Linia kolejowa nr 91 Kraków Główny – Medyka – zelektryfikowana, w większości dwutorowa linia kolejowa w południowo-wschodniej Polsce. Stanowi część pan-europejskiego szlaku E 30.
Historia Linia kolejowa nr 91 jest polskim odcinkiem dawnej Kolei Galicyjskiej im. Karola Ludwika, łączącej Kraków ze Lwowem. Pierwsze jednotorowe połączenie ukończono w latach 1856–1861. W 1892 roku kolej została znacjonalizowana przez władze Austro-Węgier i stała się częścią Cesarsko-Królewskich Kolei Państwowych. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 przeszła na własność Polskich Kolei Państwowych. Po II wojnie światowej odcinek na wschód od Medyki został przebudowany na rozstaw szerokotorowy i przejęty przez Koleje Radzieckie, a od 1991 należy do Kolei Ukraińskich.
W latach 50. XX w. rozpoczęto pierwsze prace nad elektryfikacją linii. Począwszy od odcinka Kraków Główny – Kraków Płaszów, na którym sieć trakcyjna została oddana do użytku 29 kwietnia 1959 roku intensywne prace prowadzono w latach 60. realizując w kilku etapach: 29 marca 1960 Kraków Płaszów – Kraków Bieżanów 28 maja 1960 Kraków Bieżanów – Podłęże 28 kwietnia 1962 Podłęże – Bogumiłowice 29 września 1962 Bogumiłowice – Tarnów Mościce 25 maja 1963 Tarnów Mościce – Dębica
26 września 1963 zelektryfikowano odcinek Dębica – Rzeszów Główny i tym samym uroczyście otwarto dla trakcji elektrycznej linię Kraków – Rzeszów. Odcinek Rzeszów – Medyka został zelektryfikowany 28 kwietnia 1964 roku, a 5 sierpnia 1972 roku zelektryfikowano przejście graniczne w Medyce, tym samym kończąc całkowitą elektryfikację linii.
Modernizacja W latach 2011–2015 linia kolejowa na odcinku Kraków – Rzeszów była modernizowana w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Modernizacja miała na celu zwiększenie prędkości rozkładowej linii na tym odcinku ze 120 do 160 km/h. W latach 2010–2011 odbył się natomiast remont linii na odcinku Rzeszów – Medyka, polegający m.in. na wymianie nawierzchni torowej i sieci trakcyjnej.
18 kwietnia 2017 PKP PLK podpisały umowę z konsorcjum firm Strabag i Krakowskie Zakłady Automatyki, w ramach której zaplanowano m.in. dobudowę dwóch przystanków (Kraków Grzegórzki i Kraków Złocień) i dwóch dodatkowych torów.
25 stycznia 2018 PKP PLK podpisały z firmą Thales umowę na wyposażenie odcinka Podłęże – Rzeszów w Europejski System Sterowania Pociągiem, a 26 marca 2018 z konsorcjum Serso/Intop Warszawa na prace na odcinku Munina – Żurawica obejmujące przebudowę 7 wiaduktów oraz przebudowę peronów na 3 przystankach.
W sierpniu 2018 roku rozpoczęto modernizację stacji Rzeszów Główny wraz z budową nowego przystanku osobowego Rzeszów Zachodni, wymianą torowiska, wiaduktów, urządzeń sterowania ruchem oraz budową nowych peronów i przejścia podziemnego na stacji głównej. Prace obejmują odcinek od rozgałęzienia linii 91 oraz 71 (kier. Ocice) do mostu na rzece Wisłok w Rzeszowie (bez mostu). Wartość umowy to ponad 200 mln zł.
W styczniu 2019 roku podpisano umowę na modernizację stacji Radymno w ramach zadania Zaprojektowanie i wykonanie robót w stacjach Radymno i Przeworsk oraz na szlaku Przemyśl - Hurko. Prace remontowe obejmą wymianę nawierzchni torowej oraz modernizację peronów i urządzeń sterowania ruchem. W ramach prac zostaną także przebudowane most nad potokiem Mnich na stacji Przeworsk oraz przejazdy kolejowo-drogowe w Przemyślu i Radymnie. Wykonawcą prac jest firma Transkol z KielcInformacje o wyborze najkorzystniejszej oferty.
W czerwcu 2025 r. PKP PLK poinformowały o zleceniu opracowania dokumentacji projektowej dla modernizacji odcinka Rzeszów – Medyka, podnoszącej prędkość maksymalną pociągów ze 120 do 160 km/h.
Ruch pociągów Polregio Pociągi regio kursują na całym odcinku Kraków Główny – Przemyśl Główny – Medyka. Od strony Krakowa większość składów kończy bieg na stacji Tarnów lub Rzeszów Główny, bądź z Tarnowa kieruje się linią nr 96 do Nowego Sącza i Krynicy-Zdroju. Na pozostałym odcinku dominują połączenia relacji Tarnów – Rzeszów oraz Rzeszów – Przemyśl.
Od 1 września 2016 w dni robocze uruchomiono 3 pary pociągów relacji Przemyśl – MedykaStrona wschodnik.pl. W rocznym rozkładzie jazdy 2017/2018 na odcinku Rzeszów Główny - Kraków Główny spółka Polregio uruchomiła 3 pary pociągów regio w stronę Katowic, w tym 1 parę pociągów do stacji Rybnik.
PKP Intercity Od 19 grudnia 2015 roku na części trasy z Rzeszowa Głównego do Krakowa Głównego (i dalej do stacji Gdynia Główna) kursuje pociąg EIP obsługiwana przez EZT ED250.
Koleje Małopolskie Pociągi osobowe Kolei Małopolskich kursują na części trasy od Krakowa Głównego do Tarnowa. Trasa Kraków Główny – Wieliczka Rynek-Kopalnia, wykorzystująca odcinek Kraków Główny – Kraków Bieżanów, została przejęta od spółki Polregio w rozkładzie jazdy 2014/2015, natomiast trasa Kraków Główny – Krynica, wykorzystująca odcinek od Krakowa Głównego do stacji Tarnów, została przejęta w części od spółki Polregio w rozkładzie jazdy 2016/2017.
Infrastruktura Posterunki ruchu i punkty ekspedycyjne Na linii znajdują się 92 różne punkty eksploatacyjne, w tym 28 stacji kolejowych, 41 przystanków.
+ Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych, plk-sa.pl.
Załącznik nr 7, Informacje dotyczące zakresu świadczonych usług na rzecz pasażera oraz warunki techniczne peronów na stacjach pasażerskich, pkp.pl.Rodzaj i nazwaZdjęcieLiczba peronówLiczba krawędzi peronowychInfrastrukturastacjaKraków Główny ♿︎bezramki510 przejście pod torami kasy biletowe biletomaty parking sieć Wi-Fi punkt gastronomiczny kiosk informacja dla podróżnychprzystanekKraków Grzegórzkibezramki22 przejście pod torami informacja dla podróżnychprzystanekKraków Zabłociebezramki24 przejście pod torami parking informacja dla podróżnychstacjaKraków Płaszówbezramki46 przejście pod torami kasy biletowe informacja dla podróżnychprzystanekKraków Prokocimbezramki22 przejście pod torami informacja dla podróżnychstacjaKraków Bieżanówbezramki45 kładka informacja dla podróżnychprzystanekKraków Złocieńbezramki22 przejście pod torami informacja dla podróżnychprzystanekKokotówbezramki22 przejście pod torami informacja dla podróżnychprzystanekWęgrzce Wielkiebezramki22 przejście pod toramistacjaPodłężebezramki22 przejście pod torami kasy biletowe parking informacja dla podróżnychprzystanekStaniątkibezramki22 informacja dla podróżnychprzystanekSzarówbezramki22stacjaKłajbezramki22 przejście pod torami informacja dla podróżnychprzystanekStanisławicebezramki22przystanekCikowicebezramki22stacjaBochnia ♿︎bezramki34 przejście pod torami kasy biletowe parking kiosk informacja dla podróżnychprzystanekRzezawabezramki22przystanekJasień Brzeskibezramki22stacjaBrzesko Okocimbezramki24 przejście pod torami biletomaty (KMŁ) parking informacja dla podróżnych toalety kiosk (Poczta Polska)przystanekSterkowiecbezramki22 kasy biletoweprzystanekBiadolinybezramki22 kasy biletowestacjaBogumiłowicebezramki22 przejście pod torami parkingstacjaTarnów Mościce ♿︎bezramki22 przejście pod torami biletomaty (KMŁ) parking informacja dla podróżnychstacjaTarnów ♿︎bezramki36 przejście pod torami kasy biletowe biletomaty (KMŁ) parking punkt gastronomiczny kiosk informacja dla podróżnychstacjaWola Rzędzińskabezramki22 przejście pod torami parking kiosk informacja dla podróżnychprzystanekWałkibezramki22przystanekCzarna Tarnowskabezramki22 przejście pod toramiprzystanekGrabinybezramki22 przejście pod toramistacjaDębicabezramki24 przejście pod torami kasy biletowe parking informacja dla podróżnychprzystanekDębica Wschodniabezramki22przystanekLubzinabezramki22stacjaRopczycebezramki22 przejście pod toramiprzystanekRopczyce Witkowicebezramki22 kasy biletowestacjaSędziszów Małopolskibezramki23 przejście pod torami kasy biletowe parking informacja dla podróżnychprzystanekSędziszów Małopolski Wschodni22przystanekBędziemyślbezramki22 przejście pod torami parkingprzystanekTrzciana12 przejście pod toramiprzystanekŚwilczabezramki22 przejście pod torami parkingprzystanekRudna Wielkabezramki22 przejście pod toramiprzystanekRzeszów Dworzyskobezramki22przystanekRzeszów Baranówkabezramki22 przejście pod torami informacja dla podróżnychprzystanekRzeszów Zachodnibezramki23 przejście pod torami stojak dla rowerów informacja dla podróżnychstacjaRzeszów Głównybezramki36 przejście pod torami kasy biletowe parking kiosk informacja dla podróżnychprzystanekRzeszów Pobitno22 przejście pod toramiprzystanekRzeszów Załężebezramki22stacjaStrażówbezramki12 przejście nadziemneprzystanekKrzemienicabezramki22stacjaŁańcutbezramki12 przejście nadziemne kasy biletowe parking informacja dla podróżnychprzystanekGłuchów22przystanekKosinabezramki22stacjaRogóżno koło Łańcuta22 przejście nadziemneprzystanekGrzęskabezramki22 kasy biletowestacjaPrzeworskbezramki25 przejście pod torami kasy biletowe przejście nadziemne parking informacja dla podróżnychprzystanekPełkinie22stacjaJarosławbezramki23 przejście pod torami kasy biletowe parking kioskstacjaMuninabezramki12przystanekOstrów koło Radymna22stacjaRadymnobezramki12 przejście nadziemne parkingprzystanekSośnica Jarosławskabezramki22przystanekNizinybezramki22przystanekWalawa22przystanekŻurawica Rozrządowabezramki22 przejście nadziemnestacjaŻurawica Osobowabezramki11przystanekPrzemyśl Zasaniebezramki22 przejście pod toramistacjaPrzemyśl Głównybezramki59 przejście pod torami kasy biletowe parking kiosk informacja dla podróżnychprzystanekPrzemyśl Wschodni11stacjaHurko11przystanekMedyka Towarowabezramki11przystanekMedyka Rozrządowabezramki11stacjaMedykabezramki12
Zobacz też Kolej galicyjska im. Karola Ludwika
Przypisy
091