(433) Eros – planetoida z grupy Amora.
Odkrycie Planetoida została odkryta 13 sierpnia 1898 roku w Berlinie przez astronoma Carla Gustava Witta. Tej samej nocy planetoidę tę sfotografował również w Nicei Auguste Charlois, jednak odkrycie jest przyznawane wyłącznie Carlowi Wittowi.
Obiekt ten nosi imię mitologicznego boga miłości i namiętności seksualnej Erosa. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (433) 1898 DQ.
Orbita Orbita Erosa nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 10,83°. Na jeden obieg wokół Słońca potrzebuje około 1 roku i 278 dni, krążąc w średniej odległości 1,46 au. Średnia prędkość orbitalna wynosi ok. 24,36 km/s.
Eros należy do grupy Amora, planetoid zbliżających się w obiegu wokół Słońca do orbity Ziemi. thumbnail|left|Planetoida (433) Eros sfotografowana podczas przelotu sondy NEAR, 19 września 2000
31 stycznia 2012 planetoida znalazła się w odległości 26,7 milionów kilometrów (0,178 au) od Ziemi, było to jej najbliższe przejście od 1975. Podobnie blisko Ziemi znajdzie się ponownie w 2056.
Właściwości fizyczne mały|Eros – mozaika zdjęć (433) Eros ma bardzo nieregularny kształt, jego rozmiary to 34,4 × 11,2 × 11,2 km. Jego albedo wynosi 0,25, a jasność absolutna to 11,2. Średnia temperatura na powierzchni to ok. 227 K (> po stronie nasłonecznionej, po stronie nocnej). Planetoida ta zaliczana jest do typu S. Zawiera 20 mld ton aluminium, a także sporą ilość innych metali, jak złoto, platyna i cynk. Jej powierzchnia jest pokryta regolitem, którego grubość i skład pozostaje tematem badań. Większość regolitu na powierzchni Erosa powstała prawdopodobnie w wyniku licznych, małych zderzeń z innymi planetoidami. Jest też wiele kraterów uderzeniowych.
Badania bezpośrednie mały|Planetoida Eros z wysokości około 250 metrów (obszar na zdjęciu ma 12 metrów szerokości). Zdjęcie wykonane przez NEAR Shoemaker tuż przed lądowaniem. Eros był celem wyprawy sondy NEAR, która dokonała lądowania na powierzchni planetoidy 12 lutego 2001 roku. Sonda zebrała sporo informacji o planetoidzie, m.in. przesłała na Ziemię około 160 tysięcy fotografii obiektu. Ostatnie zdjęcia wykonane przez tę sondę pokazują szczegóły wielkości rzędu kilkunastu centymetrów.
Lista tworów geologicznych Regiony Regiony na Erosie zostały nazwane na cześć współodkrywców tej planetoidy.
Region Nazwa pochodzi od Charlois Regio Auguste Charlois Witt Regio Gustav Witt
Grzbiety górskie Formacje te nazwano na cześć astronomów, którzy zajmowali się badaniem Erosa.
Grzbiet górski Nazwa pochodzi od Finsen Dorsum William Stephen Finsen Hinks Dorsum Arthur Robert Hinks
Kratery Kratery uderzeniowe na Erosie noszą imiona słynnych kochanków z legend, mitologii i literatury. Jeden z kraterów nosi nazwę od święta zakochanych – Walentynek (krater Valentine), inny – postaci historycznej (Casanova).
Krater Nazwa pochodzi od Abelard Piotr Abelard Aida Aida, bohaterka opery Aida Avtandil Awtandil z gruzińskiej epopei narodowej Szoty Rustaweliego Rycerz w tygrysiej skórze Bovary Madame Bovary Casanova Casanova Catherine Cathy z Wichrowych wzgórz Cupid Kupidyn Don Juan Don Juan Don Quixote Don Kiszot Dulcinea Dulcynea Eurydice Eurydyka Fujitsubo Fujitsubo z Opowieści o księciu Promienistym Galatea Galatea Gamba Marina Gamba, matka dzieci Galileusza Genji Hikaru no Genji z Opowieści o księciu Promienistym Heathcliff Heathcliff z Wichrowych wzgórz Himeros Himeros Hios Chios Jahan Szach Jahan Kastytis Kastytis, kochanek Juraty (folklor litewski) Leander Leander Leylie Lajla z Lajla i Madżnun autorstwa Maulana Dżami Lolita Lolita Mahal Mumtaz Mahal Majnoon kochanek Lajli z Lajla i Madżnun Mélisande Melisanda Narcissus Narcyz Orpheus Orfeusz Pao-yu Jia Baoyu z powieści Sen czerwonego pawilonu Pelléas Peleasz Psyche Psyche Pygmalion Pigmalion Radames Radames Selene Selene Tai-yu Lin Daiyu z powieści Sen czerwonego pawilonu Tutanekai Tutanekai (mitologia polinezyjska) Valentine Święty Walenty
Zobacz też Lista planetoid 1–1000 lista planetoid lista nazwanych planetoid z grupy Amora
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Strona główna misji Eros
Kategoria:Nazwane planetoidy Kategoria:Planetoidy z grupy Amora Kategoria:Planetoidy klasy S Kategoria:Planetoidy odkryte w 1898 roku Kategoria:Planetoidy odwiedzone przez sondy kosmiczne