Konkatedra świętego Jana () – rzymskokatolicka konkatedra w Valletcie na Malcie, poświęcona św. Janowi Chrzcicielowi. Została zbudowana przez joannitów w latach 1572–1577, na zlecenie wielkiego mistrza Jeana de la Cassiere jako kościół zakonny św. Jana (). Kościół został zaprojektowany przez maltańskiego architekta Girolamo Cassara, który był również projektantem kilku bardziej znanych budynków w Valletcie. W XVII wieku wnętrze świątyni zostało ozdobione w stylu barokowym przez Mattia Pretiego i innych artystów. Wnętrze kościoła uważane jest za jeden z najwspanialszych przykładów architektury dojrzałego baroku w Europie.
Historia thumb|left|Konkatedra w latach 70. XIX wieku Decyzję o budowie świątyni podjął w 1572 Jean de la Cassiere, wielki mistrz joannitów. Kościół początkowo nosił nazwę w języku włoskim, wówczas używanym na Malcie, „Chiesa Conventuale di San Giovanni Battista”. Kościół został zaprojektowany przez maltańskiego architekta Girolamo Cassara, który był również odpowiedzialny za budowę wielu ważnych budynków w Valletcie. Uważa się, że Cassar udał się do Rodos, aby przywieźć plany istniejącego tam kościoła zakonnego, który był już wówczas przekształcony w meczet, aby wykorzystać je jako wzór dla obecnej konkatedry. Jednak Cassar nadal decydował o ostatecznym projekcie i wprowadzał modyfikacje, stając się tym samym jedynym projektantem świątyni. Kiedy w 1577 kościół św. Jana został ukończony, stał się on nowym kościołem konwentualnym Zakonu w miejsce kościoła św. Wawrzyńca w dawnej siedzibie Zakonu, Birgu. Budowa oratorium i zakrystii rozpoczęła się w 1598, podczas rządów Martina Garzesa; obie budowy zostały ukończone przez wielkiego mistrza Alofa de Wignacourta w 1604. Przez pierwszy wiek swojego istnienia wnętrze kościoła było skromnie ozdobione. Jednak w latach sześćdziesiątych XVII wieku wielki mistrz Raphael Cotoner nakazał remont wnętrza tak, aby mogło konkurować z kościołami Rzymu. Kalabryjski artysta Mattia Preti był odpowiedzialny za jego ozdobę, i skutecznie odmienił wnętrze w stylu barokowym. Dobudówki z boku katedry zostały dodane później, widnieje na nich herb wielkiego mistrza Antonio Manoela de Vilheny, który panował w latach 1722–1736.
Kościół św. Jana pozostał kościołem konwentualnym Zakonu do czasu, gdy ten ostatni został wygnany z Malty wraz z nastaniem okupacji francuskiej w 1798. Z biegiem czasu kościół został podniesiony do poziomu równego arcybiskupiej katedrze w Mdinie. W latach 20. XIX wieku biskupowi Malty zezwolono na używanie katedry św. Jana jako alternatywnej stolicy, i tym samym formalnie stała się ona konkatedrą. W 1831 Walter Scott nazwał katedrę „wspaniałym kościołem, najbardziej uderzającym wnętrzem, jakie kiedykolwiek widział”. Później, w XIX wieku, Giuseppe Hyzler, przywódca ruchu nazareńskiego na Malcie, usunął część barokowych ozdób katedry, w tym ozdobny ołtarz w kaplicy langue Francji. Fasada katedry została lekko uszkodzona w czasie bombardowania lotniczego w 1941, podczas II wojny światowej, ledwo unikając całkowitego zniszczenia. Zawartość katedry została przeniesiona w inne miejsce przed bombardowaniem, więc żadne dzieła sztuki nie zostały utracone.
thumb|Remont elewacji konkatedry św. Jana w 2014 Wnętrze katedry odrestaurowano na przełomie lat 80. i 90. XX wieku. W 2001 powołano „St. John’s Co-Cathedral Foundation” w celu zarządzania i konserwacji katedry i jej muzeum. Boczne elewacje świątyni zostały odrestaurowane w latach 2008–2010, a w lipcu 2014 rozpoczęto całkowitą renowację fasady, którą kierował architekt Jean Frendo, mając do pomocy ośmiu konserwatorów. Renowacja centralnej części fasady została zakończona we wrześniu 2015, a cały projekt został zakończony w styczniu 2018. W marcu 2020 otwarto do zwiedzania odrestaurowaną kryptę wielkich mistrzów, zaś w lipcu 2021 ukończona została kompleksowa odnowa oratorium oraz zainaugurowano nowe Caravaggio Wing (skrzydło Caravaggia). Dziś katedra jest jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych na Malcie, jest umieszczona w National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands.
Architektura zewnętrzna Zewnętrzna część katedry jest zbudowana w stylu manierystycznym, typowym dla Girolamo Cassara. Jej fasada jest dość prosta, dwukondygnacyjna, podzielona na trzy przęsła, i jest ograniczona dwoma dużymi dzwonnicami. Na prawej wieży umieszczone są trzy zegary, z których największy wskazuje czas (godziny i minuty), zaś dwa mniejsze odpowiednio dzień tygodnia i datę. Centralna część fasady jest zwieńczona trójkątnym frontonem. Główny portal ma dwie doryckie kolumny, podtrzymujące wraz z dwoma konsolami otwarty balkon, z którego wielki mistrz zwracał się do ludzi przy ważnych okazjach. Między balkonem a drzwiami znajdują się trzy herby: wielkiego mistrza La Cassiere’a, który sfinansował budowę katedry, biskupa L. Torresa, który otworzył świątynię, oraz herb religii. Po bokach są dwie puste nisze. Nisze i kolumny stanowią zerwanie z resztą zewnętrznej manierystycznej architektury. Wykonana z brązu płaskorzeźba Christ The Saviour na frontonie fasady jest kopią oryginalnej, autorstwa Alessandro Algardiego (1598–1654), umieszczonej tam dopiero w 1853, po usunięciu jej ze zrujnowanego kościoła św. Salwatora w marinie Valletty, gdzie znajdowała się od 1712, a wcześniej od 1639 w odosobnionej niszy tamże. Oryginał po odnowieniu znajduje się dziś w muzeum katedry.
Ogólnie rzecz biorąc, wygląd zewnętrzny jest raczej surowy i przypomina fortecę, odzwierciedlając zarówno styl Cassara jako inżyniera wojskowego, jak i nastroje Zakonu w latach po Wielkim Oblężeniu w 1565.
Wnętrze thumb|Oryginalny ołtarz główny Kościół składa się z nawy głównej z prezbiterium i dwóch naw bocznych. Jego długość to 57,6 m, nawa główna jest szeroka na 15,5 m, zaś szerokość wraz z nawami bocznymi wynosi 36 m.
Prezbiterium Prezbiterium przechodziło szereg zmian, część z nich w związku z reformą liturgii po soborze trydenckim, część zaś ze względów estetycznych. Oryginalnie w apsydzie znajdował się jeden ołtarz, z obrazem Chrzest Chrystusa pędzla Matteo Pereza d’Aleccio (dziś w muzeum katedralnym). Aktualnie w ołtarzu mieści się marmurowa rzeźba figuratywna przedstawiająca Chrzest Chrystusa; jej wykonawcą był Giuseppe Mazzuoli, jedyny uczeń Melchiorre Cafà, jeden z wiodących rzeźbiarzy XVIII wieku. Drugi ołtarz, stojący na podwyższeniu na środku prezbiterium pomiędzy stallami, jest projektu Gio Battisty Continiego, jednego z uczniów Berniniego; ufundowany został przez wielkiego mistrza Carafę, zaś zainstalowany w 1686. Zbudowany jest z rzadkich rodzajów marmuru, fryz biegnący wokół niego zawiera symbole czterech Ewangelistów, klucze symbolizujące św. Piotra, oraz księgę i miecz symbolizujące św. Pawła. Stalle, misternie wyrzeźbione z drewna orzechowego, mieszczące 52 siedzenia rozmieszczone po obu stronach prezbiterium, pochodzą z 1598. Ich wykonanie przypisywane jest Antonio Laziemu z Piacenzy. Sklepienie konchowe apsydy ozdobione jest obrazem Mattia Pretiego przedstawiającym św. Jana Chrzciciela dzierżącego sztandar Zakonu, klęczącego przed Trójcą Świętą. Dzieło jest częścią tematyczną malarstwa wykonanego przez tegoż artystę na suficie katedry.
Nawa główna thumb|left|Nawa główna świątyni Architekt świątyni wybrał przykrycie nawy olbrzymim sklepieniem beczkowym. Podzielone jest ono łukami wspartymi na biegnącym wokół gzymsie na sześć paneli, które odpowiadają sześciu „kaplicom” rozdzielającym każdą z naw bocznych. Oryginalnie nie było przejść pomiędzy kaplicami; niewielkie przejścia zostały wykonane w 1661. Główne pilastry nawy stoją w odległości 6,40 m od siebie, połączone są półkolistymi łukami, zwieńczone zaś herbem braci Cotoner, którzy w latach 1660–1680 piastowali po sobie stanowisko wielkiego mistrza Zakonu. W każdym z sześciu paneli sklepienia przebite są dwa owalne okna, po jednym z każdej strony. thumb|180px|Pomnik nagrobny wielkiego mistrza Zondadariego Ściany nawy głównej i wszystkich kaplic ozdobione są misternymi wyszukanymi barokowymi ornamentami wyrzeźbionymi in situ w maltańskim wapieniu, przekształcając ściany w orgię bogato złoconych liści, kwiatów, aniołów i wszelkiego rodzaju triumfalnych symboli. Pilastry podtrzymujące nawę główną wyłożone najlepszym zielonym marmurem. Wszystkie ornamenty zaprojektował Mattia Preti. Cała marmurowa podłoga katedry to około 400 grobowców z góry przykrytych kolorowymi marmurowymi płytami nagrobnymi, z których najstarsze pochodzą z początku XVII wieku. Jedynie najważniejsi dygnitarze Zakonu, i kilka znamienitych osób miało prawo w ten sposób się uwiecznić, jakkolwiek nie ma żadnej pewności, że wszystkie pochówki odpowiadają kamieniom nagrobnym.
W nawie głównej znajdują się również dwa inne znamienne dzieła sztuki. Jednym z nich jest XVI-wieczna misternie rzeźbiona drewniana ambona, której wykonanie przypisywane jest Antonio Laziemu, zaś drugim XVII-wieczny olbrzymi, wykonany z marmuru i brązu pomnik nagrobny mieszczący szczątki wielkiego mistrza Marc’Antonio Zondadariego. Pomnik wykonał florencki artysta w 1723. Jest to jedyny pomnik nagrobny wielkiego mistrza znajdujący się w nawie katedry, ponieważ jego wymiary nie pozwoliły umieścić go w kaplicy języka włoskiego.
Obrazy na sklepieniu thumb|left|Alegoria Zakonu nad wejściem do katedry Poza elementami architektonicznymi główną dekoracją nawy jest seria obrazów na sklepieniu, wykonanych przez Mattia Pretiego w latach 1686–1703. Ich tematem są epizody z życia św. Jana Chrzciciela, patrona Zakonu. Zazwyczaj obrazy na ścianach wykonywane były techniką al fresco, bazującą na farbach wodnych, lecz Preti użył farb olejnych kładzionych bezpośrednio na tynku metodą „sotto in su”. Mattia Preti rozpoczął malowanie sklepienia od lunety nad głównym wejściem do kościoła, gdzie przedstawił alegorię Zakonu, reprezentowaną przez Minerwę, rzymską boginię wojny i mądrości, depczącą muzułmańskich niewolników. Obraz zawiera portrety dwóch wielkich mistrzów, za których rządów Mattia Preti pracował – Raphaela Cotonera (1660–1663) i Nicholasa Cotonera (1663–1680).
Samo sklepienie podzielone jest na sześć segmentów, które Pretti wykorzystał do wykonania cyklu obrazów z życia i męczeństwa św. Jana, dzieląc każdy segment na trzy sekcje. To dało mu 18 pól, z których każde zawiera epizod z życia św. Jana. Cykl rozpoczyna się od lewego (północnego) pola, patrząc w stronę ołtarza, segmentu przylegającego do wewnętrznej ściany fasady (z wejściem głównym) i kontynuuje w prawo; to samo powtarza się w każdym segmencie. Poszczególne pola przedstawiają: Segment 1: Wizja Zachariasza w świątyni; Maria odwiedza Elżbietę; Narodziny Jana Chrzcicielathumb|220px|Pole środkowe segmentu 4: Jan Chrzciciel dający monetę żołnierzowi Segment 2: Jan wskazuje Jezusa jako Mesjasza (Ecce Agnus Dei); Modląca się Elżbieta w asyście dwóch aniołów; Jan Chrzciciel na pustyni Segment 3: Chrzest Chrystusa; Błogosławiący Bóg Ojciec; Jan Chrzciciel nauczający na pustyni Segment 4: Aresztowanie Jana Chrzciciela przez wysłanników Heroda; Jan Chrzciciel dający monetę żołnierzowi; Jan Chrzciciel indagowany przez kapłanów i lewitów Segment 5: Jan Chrzciciel napomina Heroda za jego niemoralność; Salome z głową Jana Chrzciciela na tacy; Jan wysyła dwóch uczniów do Jezusa Segment 6: Tańcząca Salome na przyjęciu u Heroda; Muzykująca grupa aniołów; Ścięcie Jana Chrzciciela
Kaplice Fundator kościoła zakonnego św. Jana wielki mistrz Jean L’Evesque de la Cassière od początku miał zamiar zbudować dla każdego z ośmiu języków zakonu kaplicę, mieszczącą się w bocznych nawach. Formalna decyzja o ich budowie podjęta została w lutym 1604, chociaż przed tą datą niektóre z kaplic miały już ołtarz, np. pierwsza kaplica od strony ołtarza w południowej nawie bocznej, poświęcona Matce Bożej z Philermosj.