thumb|240px|Ciężki Staw i próg Doliny Ciężkiej z Ciężką Siklawą Ciężki Staw, błędnie Czeski Staw (, , ) – staw położony w dolnych partiach Doliny Ciężkiej (odnoga Doliny Białej Wody) w słowackiej części Tatr Wysokich. Znajduje się na wysokości 1612 m, pod południowo-wschodnią ścianą Młynarzowych Wideł.
Hydrografia Pomiary, przeprowadzone przez pracowników TANAP-u w latach 60. XX w. wykazują, że powierzchnia Ciężkiego Stawu to 1,98 ha, a wymiary 222 × 125 m i głębokość ok. 6,1 m. Ciężki Staw zasilany jest głównie przez strumyk spływający ze Zmarzłego Stawu, który w dolnej swojej części płynie częściowo podziemnie. Z Ciężkiego Stawu natomiast wypływa Ciężki Potok, który spływając przez 300-metrowej wysokości próg skalny Doliny Ciężkiej, nieco poniżej Ciężkiego Stawu tworzy wodospad Ciężka Siklawa. Zimą tworzy się na nim Ciężki Lodospad.
Nazwa Nazwa Ciężkiego Stawu pochodzi od nazwy Ciężkiej Doliny, w której on leży. Błędne zrozumienie słowa „ciężki” jako „czeski” doprowadziło w pierwszej połowie XIX w. do wprowadzenia w kartografii nazwy stawu w jęz. niemieckim jako Böhmisher See. Stąd poszła nazwa węgierska Cseh-tó (Czeskie Jezioro), a wkrótce także nazwy słowacka (České pleso) i polska (Czeski Staw). Pojawiające się w wydawnictwach węgierskich określenie Cseh-tavak (Czeskie Jeziora) łączyło pod wspólną nazwą oba stawy Doliny Ciężkiej: Ciężki Staw i Zmarzły StawBohuš Ivan: Názvoslovie Vysokých Tatier, w: „Vysoké Tatry” nr 1/1981, s. 33..
W języku polskim źle przetłumaczona nazwa przyjęła się szybko. Już w 1874 r. Walery Eljasz-Radzikowski pisał o dolince „Czeskiej” „...z dwoma stawkami téj samej nazwy”Radzikowski Walery Eljasz: Szkice z podróży w Tatry, Kraków 1874, s. 207.. Używał jej (podobnie jak nazw „Czeska Dolina”, „Czeska Przełęcz” itd.) m.in. w 1908 r. Janusz Chmielowski w swym „Przewodniku po Tatrach”Chmielowski Janusz: Przewodnik po Tatrach II. Tatry Wysokie (od Liliowego po Wagę), Lwów 1908, s. 190 i nast..
Tym niemniej niektórzy autorzy mieli świadomość niefortunnego „tłumaczenia” i posługiwali się właściwą nazwą stawu. František Dénes, dobry znawca onomastyki tatrzańskiej, w roku 1896 w niemieckojęzycznym tygodniku „Zipser Bote” użył nazwy Schwieriger See, czyli Ciężki Staw. Na węgierskiej mapie Wysokich Tatr (1:50 000, wyd. Turistaság és alpinizmus) z 1922 r. staw oznaczony jest jako Tiežky pleso. W nielicznych węgierskich wydawnictwach spotykana była nazwa Nehéz-tó, czyli Ciężkie (Trudne) Jezioro. W innych starszych źródłach pojawiały się nazwy nawiązujące do „ukrytego” położenia stawu: Verbogener See (niem.), Rejtett-tó (węg.), a nawet jego zacienienia i „czarnej” barwy wody: Schwarzer See (niem.; np. Martin Róth w roczniku Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego (MKE) 1877) lub Fekete-tó (węg.; np. Albert Berzeviczy w roczniku MKE 1878).
Dziewiętnastowieczne mapy austriackie (austro-węgierskie), które posłużyły po roku 1919 jako podkłady dla pierwszych topograficznych map czechosłowackich i polskich, po ponownym tłumaczeniu wprowadziły nazwy České pleso (cz., słow.) i Czeski Staw (pol.). Nazwy te utrwaliły się później na długi czas w świadomości turystów oraz taterników obu państw. W języku polskim o „Czeskim Stawie” (a także „Czeskim Szczycie”, „Czeskiej Dolinie” itd.) jeszcze w 1958 r. pisał Tadeusz Zwoliński w swym „Przewodniku po Tatrach”Zwoliński Tadeusz: Przewodnik po Tatrach, wyd. X, Sport i Turystyka, Warszawa 1958, s. 291–292.. Najszybciej, bo już w drugiej połowie lat 50. XX w. do pierwotnej nazwy zaczęli wracać Polacy, a to za sprawą Witolda Henryka Paryskiego i jego przewodnika taternickiego „Tatry Wysokie”Paryski Witold H.: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VII. Żabia Przełęcz Wyżnia – Żabia Czuba, Sport i Turystyka, Warszawa 1954.. Słowacy przez długi czas stosowali nazwę „Czeski Staw” (České pleso). Nazwa ta była usankcjonowana urzędowo decyzją nr P-378/1975 słowackiego Urzędu Geodezji, Kartografii i Katastru (ÚGKK SR). Dopiero kolejna decyzja tego Urzędu nr P-2185/2006 wprowadziła od 1 czerwca 2006 r. oficjalnie do stosowania nazwę Ťažké pleso (a także Ťažký štít, Ťažká dolina itd.)Według strony ÚGKK SR ..
Turystyka Do stawu nie prowadzi żaden szlak turystyczny, jednak można go odwiedzić wraz z uprawnionym przewodnikiem przy okazji wejścia na Wagę z Doliny Ciężkiej.
Przypisy Władysław Cywiński, Młynarz. Przewodnik szczegółowy, tom 6, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 1998, .
Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, .
Linki zewnętrzne Archiwalne zdjęcia Ciężkiego Stawu w bibliotece Polona
Kategoria:Jeziora w słowackich Tatrach Kategoria:Jeziora Tatr Wysokich