Hrywna (, hrywnia, [ˈɦrɪu̯nʲɑ]) – oficjalna waluta Ukrainy. Kod walutowy ISO 4217: UAH, symbol: ₴ (podwójnie przekreślona zapisana kursywą litera г) – w standardzie Unicode: U+20B4, skrót ukraiński: грн (bez kropki na końcu). 1 hrywna jest równa 100 kopiejkom.
Jedna hrywna warta jest 0,0883 PLN (stan na październik 2025).
Hrywna weszła do obiegu w 1996 podczas reform ekonomicznych, zastępując karbowańca. Nazwa pochodzi od średniowiecznej miary srebra – grzywny.
W 2024 roku, w ramach procesu derusyfikacjiDerusyfikacja - proces zachodzący w różnych państwach byłego Imperium Rosyjskiego i Związku Radzieckiego lub ich niektórych częściach, polegający na ograniczaniu lub usuwaniu wpływów rosyjskich w sferze języka, kultury, edukacji, administracji i przestrzeni symbolicznej. Jego celem jest przywrócenie tożsamości narodowej ludności rdzennej – w tym języka, kultury i pamięci historycznej – utraconych lub osłabionych w wyniku przymusowej rusyfikacji., Narodowy Bank Ukrainy (NBU) zainicjował zmianę nazwy monet zdawkowych z „kopiejki” na „szah”, nawiązując do ukraińskiej tradycji historycznej i językowej.
Monety Obecnie będące w obiegu http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Rozmin/rozmin.htm Wizerunek Nominał Parametry techniczne Opis Data pierwszego biciaData wprowadzenia do obieguData wycofania z obiegu (początek) Awers Rewers Średnica Grubość Waga Metal Rant Awers Rewers75x75px75x75px 1 kopiejka 16 mm 1,2 mm 1,5 g Stal nierdzewna Gładki Nominał, ornament roślinny Herb Ukrainy, ornament roślinny, rok bicia 199219961 października 201975x75px75x75px 2 kopiejki 17,3 mm 1,2 mm 0,64 lub 1,8 g Aluminium lub Stal nierdzewna75x75px75x75px 5 kopiejek 24 mm 1,5 mm 4,3 g Stal nierdzewna Ząbkowany75x75px75x75px 10 kopiejek 16,3 mm 1,25 mm 1,7 g Mosiądz, brązal, stal niskowęglowa powlekana mosiądzem1 października 2025 75x75px75x75px 25 kopiejek 20,8 mm 1,35 mm 2,9 g Gładki/ząbkowany1 października 202075x75px75x75px 50 kopiejek 23 mm 1,55 mm 4,2 gbezramki|75x75pxbezramki|75x75px 1 hrywna 26 mm 1,85 mm 7,1 lub 6,9 gMosiądz, brązal Napis: „ОДНА ГРИВНЯ”, rok wybicia19951 października 2020140x140px1 hrywna6,8 gBrązalNapis: „ОДНА ГРИВНЯ”Herb Ukrainy, nominał, ornament dekoratywny, rok biciaWłodzimierz I Wielki200425 października 200475x75px75x75px1 hrywna18.9 mm1,8 mm3.3 gStal niskowęglowa powlekana niklemZąbkowany201827 kwietnia 201875x75px75x75px2 hrywny20.2 mm1,8 mm4.0 gJarosław I Mądry75x75px75x75px5 hrywien22.1 mm2 mm5.2 gStop cynkowy powlekany niklemGładki/ząbkowanyBohdan Chmielnicki20 grudnia 201975x75px75x75px10 hrywien23.5 mm2,3 mm6.4 gZąbkowanyIwan Mazepa2020
Banknoty Do obiegu wprowadzono cztery serie banknotów: z datami emisji 1992–1994 — I seria, typowe poradzieckie wzornictwo, z centralnie umieszczoną postacią, nominały 1–100 ₴ (banknoty o nominałach 50 oraz 100 ₴ nigdy nie były w obiegu) (obecnie bardzo rzadko spotykane); z datami emisji 1994–2001 — II seria, poradzieckie wzornictwo z postacią umieszczoną z boku, nominały 1–200 ₴ (są rzadko spotykane w obiegu); z datami emisji 2003–2014 — III seria, współczesne wzornictwo, zmienione wizerunki postaci, bardziej jednolita kolorystyka poszczególnych banknotów, nominały 1–100 ₴; w roku 2007 wyemitowano nominały 200 i 500 ₴; z datami emisji od 2014 – nowa (IV) seria banknotów 20–500 ₴, w 2019 r. wydrukowano i wprowadzono do obiegu nominał 1000 ₴; od 2018 roku nominały 1–10 ₴ nie są drukowane z powodu wprowadzenia monet o odpowiednich nominałach.
W obiegu najczęściej spotykane są emisje z lat 2003–2006 (III seria) oraz 2014–2020 (IV seria). Inne banknoty z datą emisji do roku 2004 od pierwszego października 2020 roku przestały być ważnym środkiem płatniczym na terenie Ukrainy i bez ograniczeń mogą być wymieniane we wszystkich bankach Ukrainy na banknoty nowszych serii.
Wszystkie banknoty oraz monety hrywny, które zostały oficjalnie wprowadzone do obiegu i nie zostały wycofane, są prawnym środkiem płatniczym na terenie Ukrainy. W celu usprawnienia organizacji obiegu gotówki Narodowy Bank Ukrainy wycofuje z obiegu banknoty hrywnowe drukowane do 2003 roku. Chodzi o banknoty pierwszej i drugiej generacji. Banknoty te nie są środkiem płatniczym od 1 października 2020 roku. Ponadto od 1 października 2020 r. NBU rozpoczyna wycofywanie z obiegu banknotów 1 i 2 hrywien trzeciej generacji, a od 1 stycznia 2023 r. - w nominałach 5, 10, 20 i 100 hrywien trzeciej generacji.
Od 1 sierpnia 2024 r. rozpoczął się proces stopniowego wycofywania z obiegu banknotów o nominale 500 hrywien (wydanych w latach 2006-2014), a 1 listopada tegoż roku NBU ogłosił stopniową wymianę banknotów o nominałach 50 i 200 hrywien (wydanych w latach 2004-2018 oraz w latach 2007-2018 odpowiednio). Proces ten stanowi ostatni etap modernizacji serii banknotów waluty narodowej
Banknoty te są w obiegu do czasu podjęcia odrębnej decyzji przez Zarząd Narodowego Banku Ukrainy o ich całkowitym wycofaniu.
Od 2 marca 2026 r. banknoty o nominałach 1, 2, 5 i 10 hrywien trzeciej generacji przestały być środkiem płatniczym.
Pierwsza seria Pierwsza seria https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzeniawycofania (początek)wycofaniaostatecznej wymiany 95px 95px 1 hrywna 135 х 70 mm Ciemnozielony Włodzimierz I Wielki Ruiny Chersonezu 1992 2 września 199615 lipca 20031 października 202030 września 2023 95px 95px 2 hrywny Brązowy Jarosław I Mądry Sobór Mądrości Bożej w Kijowie 95px 95px 5 hrywien Ciemnobrązowy Bohdan Chmielnicki Cerkiew św. Eliasza w Subotowie 95px 95px 10 hrywien Fioletowy Iwan Mazepa Ławra Peczerska 95px 95px 20 hrywien Żółty i brązowy Iwan Franko Opera lwowska50 hrywienCzerwonyMychajło HruszewskiBudynek Ukraińskiej Centralnej Radynigdy nie wprowadzono do obiegu100 hrywienZielonyTaras SzewczenkoBudynek Rady Najwyższej Ukrainy
Druga seria Druga seria https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzeniaemisjewycofania (początek)wycofania 93px 93px 1 hrywna 133 × 66 mm Zielony i brązowy Włodzimierz I Wielki Ruiny Chersonezu 1994 2 września 19961994, 19951 grudnia 20041 października 2020 93px 93px 2 hrywny Brązowy Jarosław I Mądry Sobór Mądrości Bożej w Kijowie 1995 1 września 19971995, 200128 września 2004 93px 93px 5 hrywien Niebieski Bohdan Chmielnicki Cerkiew św. Eliasza w Subotowie 19941994, 1997,
200114 czerwca 2004 93px 93px 10 hrywien Brązowy i żółty Iwan Mazepa Ławra Peczerska1994, 20001 stycznia 2010 93px 93px 20 hrywien Brązowy i zielony Iwan Franko Opera lwowska 19951995, 2000 93px 93px 50 hrywien Żółty i fioletowy Mychajło Hruszewski Budynek Rady Najwyższej Ukrainy Nie umieszczona na banknotach 2 września 19961996 93px 93px 100 hrywien Różowy i zielony Taras Szewczenko Sobór Mądrości Bożej w Kijowie1996 93px 93px 200 hrywien Niebieski Łesia Ukrainka Wieża Bramna zamku w Łucku 22 sierpnia 20012001
Trzecia seria Trzecia seria https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzeniaemisjewycofania (początek)wycofania 83px 83px 1 hrywna 118 × 63 mm Szary Włodzimierz I Wielki Gród Włodzimierza w Kijowie 2004 1 grudnia 20042004, 20051 października 20202 marca 2026 83px 83px 1 hrywna Żółty i niebieski 2006 22 maja 20062006, 2011, 2014, 2018 83px 83px 2 hrywny Brązowy Jarosław I Mądry Sobór Mądrości Bożej w Kijowie 2004 28 września 20042004, 2005, 2011, 2013, 2018 83px 83px 5 hrywien Niebieski Bohdan Chmielnicki Cerkiew św. Eliasza w Subotowie 14 czerwca 20042004, 2005, 2011, 2013, 20151 stycznia 2023 87px 87px 10 hrywien 124 × 66 mm Karmazynowy Iwan Mazepa Sobór Uspieński w Ławrze Peczerskiej 1 listopada 20042004, 2005, 2006, 2011, 2013, 2015 91px 91px 20 hrywien 130 × 69 mm Zielony Iwan Franko Opera Lwowska 2003 1 grudnia 20032003, 2005, 2011, 2013, 2016 95px 95px 50 hrywien 136 × 72 mm Fioletowy Mychajło Hruszewski Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady 2004 29 marca 20042004, 2005, 2011, 2013, 20141 listopada 2024 99px 99px 100 hrywien 142 × 75mm Oliwkowy Taras Szewczenko Czernecza Góra nad Dnieprem pod Kaniowem oraz bandurysta z chłopcem 2005 20 lutego 20062005, 2011, 20141 stycznia 2023 104px 104px 200 hrywien 148 × 75mm Różowy Łesia Ukrainka Wieża Bramna zamku w Łucku 2007 28 maja 20072007, 2011, 2013, 20141 listopada 2024 108px 108px 500 hrywien 154 × 75mm Beżowy Hryhorij Skoworoda Akademia Mohylańska w Kijowie 2006 15 września 20062006, 2011, 2014, 20151 sierpnia 2024
Czwarta seria W obiegu są następujące banknoty ukazujące wybitnych działaczy historii Ukrainy, a także związane z ich życiem miejsca: Czwarta seria https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzeniaemisjealt=|91x91pxalt=|91x91px 20 hrywien 130 × 69 mm Zielony Iwan Franko Opera Lwowska201825 września 20182018bezramki|97x97pxbezramki|97x97px 50 hrywien 136 × 72 mm FioletowyMychajło Hruszewski Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady201920 grudnia 20192019 99px 99px 100 hrywien 142 × 75 mm Oliwkowy Taras SzewczenkoKijowski Uniwersytet Narodowy im. Tarasa Szewczenki20149 marca 20152014, 2019bezramki|105x105pxbezramki|105x105px 200 hrywien 148 × 75 mm RóżowyŁesia Ukrainka Wieża Bramna zamku w Łucku201925 lutego 20202020 108px 108px 500 hrywien 154 × 75 mm Beżowy Hryhorij Skoworoda Akademia Mohylańska w Kijowie201511 kwietnia 20162015, 2018bezramki|110x110px|alt=bezramki|110x110px|alt=1000 hrywien160 × 75 mmFioletowy Wołodymyr WernadskiNarodowa Akademia Nauk Ukrainy201925 października 20192019
Dostępność znaku hrywny „₴” w Windows Sterownik klawiatury w układzie ukraińskim systemu operacyjnego Microsoft Windows daje dostęp do symbolu hrywny „₴” począwszy od wersji Vista. Aby uzyskać ten znak, należy przytrzymując „Shift” nacisnąć klawisz tyldy (~). W poprzednich systemach w tym miejscu znajdowała się duża litera Ё. Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Національний Банк України – Banknotes and Coins Aktualny kurs hrywny NBP
Kategoria:Gospodarka Ukrainy Kategoria:Waluty Europy