thumb|Przykład sekwencji skał osadowych - odsłonięcie osadów morskich w zachodniej części Utah.|alt= Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przenoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.
Podział Ze względu na sposób powstania wyróżnia się:
skały okruchowe (klastyczne) – powstałe w wyniku nagromadzenia materiału pochodzącego z rozkruszenia starszych skał, jego przetransportowania i osadzenia przez wodę, wiatr lub lód: skały bardzo drobnookruchowe (pelity): ił, iłowiec, łupek ilasty; skały drobnookruchowe (aleuryty): muł, mułowiec, łupki osadowe; skały średniookruchowe (psamity): piasek, piaskowiec, arkoza, szarogłaz; skały grubookruchowe (psefity): gruz, żwir, brekcja, zlepieniec; skały piroklastyczne – powstałe z materiałów wyrzuconych w powietrze w czasie erupcji wulkanicznej, np. tuf wulkaniczny, tufit;
skały rezydualne (alitowe, regolit) – zwietrzelina powstała „in situ” (na miejscu) w wyniku wietrzenia skał (przede wszystkim węglanowych): terra rossa, lateryt, boksyt.
skały chemogeniczne (pochodzenia chemicznego) – powstałe w wyniku rozpuszczenia składników skał starszych i ponownego wytrącenia osadu wskutek parowania lub reakcji chemicznych z udziałem (albo bez) organizmów żywych: węglanowe – wapienie, dolomit, margiel – skała mieszana; skały krzemionkowe – gejzeryt, kwarcyt, krzemień, rogowiec, martwica krzemionkowa, opoka; skały żelaziste – żelaziak, ruda darniowa; skały gipsowe i skały solne – gips, anhydryt, sól kamienna, sole potasowe; skały fosforanowe – fosforyt, guano; skały manganowe, siarkowe (siarka rodzima), skały strontowe, skały barytowe, skały fluorytowe;
skały organogeniczne
Przykłady skał osadowych
Zobacz też
Osady
Przypisy
Linki zewnętrzne Żywa planeta - Skały osadowe Jak powstają skały osadowe? (PDF)
*