thumb|240px|Grób Edwarda Csató na cmentarzu Wojskowym na Powązkach, 23 lipca 2008 Edward Csató (ur. 19 grudnia 1915 w Olszanicy, zm. 27 kwietnia 1968 w Warszawie) – polski eseista, krytyk i historyk teatru.
Życiorys Syn Józefa. W 1933 roku ukończył IV Państwowe Gimnazjum we Lwowie. Po maturze w 1937 podjął studia na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, które po wybuchu wojny kontynuował na tajnym Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Debiutował na łamach tygodnika „Sygnały” we Lwowie jako krytyk literacki. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. W latach 1942–1944 był żołnierzem AK. Pracował jako inspektor w Miejskim Wydziale Oświaty oraz kancelista w warsztatach kolejowych w Wilnie. W latach 1945–1947 przebywał w Łodzi, gdzie był publicystą „Robotnika” i „Dziennika Łódzkiego”.
Tuż po wojnie w Łodzi uczęszczał na wykłady Leona Schillera. Był też słuchaczem w katedrze estetyki kierowanej przez prof. Stefana Morawskiego na Uniwersytecie Warszawskim.
W latach 1947–1948 był redaktorem tygodnika „Nowiny Literackie”. Był twórcą i redaktorem naczelnym (w latach 1952–1968) dwutygodnika „Teatr”. Namówił do publikowania w tym piśmie praktyków sceny, np. Erwina Axera, czy Jerzego Kreczmara. Był współtwórcą i redaktorem naczelnym Almanachu Sceny Polskiej.
W latach 1949–1952 oraz 1958–1962 był wykładowcą warszawskiej PWST W 1962 roku uzyskał na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu stopień doktora. Tematem rozprawy doktorskiej były Szkice o dramatach Słowackiego, a promotorem Bronisław Nadolski. W tym samym roku podjął pracę na tej uczelni. W 1966 roku opublikował pracę Leon Schiller, twórca monumentalnego teatru polskiego, która wraz z monografią Leon Schiller miały być podstawą habilitacji, która nie doszła do skutku ze względu na śmierć autora.
Pełnił funkcję sekretarza Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego. Był autorem wielu książek o teatrze. Przełożył i opracował Ifigenię w Taurydzie Johanna Wolfganga Goethego (1965).
Zmarł w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 32A-2-2)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Publikacje
Csató E., Sartre'owskie piekło samotności, „Nowiny Literackie” 1947, nr 33. Csató E., Jak patrzeć na teatr, Instytut Wydawniczy „Sztuka”, Warszawa 1949, s. 79. Csató E., Bogusławski na scenach Polski Ludowej, „Pamiętnik Teatralny” 1954, z. 3–4. Csató E., O niektórych powojennych inscenizacjach Schillerowskich, „Pamiętnik Teatralny” 1955, z. 3–4. Csató E., Dwie strony rampy, Wydawnictwo „Czytelnik”, Warszawa 1956. Csató E., Widz w teatrze [poszerzona wersja książki Jak patrzeć na teatr], Warszawa 1958. Csató E., O Prometeuszu i ciuchach, Wydawnictwo „Czytelnik”, Warszawa 1959. Csató E., Szkice o dramatach Słowackiego. Maria Stuart, Balladyna, Beatryx Cenci, Fantazy, PIW, Warszawa 1960, s. 286. Csató E., Leon Schiller twórca monumentalnego teatru, CPARA, Warszawa 1966, s. 202. Csató E., Polski teatr współczesny pierwszej połowy XX wieku, Wydawnictwo „Polonia”, 1967, s. 194. Csató E., Leon Schiller, PIW, Warszawa 1968. Csató E., Kreczmar Jerzy, Paradoks o reżyserze, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1970, s. 297. Csató E., Interpretacje. Recenzje teatralne 1945–1964, PIW, Warszawa 1979, s. 505.
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (15 lipca 1954) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Filozofowie szkoły lwowsko-warszawskiej Kategoria:Laureaci Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Olszanicy (województwo podkarpackie) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy dziennikarze kulturalni Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy eseiści XX wieku Kategoria:Polscy historycy teatru Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy krytycy teatralni Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Zmarli w 1968