U-2 – niemiecki okręt podwodny typu IIA, służący w Kriegsmarine w dwudziestoleciu międzywojennym i podczas II wojny światowej. Była to niewielka jednostka przybrzeżna o wyporności podwodnej 303 ton i zasięgu na powierzchni 1600 Mm, wyposażona w trzy wyrzutnie torped kalibru 533 mm, której załogę tworzyło nominalnie 25 osób.
U-2 został zwodowany 1 lipca 1935 roku i 25 lipca tego samego roku został przyjęty w skład Kriegsmarine. Przez większość służby pełnił rolę szkoleniowo-treningową, w marcu i w kwietniu 1940 roku wziął jednak udział w operacji Hartmut. Nie zatopił żadnej jednostki przeciwnika, i po zakończeniu kampanii norweskiej został ponownie skierowany do działań szkoleniowych, które prowadził z Piławy. 8 kwietnia 1944 roku zatonął w wyniku kolizji z trawlerem rybackim, po czym wydobyty, służył jako rezerwuar części zamiennych.
Budowa i konstrukcja
U-2 był okrętem podwodnym typu IIA wybudowanym dla Niemiec w stoczni Deutsche Werke w KiloniiEberhard Rőssler: The U-Boat, s. 97–100.. Jednostka zaprojektowana została pod oznaczeniem typu MVBIIA w tajnym niemieckim biurze projektowym Ingenieurskantoor voor Scheepsbouw (IvS) w Hadze. Stępkę pod okręt położono 11 lutego 1935 roku w Kilonii, gdzie zwodowano go 1 lipca 1935 rokuKenneth Wynn: U-Boat Operations, s. 3..
U-2 był jednokadłubowym okrętem podwodnym o konstrukcji spawanej i wyporności traktatowej 250 tonClay Blair: Hitler’s U-Boat War, T. 1, s. 42., jednak jego rzeczywista wyporność bojowa na powierzchni wynosiła 254 tonyE. Möller, W. Brack: 'The Encyclopedia of U-Boats, s. 124.. Pod wodą okręt wypierał 303 tony, przy długości całkowitej 40,9 metra oraz szerokości 4,08 metraEberhard Rőssler: The U-Boat, s. 334.. W pozycji nawodnej kadłub miał zanurzenie 3,83 metra. Napęd okrętu tworzyły dwa 6-cylindrowe czterosuwowe silniki Diesla Motorenwerke Mannheim MWM RS127S o łącznej mocy 700 KM (2 × 350 KM) przy 1000 obrotach na minutęE. Möller, W. Brack: The Encyclopedia of U-Boats, s. 159. oraz dwa silniki elektryczne SSW PG W322/26 o mocy 300 kW (2 × 180 KM)E. Möller, W. Brack: The Encyclopedia of U-Boats, s. 65.. Zastosowana forma kadłuba oraz układ napędowy umożliwiały jednostce osiąganie prędkości maksymalnej na powierzchni wynoszącej 13 węzłów, elektryczny zespół energetyczny zaś umożliwiał rejs podwodny z prędkością nieprzekraczającą 6,9 węzła. Zbiorniki paliwa mieściły łącznie 11,61 tony oleju napędowego, co umożliwiało jednostce rejs o długości 1600 mil morskich z prędkością 8 węzłów. Zasięg podwodny okrętu wynosił 35 mil morskich przy prędkości 4 węzłów. Podobnie jak w przypadku innych jednostek typów II, zanurzenie testowe okrętu wynosiło 100 metrówUlrich Gabler: Submarine design, s. 162., zanurzenie maksymalne 150 metrówJ.M. Showell: The U-Boat Century, s. 70., zaś czas całkowitego zanurzenia 25 sekund.
Podstawowe uzbrojenie okrętu stanowiły torpedy typu G7a, umieszczone w trzech wyrzutniach torpedowych kalibru 533 mm na dziobie oraz dwie torpedy w zapasie. Opcjonalnie możliwe było zabranie przez okręt sześciu torped, przez umieszczenie dodatkowego pocisku w korytarzu między przedziałem torpedowym a centrum bojowym okrętuJ.M. Showell: The U-Boat Century, s. 75.. Możliwość ta nie była jednak często wykorzystywana, gdyż dodatkowy ciężar w tym miejscu zaburzał trym okrętu i powodował jeszcze trudniejsze warunki życia dla 25 członków załogi. Zamiennie z torpedami, okręt mógł przenosić do 18 min. Uzbrojenie to uzupełnione było pojedynczym działkiem przeciwlotniczym kalibru 20 mm.
Służba okrętu U-2 został przyjęty do służby w Kriegsmarine 25 lipca 1935 roku, jako druga jednostka swojego typu i jeden z pierwszych okrętów podwodnych III Rzeszy. Pierwszym dowódcą okrętu został mianowany Oberleutnant zur See (Oblt.) Hermann Michahelles, który sprawował tę funkcję do 30 września 1936 rokuR. Busch, H-J. Roll: German U-Boat Commanders, s. 178, 283.. U-2 został przydzielony do jednostki szkolnej US-FL w Neustadt, zaś wrzesień 1935 roku spędził w szkole zwalczania okrętów podwodnych, celem szkolenia technicznego załogiGrzegorz Bukała: Historia operacyjna, s. 34..
7 marca 1936 roku podczas zajmowania przez wojska niemieckie Zagłębia Ruhry – wraz z 12 jednostkami wchodzącymi w skład 1. Flotylli U-Bootów „Weddingen” i innymi jednostkami swojego typu – U-2 został wysłany na patrol, na wypadek ewentualnej wojny morskiej z Polską, Francją lub Związkiem RadzieckimClay Blair: Hitler’s U-Boat War, T. 1, s. 44-45.. Podobne wyjście na patrol bojowy miało miejsce podczas anschlussu Austrii, nieudanej próby zajęcia przez Niemcy Sudetów w maju oraz po układzie monachijskim we wrześniu 1938 roku.
Okres wojenny W dniu wybuchu II wojny światowej, U-2 był okrętem szkolnym i nie uzyskał statusu operacyjnego aż do marca 1940 roku. Do wybuchu wojny, okrętem dowodzili kolejno Kapitanleutnant (Kptlt) Heinrich Liebe, Oblt. Herbert Schultze i Kptlt. Helmut Rosenbaumu-boat.net: U-2, [on line]. Pod dowództwem tego ostatniego, 15 marca 1940 roku U-2 wyszedł z Kilonii na swój pierwszy wojenny patrol bojowy z zadaniem zwalczania alianckich okrętów podwodnych operujących na zachód od Skagerraku i na północ od wyspy Terschelling. W tym czasie bowiem, spodziewający się brytyjskiej inwazji na Norwegię i planujący własną okupację Norwegii i Danii Niemcy, zidentyfikowali 14 alianckich okrętów podwodnych w okolicach Terschelling. Już jednak po kilku dniach, U-2 został skierowany w okolice Lindesnes, po otrzymaniu raportu o brytyjskich okrętach nawodnych u wybrzeży Egersund. Brytyjskie jednostki w tym rejonie nie zostały jednak zaatakowane, z obawy przed ujawnieniem niemieckiej operacji desantowej na NorwegięKenneth Wynn: U-Boat Operations, s. 4.. Okręt został następnie odwołany z patrolu do bazy w Wilhelmshaven, gdzie zawinął 29 marca 1940 roku.
Operacja Hartmut Chcąc uprzedzić aliantów, Niemcy zaczęły przygotowywać własną operację zajęcia Norwegii, zaś kontradmirał Karl Dönitz wysłał na wody norweskie 32 ze swoich 48 okrętów podwodnych, w tym 18 jednostek wszystkich typów IIClay Blair: Hitler’s U-Boat War T. 1, s. 147–148.. 4 kwietnia 1940 roku U-2 wyszedł z Wilhelmshaven na swój drugi wojenny patrol, z umieszczonym w zalakowanej kopercie rozkazem wzięcia udziału w operacji Hartmut.
Następnego dnia, U-2 stał się prawdopodobnie celem nieskutecznego ataku za pomocą czterech torped ze strony brytyjskiego okrętu podwodnego, jednak wystrzelone przez HMS „Unity” torpedy nie sięgnęły niemieckiego okrętuGrzegorz Bukała: Historia operacyjna, s. 35.. Po otwarciu 6 kwietnia rozkazów kadm. Dönitza, dowódcy wszystkich uczestniczących w operacji U-Bootów, zostali poinstruowani o przydzielonych im rejonach patroli wzdłuż wybrzeża Norwegii, gdzie od 9 kwietnia miały wspierać niemieckie lądowo-morskie siły inwazyjne, celem zapobieżenia jakiemukolwiek przeciwdziałaniu ze strony okrętów brytyjskich. U-2 został przydzielony do 8. Grupy U-Bootów, mającej operować w pobliżu Lindesnes, z zadaniem ataku na brytyjskie siły morskie zmierzające z północy Morza Norweskiego. Niemiecki okręt nie uzyskał jednak żadnego kontaktu, 10 kwietnia 1940 roku sam stał się celem ataku lotniczego ze strony bombowca Wellington, jednak dwie zrzucone bomby chybiły celu. U-2 został następnie odwołany z patrolu, celem powrotu do działań o charakterze szkoleniowym. 15 kwietnia 1940 roku U-Boot powrócił w związku z tym do Wilhelmshaven.
Powrót do działalności szkoleniowej Do końca wojny U-2 nie uczestniczył więcej w działalności operacyjnej niemieckiej floty podwodnej, prowadząc odtąd jedynie działalność szkolno-treningową. 1 lipca 1940 roku został na powrót przydzielony do 21. Flotylli, uczestnicząc z Piławy w szkoleniu załóg jednostek podwodnych U-bootwaffe. Po zakończeniu kampanii norweskiej, kolejnymi dowódcami jednostki byli: Oblt. Hans Heidtmann (7 lipca – 5 sierpnia 1940 roku), Kptlt. Georg von Wilamowitz-Möllendorf (6 sierpnia 1940 roku – październik 1941 roku), Obersteuermann Karl Kölzer (październik 1941 roku – 15 maja 1942 roku), Oblt. Werner Schwaff (16 maja – listopad 1942 roku), Oblt. Helmut Herglotz (20 listopada 1942 roku – 12 grudnia 1943 roku) oraz od 13 grudnia 1943 roku Oblt. Wolfgang Schwarzkopf. 8 kwietnia 1944 roku, w trakcie przeprowadzanych ćwiczeń na Bałtyku, U-2 uległ kolizji z trawlerem rybackim „Helmi Söhle”, w wyniku której okręt zatonął, a z 18 członków załogi okrętu w tym rejsie uratowała się jedynie jedna osoba. Następnego dnia okręt został podniesiony, po czym jego wrak służył jako źródło części zamiennych.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Niemieckie okręty podwodne typu II zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Niemieckie okręty podwodne zatopione w wyniku kolizji Kategoria:Okręty podwodne typu IIA Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Bałtyckim Kategoria:Okręty szkolne Kategoria:Okręty zbudowane w Deutsche Werke