Muzeum Kolekcji im. Jana Pawła II Fundacji Carroll-Porczyńskich – prywatna kolekcja obrazów, zgromadzonych przez Zbigniewa Carroll-Porczyńskiego i Janinę Porczyńską.
Od 2019 Muzeum stało się oddziałem Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego, które przejęło „opiekę” nad kolekcją.
Opis Nazwa „Muzeum Kolekcji im. Jana Pawła II” jest myląca, bowiem podmioty tworzące Muzeum oraz właściciel kolekcji nie spełniają warunków formalnych określonych dla placówek muzealnych w przepisach ustawy z 21 listopada 1996 r. o muzeach: nie podają informacji o miejscu przechowywania obrazów, nie zezwalają na katalogowanie i badania naukowe zbiorów, nie wiadomo też, jakie obrazy lub inne dzieła wchodzą aktualnie w skład kolekcji.
Obrazy wchodzące w skład kolekcji od 1990 roku były eksponowane w gmachu Giełdy i Banku Polskiego przy placu Bankowym 1 w Warszawie. Obecne miejsce przechowywania tych dzieł nie jest znane.
Według Państwowego Rejestru Muzeów podmiotami tworzącymi Muzeum były (2019 r.) prywatna Fundacja „Arteks” oraz Konferencja Episkopatu Polski. Oficjalna strona internetowa nie podawała, kto jest właścicielem kolekcji (obrazów) i budynku, ani formy własności.
W 2018 mecenat nad kolekcją objęła Fundacja PFR, powołana przez państwowy Polski Fundusz Rozwoju.
Historia kolekcji Porczyńscy gromadzili obrazy od roku 1981. W Warszawie ich zbiory zostały pokazane po raz pierwszy w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej 5 listopada 1987. Pod koniec 1989 władze miasta przekazały na stałą siedzibę Kolekcji gmach Giełdy i Banku Polskiego przy placu Bankowym 1, zajmowany w czasach PRL przez Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego. W 1992 roku przy wejściu do muzeum, we wnęce ściany, odsłonięto pomnik Jana Pawła II zaprojektowany przez Gustawa Zemłę, dar Fundacji Caroll-Porczyńskich dla miasta.
W skład kolekcji wchodziło kilkaset obrazów nazywanych dziełami malarstwa europejskiego, będących w rzeczywistości kopiami dzieł takich autorów jak Pablo Picasso, Vincent van Gogh, Rubens, Rembrandt, Caravaggio, Nicolas Poussin, Tycjan, Albrecht Dürer czy Paolo VeroneseHistoria chemika, który miał za dużo pieniędzy… portal Rynek i Sztuka (dostęp 15. lutego 2019) lub też pochodzącymi z pracowni malarzy, których nazwiskami obrazy są sygnowane. Wśród obrazów znajdowały się również falsyfikaty. Był też jeden oryginalny obraz van Gogha z cyklu Wiejskie chatyVincent van Gogh: World Map of Paintings (Poland) na VG Gallery (dostęp 25. listopada 2017).
Ujawnienie mistyfikacji Po udostępnieniu publiczności tzw. Kolekcja Porczyńskich początkowo wzbudziła zachwyt ze względu na nazwiska najsławniejszych malarzy europejskich. Z upływem czasu pojawiły się wątpliwości historyków sztuki co do autentyczności tych dzieł, przede wszystkim doktora Mieczysława Morki z Instytutu Sztuki PAN, a także prof. Marii Rzepińskiej i kolekcjonera sztuki Wojciecha FibakaHistoria chemika, który miał za dużo pieniędzy… portal Rynek i Sztuka (dostęp 15. lutego 2019).
Działania Porczyńskiego wspierali historycy sztuki, m.in. prof. Marian Marek Drozdowski, prof. Marek Kwiatkowski i dr Wojciech Fijałkowski.
Właściciel kolekcji Zygmunt Carroll-Porczyński, obawiając się demistyfikacji, nie zezwolił na specjalistyczne badania autentyczności obrazówMieczysław Morka: Kolekcja im. Jana Pawła II. Kompromitacja Kościoła i Państwa (fragment wstępu książki)Maja Narbutt: Sztuka oszustwa. Takie badania nie zostały również przeprowadzone po śmierci Zbigniewa i Janiny Porczyńskich.
Kontrowersje budził także statut prawny fundacji, która była wówczas właścicielem obrazów, jak i kwestie majątkowe, w tym m.in. przejęcie prawa własności do zabytkowego budynku, w którym były eksponowane obrazy.
Znaczki pocztowe Poczta Polska wydała 16 stycznia 1992 serię 6 znaczków pod tytułem „Arcydzieła z kolekcji im. Jana Pawła II”, na których widniały – jak się później okazało – reprodukcje kopii obrazów przedstawiające m.in. portrety Murilla, Rubensa i VelázquezaArcydzieła z Kolekcji im. Jana Pawła II.
Wybrane obrazy
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Janusz Miliszkiewicz, Mieczysław Morka: Kolekcja Porczyńskich – genialne oszustwo?, Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, Warszawa 1993, Mieczysław Morka: Kolekcja im. Jana Pawła II. Kompromitacja Kościoła i Państwa, Warszawa 1999 Kolekcja imienia Jana Pawła II fundacji Janiny i Zbigniewa Karola Porczyńskich, Fundacja Arteks, Warszawa 1990
Linki zewnętrzne Tygodnik Przegląd, Muzeum osobliwości. Wywiad z Mieczysłem Morką (2 stycznia 2001)
Kategoria:Mistyfikacje Kategoria:Patronat Jana Pawła II Kategoria:Plac Bankowy w Warszawie