thumb|Barwy brygady
thumb|Oznaka I Korpusu PSZ na Zachodzie
1 Samodzielna Brygada Strzelców (1 SBS) – brygada piechoty Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Formowanie i zmiany organizacyjne 13 lipca 1940 w obozie Biggar w Szkocji rozpoczęto formowanie 1 Brygady Strzelców pod dowództwem gen. bryg. Gustawa Paszkiewicza. Brygada wchodziła w skład I Korpusu Polskiego. Wzięła udział w obronie przeciwdesantowej wybrzeży Szkocji.
Naczelny Wódz i Minister Spraw Wojskowych rozkazem L.dz. 1557/Tjn.O.I.Org.42 z dnia 9 maja 1942 nadał 1 Brygadzie Strzelców nazwę „1 Samodzielna Brygada Strzelców”Rozkaz dzienny Nr 321 Szkoły Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej z 22 maja 1942..
W 1943 nie ustały trudności w uzupełnieniu stanów osobowych 1 Dywizji Pancernej. Anglicy naciskali na sformowanie jej i doprowadzenie do pełnych etatów wojennych. 14 lutego 1943 gen. Sikorski powiadomił gen. Brooke’a o zamiarze skadrowania 1 BS.
12 marca na błoniach na północ od Alloa odbył się ostatni przegląd 1 Samodzielnej Brygady Strzelców przed jej rozwiązaniem. Brygada zmuszona była oddać swych żołnierzy do innych związków taktycznych.
15 kwietnia 1943 generał Bronisław Duch podpisał ostatni rozkaz dzienny jako dowódca brygady. Stwierdził w nim, że „rozkaz Naczelnego Wodza L.dz. 370/Tjn.Org.43 i dowódcy I Korpusu Nr 31 z 13 kwietnia 1943 o przemianowaniu 1. Samodzielnej Brygady Strzelców na 1. Dywizję Grenadierów wprowadzam w życie z dniem 16 kwietnia 1943. Zarządzenia szczegółowe będę wydane oddzielnie”. 20 kwietnia 1943 generał Duch podpisał rozkaz dzienny Nr 1 Dowództwa 1 Dywizji Grenadierów.
Odznaka brygady Zatwierdzona Dz. Rozk. NW nr 2, poz 15 z 23 kwietnia 1942. Dwuczęściowa odznakę wykonaną w białym metalu, oksydowaną, stanowi stylizowany wzlatujący orzeł wkomponowany w wieniec z liści ostu w kolorze brązu. Na wieńcu napis 1 BRYGADA STRZELCÓW. Na awersie na pierwszym piórze przy upierzeniu nóg orła wypukły napis K&S Edin, na rewersie napis: SCOTLAND 1942 K&S. Wymiary – 60x47 mm; projekt – Wincenty Wierzejewski; wykonanie – Kirkwood and Son z Edinburgha. Istnieje odmiana odznaki: jednoczęściowa, wykonana w srebrze próby 925 z pozłoconym wieńcem, dziobem i szponami orła. Na rewersie znak firmowy MR oraz kolejny numer odznaki. Wymiary – 47x35 mm.
Struktura organizacyjna brygady Struktura brygady została opracowana na podstawie doświadczeń wojennych. Miała być jednostką ruchliwą, przystosowaną do działań manewrowych, zmotoryzowaną, dysponującą dużą siła ognia (batalion czołgów i artyleria wsparcia).
Kwatera Główna 1 Brygady Strzelców Oddział Sztabowy pluton ochrony sztabu 1 batalion strzelców podhalańskich 2 batalion strzelców 3 batalion strzelców 1 oddział rozpoznawczy 1 kompania przeciwpancerna 1 dywizjon artylerii lekkiej 1 bateria artylerii przeciwlotniczej 1 kompania saperów 1 kompania łączności 1 kompania sanitarna 1 kompania warsztatowa 1 kompania zaopatrywania
W skład każdego z trzech batalionów strzelców wchodziło: dowództwo batalionu pluton łączności drużyna rozpoznawcza 1 kompania strzelców 2 kompania strzelców 3 kompania strzelców kompania ckm i broni towarzyszącej pluton przeciwpancerny (4 działka) pluton przeciwlotniczy (4 lkm) tabor baonu Kompania strzelców składała się z pocztu dowódcy, trzech plutonów strzelców i sekcji moździerzy 2-calowych.
Oddział Rozpoznawczy 1 BS posiadał w swoim składzie cztery plutony: motocyklowy, ckm, przeciwpancerny i czołgów.
Brygada powinna liczyć 5743 żołnierzy, w tym 419 oficerów i 978 podoficerów. Tak duży skład procentowy kadry podyktowany był wysokimi nadwyżkami oficerów i dużymi trudnościami prowadzenia poboru w Wielkiej Brytanii i w Kanadzie.
Obsada personalna thumb|Gen. Bronisław Duch – dowódca 1 BS i 1 DG Dowódcy brygady gen. bryg. Gustaw Paszkiewicz gen. bryg. Bolesław Bronisław Duch (do 16 IV 1943 → dowódca 1 DG)
Zastępca dowódcy brygady płk dypl. Kazimierz Glabisz (do 24 II 1943 → zastępca dowódcy 1 DPanc)
Szef sztabu płk dypl. Zenon Wzacny (do 16 IV 1943 → szef sztabu 1 DG)
Szef Oddziału III Operacyjnego mjr dypl. Felicjan Majorkiewicz (do 1 VI 1943 → dyspozycja Oddziału Personalnego Sztabu NW)
Naczelni lekarze brygady płk lek. Wincenty Babecki (do 15 IV 1943 → referent służby zdrowia w Oddziale IV Sztabu I KPanc.-Mot.) mjr lek. dr Jan Faleński (5 III - 13 V 1943 → lekarz Polskiego Biura Wojskowego w Londynie)
Dowódca 3 batalionu strzelców mjr Michał Bilik (od 11 V 1943)
Dowódcy 1 kompanii saperów kpt. Józef Zielonka (26 VI 1940 – 30 I 1941 → zastępca dowódcy 1 ksap) mjr Józef Hempel mjr Jan Gustowski (1943) kpt. Folik Felisk Julian(1943)
Dowódcy 1 kompanii sanitarnej mjr lek. Leon Bazała (do 24 IV 1943 → Sztab Naczelnego Wodza) kpt. lek. dr Jan Eugeniusz Janiga (od 5 III 1943)
Dowódcy 1 kompanii zaopatrywania (b. 1 kolumny samochodowej) mjr Zdzisław Orłowski (do 12 V 1943 → 1 pal) mjr piech. Bronisław Feliks Łoziński (od 12 V 1943)
Dowódcy 1 kompanii warsztatowej mjr Hipolit Ciągliński (do 31 VII 1943 → dowódca Oddziałów Technicznych 1 Dywizji Grenadierów) kpt. Ireneusz Berg (od 31 VII 1943)
Pozostali oficer łącznikowy - mjr Czesław Mierzejewski (od 5 III 1943) dowódca 1 batalionu strzelców – płk dypl. Witold Gierulewicz dowódca 1 kompanii łączności - kpt. inż. Sabin Popkiewicz (do 11 V 1943)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:1 Samodzielna Brygada Strzelców Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii Kategoria:Oddziały I Korpusu Polskiego (PSZ) Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1943