Afrorudzik oliwkowy (Stiphrornis pyrrholaemus) – gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Zamieszkuje Gabon i Kongo (Afryka Środkowa). Po raz pierwszy opisany w 2008 roku.
Systematyka Holotypem jest dorosły samiec oznaczony numerem katalogowym USNM 631622, zebrany 14 kwietnia 2003 roku w prowincji Ogowe Nadmorskie w południowo-zachodnim Gabonie przez Briana Schmidta ze Smithsonian Institution.
Analiza filogenetyczna wykorzystująca sekwencje DNA mitochondrialnego przeprowadzona przez Schmidta i in. (2008) wskazuje, że afrorudzik oliwkowy jest najbliżej spokrewniony ze Stiphrornis erythrothorax erythrothorax – lub z S. erythrothorax, jeśli są one odrębnymi gatunkami, jak sugerowali Schmidt i współpracownicy. Analizy wykorzystujące sekwencje genów mitochondrialnych i jądrowych przeprowadzone przez Voelkera i in. (2016) sugerują, że afrorudzik oliwkowy jest taksonem siostrzanym do pozostałych przedstawicieli Stiphrornis. Rozdzielenie tych dwóch linii ewolucyjnych zaszło prawdopodobnie w pliocenie, ok. 4 mln lat temu. Według części autorów uznawanie ich za osobne gatunki obecnie jest jednak przedwczesne, mimo iż badania ich DNA sugerują dość istotną izolację tych taksonów, które ponadto różnią się ubarwieniem i piosenkami.
Występowanie Afrorudzik oliwkowy występuje w Gabonie (głównie w jego środkowej i południowo-zachodniej części) oraz w departamencie Kouilou w południowej części Konga.
Ptak ten zamieszkuje lasy tropikalne pierwotne i wtórne, głównie nizinne, ale spotykany jest do wysokości 1300 m n.p.m.
thumb|left|Samica afrorudzika oliwkowego Morfologia Dorosłe ptaki mierzą około 11–12 cm długości i ważą przeciętnie 18 g. Samce charakteryzują się ogniście pomarańczowymi podgardlem i piersią – od których pochodzi nazwa pyrrholaemus – żółtym brzuchem, oliwkowym grzbietem oraz czarnymi piórami na głowie. Samice są podobne, lecz mniej jaskrawo ubarwione. Obie płcie cechują się wyraźną białą plamką przed oczami.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2025 roku uznaje afrorudzika oliwkowego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern); wcześniej, od 2016 roku był on klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten lokalnie jest pospolity. Ze względu na brak istotnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako stabilny.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Muchołówkowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2008 roku Kategoria:Fauna Gabonu Kategoria:Fauna Konga