thumb|240px|Południowa ściana Zamarłej Turni, pokonana przez Leporowskiego bez asekuracji Jerzy Leporowski (ur. 21 lutego 1897, zm. 20 lipca 1928 w Tatrach) – poznański kupiec, jeden z najwybitniejszych polskich taterników okresu międzywojennego, do historii taternictwa przeszedł jako wspinacz, który pokonał kilka najtrudniejszych ścian samotnie i bez jakiejkolwiek asekuracji.
Młodość W czasie I wojny światowej służył w niemieckim lotnictwie (Luftstreitkräfte), pracował także w Komendzie Generalnej V Korpusu Armii (niemieckiej) jako urzędnik.
Z zawodu był kupcem i prowadził w Poznaniu sklep "Kolonialne artykuły", który znajdował się prawdopodobnie przy ulicy św. Wojciecha 27.
Życie prywatne Miał żonę Ellę i syna Romana (którego osierocił jako sześcioletniego chłopca).
Początki taternictwa Pierwszy raz Tatry odwiedził w 1923 roku i wszedł na Giewont, na który potem wybierał się co roku, za każdym razem inną trasą. W 1924 roku zdecydował się także na inne szlaki, m.in. na Orlą Perć, Gerlach, Rysy (tam przeżył burzę gradową) oraz Mnicha (najprawdopodobniej drogą Przez Płytę). Samotna wędrówka na Mnicha uznawana jest za początek jego taternictwa. Od tej pory wybierał coraz trudniejsze trasy. Mimo to do końca cenił nie tylko wspinaczkę, ale turystykę tarzańską.
25 sierpnia 1924 roku miał w planach dostać się granią ze Świnicy na Zawrat, ale utknął na Niebieskiej Turni i całą noc czekał na pomoc. Ekspedycja ratunkowa sprowadziła go szczęśliwie na Halę Gąsienicową.
Solowe wyprawy Lata 1926-1927 to czas naważniejszych samotnych wspinaczek Leporowskiego. Zdobył w ten sposób dwukrotnie południową ścianę Zamarłej Turni oraz północno-zachodnią ścianę Galerii Gankowej, południową ścianę Żabiego Konia, południową ścianę Ostrego Szczytu i północną ścianę Giewontu. Nie wszystkie dokładne daty tych wyczynów są znane, nie zawsze też można mieć pewność co do dróg, którymi się wspinał, ale z dużym prawdopodobieństwem można je wskazać. +datacelprawdopodobna drogauwagiŚCIANY POŁUDNIOWE1926 lub 1927Żabi Końdroga Häberleina1926 lub 1927Ostry Szczyt droga Häberleina26 VII 1927Zamarła Turniadroga klasyczna29 VII 1927Zamarła Turniadroga klasycznaprzy świadkach w 40 minut; inne źródła podają 54 minutyŚCIANY PÓŁNOCNElipiec 1927Giewontdepresja północno-zachodnia lub droga Zahorskiegopierwsze samotne przejścielipiec 1927Galeria Gankowadroga klasycznasiódme przejście, pierwsze samotne
Wspinaczki z partnerami Leporowski wspinał się także z partnerami takimi jak Mieczysław Świerz, Alfred Szczepański, Jan Alfred Szczepański. Do jego większych osiągnięć należą przejścia południowej ściany Lodowej Kopy i Małego Lodowego Szczytu, północnej ściany Małego Kieżmarskiego Szczytu, Kapałkową Granią czy prawym filarem południowej ściany Kieżmarskiego Szczytu. +dataceldrogapartnerzyuwagi6 lipca 1928Pośrednia Kopałkowa Turnia i Wielka Kopałkowa TurniaKopałkową GraniąJan Alfred Szczepański, Helena Dębińska, Alfred Szczepański, Jadwiga Honowska, Mieczysław Świerz pierwsze wejście9 lipca 1928Niemiecka Drabinadroga Heftego i KomarnickiegoMieczysław Świerz13 lipca 1928południowa ściana Lodowej KopyJan Krzyżanowskipierwsze przejście14 lipca 1928południowa ściana Kieżmarskiego Szczytu droga GroszaJan Krzyżanowskipiąte przejście16 lipca 1928Mały Lodowy Szczytdroga KluczyńskiegoJan Krzyżanowskisiódme przejście Śmierć Zginął podczas próby samotnego wejścia nową drogą północnym filarem Koziego Wierchu. Świadkiem wypadku była Róża Drojecka i to ona z Hali Gąsienicowej zawiadomiła telefonicznie pogotowie. Z jej relacji wynikało, że do tragedii doszło około osiemdziesięciu metrów nad podstawą filara. Chwyt się ukruszył i Leporowski odpadł od ściany wraz z blokiem skalnym. Jego ciało zostało odnalezione na piargu pod ścianą Koziego Wierchu.
Leporowski jest pochowany w Zakopanem na nowym cmentarzu przy ulicy Nowotarskiej.
Upamiętnienie W niespełna rok po śmierci Leporowskiego droga prowadząca przez północny filar Koziego Wierchu została dokończona przez Stanisława Motykę, Witolda Henryka Paryskiego i Jana Sawickiego. Nie została jednak nazwana, jak wiele innych w Tatrach, nazwiskiem pierwszego wspinacza, który ją pokonał, ale w uznaniu wyjątkowych dokonań Jerzego północny filar Koziego Wierchu otrzymał miano Filaru Leporowskiego. Jego nazwiskiem nazwano również żleb na Kopie Lodowej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy taternicy Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu w Zakopanem Kategoria:Polscy kupcy Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1928 Kategoria:Zmarli w górach