thumb|260px|Grób Antoniego Gawińskiego w Niegowie Antoni Gawiński (ur. 28 stycznia 1876 w Warszawie, zm. 29 lipca 1954 w WarszawieCzarnecka-Durnatt 1975, s. 287. lub w Laskowie-GłuchachWallis M., 1974: Secesja. Wydanie II. Wydawnictwo Arkady, Warszawa.) – polski malarz, ilustrator książek i czasopism tworzący w stylu secesji, krytyk artystyczny, pisarz i poeta.
Życiorys Syn Jana i Wandy z Jeziorańskich. Studiował u Wojciecha Gersona w Szkole Rysunkowej w Warszawie. W latach 1896–1900 kontynuował studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u Jacka Malczewskiego i Teodora Axentowicza. W roku 1899 uzupełniał wykształcenie w prywatnej szkole malarstwa Stanisława Grocholskiego w Monachium. Po ukończeniu studiów przebywał w latach 1903–1904 we Włoszech. Po powrocie z Włoch zamieszkał w roku 1904 w Warszawie. W roku 1910 poślubił Irenę z Jeziorańskich. Po powstaniu warszawskim (1944) został wysiedlony do Kamieńska, w roku 1945 osiadł we wsi Głuchy w dworku należącym do rodziny Jeziorańskich. Został pochowany na cmentarzu w Niegowie.
W zakresie sztuk plastyczny twórczość A. Gawińskiego była różnorodna, tak pod względem techniki, jak i tematyki. Stworzył przeszło 500 rysunków i obrazów, w zdecydowanej większości były to formy małe rozmiarowe, obrazy wykonywał przede wszystkim w technikach tempery, akwareli oraz gwaszu, aczkolwiek malował także farbami olejnymi i pastele, sporadycznie tworzył cynkografie. Ponadto projektował dekoracje i stroje teatralne, witraże i mozaiki, był też autorem ekslibrisów. Zajmował się także ilustracją książek i czasopism. Z wyjątkiem dzieł młodzieńczych reprezentujących realizm, tworzył głównie w stylu secesji i symbolizmu. W malarstwie i rysunkach przedstawiał pejzaże, portrety i postacie literackie, ponadto był autorem licznych obrazów religijnychCzarnecka-Durnatt 1975, s. 287, 288.. Miał kilka wystaw indywidualnych, parę jego dzieł nagrodzono.
Napisał trzy powieści: Sen życia (1906), Stella (1910) i Peregrynacje Andrzeja Wilczka (1937), napisał też i zilustrował cztery książki dla dzieciCzarnecka-Durnatt 1975, s. 288., m.in. Lolek Grenadier, której bohaterem jest dziewięcioletni Karol, syn Bolesława Jeziorańskiego. Zajmował się też krytyką literacką na łamach kilku czasopism m.in. Sfinksa i Tygodnika Illustrowanego.
Duży zbiór rysunków i obrazów (ponad 170 szt.) Gawińskiego znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, a pojedyncze dzieła m.in. w Muzeum Narodowym w Krakowie i Muzeum Narodowym w Poznaniu.
Galeria
Przypisy
Bibliografia Czarnecka-Durnatt T., 1975: Gawiński Antoni. W: Maurin-Białostocka J. i in.: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, tom II. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki, s. 287–289.
Linki zewnętrzne Obraz Antoniego Gawińskiego na wystawie 1937 roku Biografia
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polscy ilustratorzy Kategoria:Polscy malarze secesyjni Kategoria:Pochowani na cmentarzu parafialnym w Niegowie Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Zmarli w 1954