thumb thumb|Koźlarz topolowy Koźlarz topolowy (Leccinum duriusculum (Schulzer ex Kalchbr.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae). Grzyb jadalny.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi. Schulzer ex Kalchbr.
Po raz pierwszy takson ten opisali w 1874 r. Schulzer i Kalchbrenner nadając mu nazwę Boletus duriusculus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1947 r. Singer, przenosząc go do rodzaju Leccinum. Niektóre synonimy: Boletus duriusculus Schulzer ex Kalchbr. 1874 Krombholzia aurantiaca f. duriuscula (Schulzer ex Kalchbr.) Vassilkov 1956 Leccinum aurantiacum subsp. duriusculum (Schulzer ex Kalchbr.) Hlaváček 1958 Leccinum duriusculum f. robustum Lannoy & Estadès 1994. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1999 r.
Morfologia Kapelusz Średnica dochodzi do 15 cm, u młodych egzemplarzy półkulisty, potem poduszkowato spłaszczony. Jest mięsisty, podczas suchej pogody suchy, matowy i filcowaty, przy wilgotnej pogodzie powierzchnia kapelusza jest lepka. Za młodu powierzchnia jest gładka, z czasem staje się pomarszczona. Barwa od czerwonosiwej do ciemnobrązowej, przy brzegu z żółtymi plamkami. Powierzchnia łuskowata i włókniście pilśniowata. Rurki Do 30 milimetrów długości, głęboko wykrojone przy trzonie. Barwa od białej u młodych, do szarej u starszych egzemplarzy. Pory okrągławe, u starszych osobników siwooliwkowe. Po uciśnięciu pory brązowieją. Trzon Grubość do 3 cm, wysokość do 15 cm, cylindryczny. Jest biały lub kremowy i pokryty licznymi łuseczkami i ziarenkami, które u młodych okazów są bladobrązowe, u starszych czerniawe, szczególnie w dolnej części trzonu. Miąższ W kapeluszu biały, po przecięciu łososiowy, w górnej części trzonu siwofioletowy, u podstawy siniejący. Smak i zapach przyjemny. Wysyp zarodników Zarodniki gładkie, wrzecionowate o rozmiarach 13–17 × 5–7 μm. Gatunki podobne koźlarz babka (Leccinum scabrum) ma gładką skórkę kapelusza i jego miąższ nie zmienia barwy. Rośnie pod brzozami. koźlarz różnobarwny (Leccinum variicolor) ma również gładką skórkę kapelusza, przy podstawie trzonu miąższ jasnozielony. Miąższ kapelusza po przecięciu różowieje. Rośnie pod brzozami.
Występowanie i siedlisko Opisano jego występowanie tylko w Europie. Jest tutaj szeroko rozprzestrzeniony, na północy sięga po północne krańce Półwyspu Skandynawskiego. W Polsce jest rzadki, ale nie jest szczególnie zagrożony. Znajduje się natomiast na czerwonych listach gatunków zagrożonych w Austrii, Danii, Niemczech, Holandii, Słowacji i Czechach.
Jesienią spotykany pod osikami i topolami białymi. Owocniki pojawiają się od sierpnia do października.
Przypisy
Kategoria:Borowikowate Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski