Sud Aviation Caravelle – pasażerski samolot średniego zasięgu produkowany przez firmę Sud Aviation. Był pierwszym francuskim odrzutowym samolotem pasażerskim, który był używany przez 35 towarzystw lotniczych. Był też pierwszym samolotem komunikacyjnym na świecie z silnikami umieszczonymi w tyle kadłuba.
Historia Opublikowany przez francuskie ministerstwo lotnictwa w listopadzie 1951 roku opis osiągów turboodrzutowo napędzanego liniowca powietrznego dotyczył samolotu, który na międzynarodowym rynku konkurowałby z brytyjskimi i amerykańskimi modelami w tej kategorii. Spośród sześciu narodowych firm, biorących udział w przetargu, wygrała firma Sud Aviation. Firma ta, po fuzjach z innymi krajowymi przedsiębiorstwami, stała się w roku 1970 przedsiębiorstwem Société Nationale Industrielle Aérospatiale. Po dokonanych poprawkach pierwszego prototypu maszyny seryjne miały kadłub wydłużony o 141 cm i mieściły 64 pasażerów. Caravelle I był dolnopłatem o konstrukcji całkowicie metalowej. Jego następca – model Caravelle III – został wyprodukowany w liczbie 78 samolotów z silnikami o większym ciągu. Do dalszych udoskonaleń zalicza się poszerzenie oszklenia kokpitu, silniejsze hamulce kół podwozia i przerywacze do zmniejszania siły nośnej. Kontynuacja prac nad serią doprowadziła do powstania samolotu Super Caravelle, który po raz pierwszy oderwał się od ziemi 3 marca 1964 roku. Do konstrukcji wprowadzono aerodynamiczne zmiany i zwiększono ciąg silników. Ten model mógł transportować do 108 pasażerów. Serię Caravelle zamyka Mk 12, którego kadłub został dodatkowo wydłużony o 323 cm, aby przewozić 140 pasażerów. Z powodu dużej masy użytkowej konstrukcja nośna musiała zostać wzmocniona i należało zwiększyć ciąg silników. W typowej konfiguracji (klasa ekonomiczna) układ foteli 2 +3 z dość ciasnym przejściem (zewnętrzna szerokość kadłuba 3,2 m.).
Wypadki
Samoloty tego typu brały udział w 82 wypadkach, z czego 65 zakończyło się całkowitym zniszczeniem maszyny, przez co mimo iż z początku chwalone za nowoczesną i nowatorską jak na swoje czasy konstrukcję, w ostatnich latach eksploatacji zyskały opinie maszyn o niskim poziomie bezpieczeństwa pasażerów.
Katastrofa lotu Sterling Airways 296 – W wyniku błędu pilota doszło do zderzenia się samolotu z górą. Zginęło 112 osób (wszyscy na pokładzie) Katastrofa lotu Swissair 306 – 4 września 1963 samolot linii Swissair rozbił się na przedmieściu Durrenasch; przyczyną katastrofy był pożar. Życie straciło 80 osób (wszyscy na pokładzie). Katastrofa lotu AirFrance 1611 - 11 września 1968 samolot linii AirFrance rozbił się w Morzu Śródziemnym. Zginęli wszyscy na pokładzie - 95 osób. W katastrofie tej zginął Jerzy Sawicki – polski fizyk, matematyk i wspinacz.
Specyfikacja WersjaMk.I/IAMk.IIIMk.VI-N/VI-RMk.10BMk.10RMk.11RMk.12R Długość32,01 m 33,01 m 32,01 m 32,71 m 36,24 m Rozpiętość34,30 m Wysokość8,72 m Powierzchnia skrzydeł146,7 m² Skos skrzydła20,0° Zasięg 1 500 km 1 700 km 2 350 km 3 640 km 2 650 km 2 800 km 2 655 km Prędkość przelotowa 746 km/h 805 km/h 845 km/h800 km/h 835 km/h Maksymalny pułap 10 700 m 12 000 m10.700 m 12 100 m 10 700 m Maksymalna masa startowa MTOW 45 t 46 t 48 t (VI-N)50 t (VI-R) 52 t56 t (Super B) 52 t 54 t 56 t Ilość miejsc (1 klasa)80 99 80 105 140 Silniki Mk.I: 2 Rolls-Royce Avon RA-29 Mk.522 à 46,7 kN Mk.IA: 2 Rolls-Royce Avon RA-29/1 Mk.526 kN Mk.III: 2 Rolls-Royce Avon RA-29/3 Mk.527(B) 50,7 kN Mk.VI-N: 2 Rolls-Royce Avon RA-29/6 Mk.531(B) 54,28 kN Mk.VI-R: 2 Rolls-Royce Avon RA-29/6 Mk.535R 56,05 kNMk.10B/10R/11R: 2 Pratt & Whitney JT8D-7 à 62,3 kN Mk.12: 2 Pratt & Whitney JT8D-9 64,5 kN Pierwszy lot 27 maja 1955 (Prototyp) 14 maja 1958 (I) 11 lutego 1960 (IA) 30 grudnia 1959 10 września 1960 (VI-N) 6 lutego 1961 (VI-R) 31 sierpnia 1962 (10A) 3 marca 1964 (10B) 18 stycznia 1965 22 września 1967 29 października 1970
Przypisy
Kategoria:Samoloty pasażerskie z napędem odrzutowym Caravelle