Elwira Seroczyńska, z domu Potapowicz (ur. 1 maja 1931 w Wilnie, zm. 24 grudnia 2004 w Londynie) – polska łyżwiarka szybka, olimpijka, wielokrotna mistrzyni Polski, zdobywczyni srebrnego medalu na igrzyskach w Squaw Valley 1960 i zdobywczyni tzw. małego mistrzostwa świata z Imatry 1962. Zawodniczka Stali Elbląg, Stali FSO Warszawa i Sarmaty Warszawa, później trenerka.

Córka Stanisława i Heleny Monkiewicz, z wykształcenia technik ekonomista, absolwentka Państwowego Liceum Administracyjno-Gospodarczego w Elblągu (1951) i warszawskiego AWF (1972), gdzie otrzymała tytuł magistra. W 1955 wyszła za łyżwiarza z Elbląga, Jacka Seroczyńskiego, z którym później się rozwiodła. Mieli syna Dariusza (ur. 1958), absolwenta Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej.

Jej rekordy życiowe to 46,80 na 500 m, 1:39,20 na 1000 m, 2:25,70 na 1500 m, 8:11,10 na 3000 m i 10:35,40 na 5000 m. Zasłużona Mistrzyni Sportu, odznaczona m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Kariera Seroczyńska wraz z rodzicami przyjechała z Wilna do Elbląga w 1947, a od 1953 mieszkała w Warszawie. Jeszcze w Elblągu (w roku 1950), chcąc zobaczyć Tatry, zdecydowała się na organizowany przez klub Stal wyjazd na świąteczny obóz sportowy do Zakopanego. Zaopiekował się nią trener Kazimierz Kalbarczyk, u którego rozpoczęła treningi łyżwiarskie. Rok później zdobyła swoje pierwsze medale mistrzostw Polski (srebrny i złoty). W ciągu swej kariery sportowej Seroczyńska wygrywała krajowe mistrzostwa w różnych konkurencjach 26 razy, 17-krotnie ustanawiając rekord Polski. W Stali jej główną rywalką była Helena Majcherówna (znana później pod nazwiskiem Pilejczyk).

W 1957 w fińskiej Imatrze zadebiutowała w mistrzostwach świata w wieloboju i zajęła w nich 11. miejsce. Dwa lata później, w Swierdłowsku, poprawiła się o jedną pozycję, a w 1960 w Östersund była ponownie 11.

Igrzyska olimpijskie w Squaw Valley Na początku 1960 Seroczyńska i Pilejczyk pojechały na zimową olimpiadę do USA (były to pierwsze igrzyska, w których programie znalazło się łyżwiarstwo szybkie kobiet). Początkowo jednak działacze nie chcieli dopuścić do ich wyjazdu, uważając to za stratę pieniędzy przy jednoczesnej niemożności nawiązania walki z czołówką światową. 21 lutego Seroczyńska wystartowała na 1500 m w siódmej parze z Amerykanką Jeanne Omelenczuk i uzyskała wynik bliski rekordowi świata (2:25,7). Długo prowadziła w konkursie, a o ostatecznym wyniku miał zadecydować ostatni wyścig – Pilejczyk i radzieckiej łyżwiarki Lidiji Skoblikowej. Po zawziętej walce złoty medal zdobyła Skoblikowa; Seroczyńska była druga, a Pilejczyk trzecia. Podczas dekoracji grupa miejscowej Polonii urządziła swym rodaczkom owację, a następnie przedarła się przez kordon ochroniarzy i podrzucała je do góry. Po zawodach pojawiły się opinie, że na początku wyścigu Pilejczyk pojechała za szybko i podciągnęła Skoblikową, a gdyby tego nie zrobiła, Seroczyńska mogłaby mieć złoto.

Dzień później Seroczyńska rywalizowała w biegu na 1000 m z Japonką Yūko Tanaką. Zawodniczka Sarmaty Warszawa cały dystans jechała w niemal równym tempie, lepszym od rekordu świata o cztery sekundy. Wychodząc na ostatnią prostą z ostrego wirażu, zawadziła łyżwą o grudkę lodu na torze i upadła.

Kalbarczyk na łamach „Przeglądu Sportowego” stwierdził, że jego zdaniem winę za upadek jego podopiecznej ponoszą organizatorzy.

Na tamtych igrzyskach Seroczyńska zajęła jeszcze 6. miejsce na 500 m i 7. miejsce na 3000 m.

Późniejsze sezony thumb|Grób Elwiry Seroczyńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008 W 1962 na mistrzostwach świata wieloboistek w Imatrze zajęła 9. miejsce, zwyciężając przy tym w konkurencji 500 m (odrębne oficjalne klasyfikacje na poszczególnych dystansach prowadzono wówczas jedynie na igrzyskach olimpijskich) i otrzymując złoty medal. Na światowym czempionacie w japońskiej Karuizawie rok później wywalczyła 23. pozycję. Z kolei na igrzyskach w Innsbrucku w 1964 występowała z przeziębieniem i plasowała się w drugiej i trzeciej dziesiątce. Po tym nieudanym występie zakończyła sportową karierę.

Po zakończeniu kariery Seroczyńska została trenerką w warszawskim Sarmacie. W latach 1971–1976 trenowała żeńską kadrę narodową, jako pierwsza kobieta w tej roli. Jej podopieczne (wśród nich Erwina Ryś-Ferens, Stanisława Pietruszczak, Janina Korowicka, Ewa Malewicka i Wanda Król) zmniejszyły dystans dzielący je od czołówki światowej, ale na igrzyskach w 1976 nie uzyskały sukcesów. Spadła na nią fala krytyki, co spowodowało rezygnację Seroczyńskiej ze stanowiska. Ponownie pracowała w Sarmacie, potem w klubie na Stegnach. Od 1985 do przejścia na emeryturę była szefem wyszkolenia w Polskim Związku Badmintona.

Odznaczona została m.in. srebrnym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski., tytułami Zasłużonego Mistrza Sportu i Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej. Pełniła funkcję członka zarządu PKOl, przewodniczącej Centralnego Klubu Olimpijczyka PKOl i sekretarza Towarzystwa Olimpijczyków Polskich. W 1992 była gościem honorowym II Zimowych Igrzysk Polaków na Litwie w podwileńskiej Suderwie.

Przed świętami Bożego Narodzenia w 2004 Seroczyńska udała się w odwiedziny do mieszkającego w Londynie syna i jego żony. Dostała tam udaru i po trzydniowym pobycie w szpitalu zmarła 24 grudnia. Pochowano ją na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A29-tuje-6)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..

Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie 50px Miejsce Dzień Rok Miejscowość Dyscyplina/konkurencja Czas Czas zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni 6. 20 lutego 1960 Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie500 m 46,8 45,9 0,9 Helga Haase 2.15px 21 lutego 1960 Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie1500 m 2:25,7 2:25,2 0,5 Lidija Skoblikowa DNF 22 lutego 1960 Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie1000 m – 1:34,1 – Kłara Gusiewa 7. 23 lutego 1960 Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie3000 m 5:27,3 5:14,3 13,0 Lidija Skoblikowa 16. 30 stycznia 1964 Innsbruck łyżwiarstwo szybkie500 m 48,8 45,0 3,8 Lidija Skoblikowa 26. 31 stycznia 1964 Innsbruck łyżwiarstwo szybkie1500 m 2:39,3 2:22,6 16,7 Lidija Skoblikowa 22. 1 lutego 1964 Innsbruck łyżwiarstwo szybkie1000 m 1:42,1 1:33,2 8,9 Lidija Skoblikowa

Mistrzostwa świata w łyżwiarstwie szybkim w wieloboju Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas/punkty Czas/punkty zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni 11. 9–10 lutego 1957 Imatra 1500 m 2:46,0 2:37,0 9,0 Inga Artamonowa 11. 9–10 lutego 1957 Imatra 3000 m 5:49,4 5:33,8 15,6 Eevi Huttunen 12. 9–10 lutego 1957 Imatra 500 m 51,6 48,8 2,8 Sofja Kondakowa 12. 9–10 lutego 1957 Imatra 1000 m 1:47,1 1:39,9 7,2 Inga Artamonowa 11. 9–10 lutego 1957 Imatra wielobój 218.716 207.500 11.216 Inga Artamonowa 9. 28 lutego–1 marca 1959 Swierdłowsk 1000 m 1:44,7 1:41,0 3,7 Tamara Ryłowa 10. 28 lutego–1 marca 1959 Swierdłowsk 1500 m 2:39,2 2:31,6 7,6 Inga Artamonowa 12. 28 lutego–1 marca 1959 Swierdłowsk 500 m 50,3 47,5 2,8 Sofja Kondakowa 14. 28 lutego–1 marca 1959 Swierdłowsk 3000 m 5:57,9 5:30,3 27,6 Eevi Huttunen 10. 28 lutego–1 marca 1959 Swierdłowsk wielobój 215.367 204.916 10.451 Tamara Ryłowa 9. 30–31 stycznia 1960 Östersund 1500 m 2:43,7 2:37,6 6,1 Walentina Stienina 10. 30–31 stycznia 1960 Östersund 1000 m 1:43,6 1:40,2 3,4 Kłara Gusiewa 17. 30–31 stycznia 1960 Östersund 500 m 53,0 49,5 3,5 Lidija Skoblikowa 13. 30–31 stycznia 1960 Östersund 3000 m 5:51,9 5:23,9 28,0 Lidija Skoblikowa 11. 30–31 stycznia 1960 Östersund wielobój 218.017 208.833 9.184 Walentina Stienina 9. 11–12 lutego 1961 Tønsberg 500 m 49,2 48,1 1,2 Walentina Stienina 13. 11–12 lutego 1961 Tønsberg 1000 m 1:43,5 1:37,8 5,7 Walentina Stienina 15. 11–12 lutego 1961 Tønsberg 1500 m 2:44,1 2:33,3 10,8 Walentina Stienina 15. 11–12 lutego 1961 Tønsberg 3000 m 5:55,6 5:23,4 32,2 Inga Woronina 14. 11–12 lutego 1961 Tønsberg wielobój 214.917 202.533 12.384 Walentina Stienina 1.15px 17–18 lutego 1962 Imatra 500 m 47,6 – – – 7. 17–18 lutego 1962 Imatra 1000 m 1:43,4 1:41,6 1,8 Inga Woronina 8. 17–18 lutego 1962 Imatra 1500 m 2:38,1 2:32,2 5,9 Inga Artamonowa 14. 17–18 lutego 1962 Imatra 3000 m 5:53,1 5:27,3 25,8 Inga Woronina 9. 17–18 lutego 1962 Imatra wielobój 210.850 204.683 6.67 Inga Woronina 10. 21–22 lutego 1963 Karuizawa 500 m 47,7 45,4 2,3 Lidija Skoblikowa 24. 21–22 lutego 1963 Karuizawa 1000 m 1:39,2 1:31,8 7,4 Lidija Skoblikowa 26. 21–22 lutego 1963 Karuizawa 1500 m 2:34,7 2:23,3 11,4 Lidija Skoblikowa 23. 21–22 lutego 1963 Karuizawa wielobój 148.867 190.817 41.95 Lidija Skoblikowa

Sukcesy krajowe dwadzieścia sześć tytułów seniorskiej mistrzyni Polski: na 500 m (1952, 1953, 1957, 1959, 1961, 1963) na 1000 m (1951, 1953, 1954, 1959, 1963, 1964) na 1500 m (1952, 1953, 1959) na 3000 m (1953, 1954, 1963) na 5000 m (1954) w wieloboju (1952, 1953, 1954, 1959, 1963) w sztafecie 4x1000 m (1952, 1953) trzy tytuły seniorskiej wicemistrzyni Polski: w wieloboju (1951, 1956, 1957) tytuł mistrzyni Polski juniorek (1951) siedemnaście ustanowionych rekordów Polski

Przypisy

Bibliografia Władysław Zieleśkiewicz, Gwiazdy zimowych aren. Encyklopedia sportu, Warszawa 1992

Linki zewnętrzne

Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1960 Kategoria:Ludzie sportu związani z Elblągiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Mistrz Sportu” (Polska) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy działacze badmintona Kategoria:Polscy łyżwiarze szybcy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy medaliści olimpijscy Kategoria:Polscy olimpijczycy (Squaw Valley 1960) Kategoria:Polscy olimpijczycy (Innsbruck 1964) Kategoria:Polscy trenerzy łyżwiarstwa szybkiego Kategoria:Łyżwiarze szybcy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1960 Kategoria:Łyżwiarze szybcy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1964 Kategoria:Łyżwiarze szybcy Sarmaty Warszawa Kategoria:Łyżwiarze szybcy Stali FSO Warszawa Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie