Izera (, ) – rzeka w Czechach i na granicy w Polsce; prawy dopływ Łaby; długość 164 km.
Źródlisko w Górach Izerskich tworzone z wielu drobnych strumyków wypływających z południowego zbocza Smreku na wysokości 980 m n.p.m. W górnym biegu na Hali Izerskiej płynie na południowy wschód meandrującym korytem przez długi ciąg torfowisk wysokich objętych ścisłym rezerwatem przyrody Torfowiska Doliny Izery w Polsce oraz Rašeliniště Izery Czechach. W górnym biegu, na odcinku od źródła do osady Mýtiny, wyznacza granicę polsko-czeską na długości 15 km.
Przepływa obok Jizerki i Orla, gdzie znajduje się most, będący niegdyś turystycznym przejściem granicznym Orle – Jizerka. W okolicach Tanvaldu skręca na południe, później na zachód. Przepływa przez Železný Brod. Przed Skalicami skręca na południe. Mija Turnov i Mnichovo Hradiště, później Bakov nad Jizerou i Mladą Boleslav, po czym wpada do Łaby.
Niewielkie dorzecze Izery po polskiej stronie, jako jeden z niewielu obszarów kraju, obok dorzecza Dzikiej Orlicy i okolicy Okrzeszyna, należy do zlewiska Morza Północnego.
Nazwa ma rodowód celtycki – isirás znaczyło „szybki”, „silny”, „bystry” (identyczny źródłosłów mają rzeki Isère we Francji i Izara w Niemczech).
Izera w znacznym stopniu zaopatruje w wodę Pragę.
Około 1926 Czesi zaplanowali i uzgodnili ze stroną niemiecką (w tym zarządem dóbr Schaffgotschów) budowę na Izerze zapory i zbiornika wodnego, który miał rozciągać się na przestrzeni 9 km od Orla aż za osadę Wielka Izera o pojemności 56 mln m³. Zapora o wysokości 50 m miała znajdować się około 500 m na południe od Orla.
Dopływy Izery
lewe: Mumlawa Oleška Libuňka Žehrovka Klenice
prawe: Jizerka Kamenice Mohelka Zábrdka Bělá Vazovecký potok
thumb|Izera między Harrachovem a Kořenovem
Miasta nad Izerą Jablonec nad Jizerou Rokytnice nad Jizerou Semily Železný Brod Turnov Mnichovo Hradiště Bakov nad Jizerou Mladá Boleslav Benátky nad Jizerou
Zobacz też rzeki Europy rzeka Izera (Francja)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Rzeki w Czechach Kategoria:Rzeki graniczne