thumb|Powiat nowogródzki Powiat nowogródzki – powiat w województwie nowogródzkim II Rzeczypospolitej. Jego stolicą było miasto Nowogródek. W skład powiatu wchodziło 12 gmin i 1 miasto.
Rzeczpospolita Obojga Narodów, zabór rosyjski, współczesność Wcześniej powiat województwa nowogródzkiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Po III rozbiorze rozdzielony na kilka drobniejszych. W zaborze rosyjskim powiat nowogródzki (ujezd) wchodził kolejno w skład guberni: słonimskiej, litewskiej, grodzieńskiej i mińskiej. Obecnie jego terytorium znajduje się na Białorusi.
Demografia Według jednej ze współczesnych tez Alfonsa Krysińskiego i Wiktora Ormickiego, terytorium powiatu wchodziło w skład tzw. zwartego obszaru białoruskiego, to znaczy Białorusini stanowili na nim narodowość dominującą.
W grudniu 1919 roku powiat nowogródzki okręgu wileńskiego ZCZW zamieszkiwało 95 907 osób. Na jego terytorium znajdowało się 696 miejscowości, z których jedna miała 1–5 tys. mieszkańców i jedna powyżej 5 tys. mieszkańców. Był nią Nowogródek z 5096 mieszkańcami.
Oświata W powiecie nowogródzkim okręgu wileńskiego ZCZW w roku szkolnym 1919/1920 działało 60 szkół powszechnych, 1 szkoła średnia i 5 kursów. Ogółem uczyło się w nich 3679 dzieci i pracowało 102 nauczycieli.
Podział administracyjny (1919) +Podział administracyjny i ludność powiatu nowogródzkiego (1919 rok)Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919Lp.Wg źródłaGmina(M) = gmina miejskaLudn.Wyznanie w %Narodowość w %Dawna przyn. adm.KSPJPBRŻGub.Ujezd85Cyryn5,06429,7–69,30,928,352,5–0,9MInowogródzki86Horodeczna8,6397,3–89,62,77,890,6–1,6MInowogródzki87Horodyszcze9,82210,8–78,210,710,978,1–10,7MInowogródzki88Jeremicze8,8661,9–90,87,31,890,9–7,3MInowogródzki89Korelicze3,6891,4–89,78,81,289,9–8,8MInowogródzki90Koszelewo11,37321,7–76,81,522,563,4–1,5MInowogródzki91Lubcz8,0854,9–88,76,34,988,8–6,3MInowogródzki92Niehniewicze5,0881,5–96,62,91,395,8–2,9MInowogródzki93Nowogródek (M)5,09613,7–15,465,313,715,4–65,3MInowogródzki94Poczapów8,3487,4–90,71,937,061,1–1,9MInowogródzki95Rajce8,2917,7–91,11,17,791,2–1,0MInowogródzki96Szczorse2,0743,0–97,0–3,097,0––MInowogródzki97Wsielub11,47223,6–72,24,125,471,1–3,5MInowogródzki
Gminy Cyryn Horodeczna Horodyszcze22 stycznia 1926 r. wyłączona z powiatu nowogródzkiego i przyłączona do powiatu baranowickiego (). Jeremicze22 stycznia 1926 r. wyłączona z powiatu nowogródzkiego i przyłączona do powiatu stołpeckiego (). Korelicze Koszelewo Lubcz Niechniewicze Poczapowo Rajce Szczorse Wsielub DworzecPrzyłączona 22 stycznia 1926 r. z powiatu słonimskiego (). Zdzięcioł
Miasta Nowogródek
Starostowie Józef Jellinek (1920-1927)
Zobacz też podział administracyjny II RP województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Powiat nowogródzki (gubernia mińska). Mapa administracyjna.
Kategoria:Podział administracyjny województwa nowogródzkiego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Powiaty II Rzeczypospolitej Kategoria:Powiaty guberni mińskiej Powiat nowogródzki