bułgarskiemu ruchowi narodowemu.
W latach 1935–1939 zatrudniony w Archiwum Wojskowym, na krótko przed wybuchem wojny podjął pracę w Archiwum Akt Nowych. W 1938 uzyskał habilitację za pracę Bułgarski ruch narodowy 1856-1872.
W czasie II wojny światowej wykładowca tajnego uniwersytetu w Warszawie (od 1942). Od 1939 pracował w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej ZWZ, a później Armii Krajowej, gdzie zajmował się sprawami międzynarodowymi. Od 1942 stał na czele Podwydziału „Z”, w którego obszarze zainteresowań leżały kwestie ziem wschodnich i zachodnich, sprawy narodowościowe oraz polityka międzynarodowa.
Był inicjatorem powstania Referatu Żydowskiego w Wydziale Informacji Biura Informacji i Propagandy KG AK.
13 czerwca 1944 został zamordowany we własnym mieszkaniu przez działaczy podziemia, którzy oświadczyli mu, że on i jego żona są Żydami-komunistami. Po naradzie, działacze podziemia odstąpili od zabójstwa (będącej w dziewiątym miesiącu ciąży) jego żony ElżbietyWojciech Lada, Bandyci z Armii Krajowej. Ile jest prawdy w czarnej legendzie polskiego podziemia.Kraków 2018, s. 187..
Ludwik Widerszal spoczywa wraz z żoną i rodzicami w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 235–V–1).
Pośmiertnie został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami.
Wybrane publikacje Angielska polityka zagraniczna 1830-1870: przegląd literatury z lat 1925–1933, Warszawa 1934. The British policy in the western Caucasus 1833-1842 : Palmerston, Ponsonby, Urquhart, Varsovie 1933. Bułgarski ruch narodowy 1856-1872, Warszawa 1937. Najnowsze studja (1914-1935) o epoce bułgarskiego odrodzenia narodowego, Warszawa 1935. Powstanie styczniowe w dziejach Słowian bałkańskich, Czechów i Rumunów, Warszawa 1938. Ruchy wolnościowe na Bałkanach, Lwów 1939. Sprawa cieśnin i Morza Czarnego w latach 1829–1914 w historjografji lat 1900–1932, Warszawa 1933. Sprawy kaukaskie w polityce europejskiej w 1831-1863, Warszawa 1934. Z papierów Aleksandra Ekzarcha, Warszawa 1935. Źródła do dziejów powstania styczniowego w Archiwum Wojskowym, Warszawa 1938, współautor Jan Giergielewicz.
Przypisy
Bibliografia Andrzej Krzysztof Kunert, Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej: 1939-1944, Tom 2, Wydawnictwo „Pax”, Warszawa 1987, s. 182–183 Janusz Marszalec, Morderstwo na Makowieckich i Widerszalu. Stara sprawa, nowe pytania, nowe wątpliwości, „Zagłada Żydów” r. II (2006), vol. 2 Maciej Janowski, Antykomunista Ludwik Widerszal „Rzeczpospolita” z 21–22 listopada 2009
Dzieła Ludwika Widerszala w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Ofiary zabójstw w Polsce Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Polscy bałkaniści Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie